คอลัมน์ เดือนหงายที่ชายโขง : ก่อนจะถึง Smart City ต้องร่วมมือเพื่อประชาชน

6.06.18 | 15:57 น.

คำว่า Smart City เป็นคำยอดฮิตในการพัฒนาเมืองในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา โดยหมายถึงเมืองที่มีการจัดการอย่างชาญฉลาดด้วยเทคโนโลยีนำสมัย เช่น ระบบกล้องวงจรปิด ระบบเซ็นเซอร์ตรวจจับ และการจัดการที่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยมีงบประมาณจำนวนมากจากภาครัฐเทลงไปยังองค์กรปกครองทั้งส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น หวังให้เกิดการพัฒนา Smart City ให้เกิดขึ้น โดยหัวหอกหลักเห็นจะไม่พ้นจังหวัดขอนแก่น เชียงใหม่ และ ภูเก็ต ที่เป็นจังหวัดนำร่องจากการรวมตัวกันระหว่างสถาบันการศึกษาและฝ่ายการเมือง แต่ดูเหมือนว่างบประมาณลงทุนและการประชุมสัมมนาทั้งหลายที่จัดขึ้นเป็นรายเดือนยังไม่สามารถก่อให้เกิด Smart city ได้อย่างเป็นรูปธรรมมากนัก แม้ว่าในปัจจุบันจะมีผลทดลองให้เห็นหลายอย่าง เช่น ระบบรถเมล์ ซิตี้บัส และแอพพลิเคชั่น KKtransit ของขอนแก่น ซึ่งขยายไปเป็นรถเมล์ของเชียงใหม่ และรถเมล์เข้าสนามบินของภูเก็ต แต่ระบบขนส่งมวลชนดังกล่าวก็ยังไม่สามารถเชื่อมต่อด้านข้อมูลกับระบบอื่นในเมืองได้เท่าที่ควร รวมถึงการบริหารจัดการด้านต่างๆ นอกเหนือยังขนส่งมวลชนก็ประสบปัญหาเป็นประจำ ทั้งยังหนักขึ้นโดยไม่มีทีท่าจะใช้ความเป็น Smart City เข้ามาร่วมจัดการให้เกิดผล

เฉพาะส่วนของเทศบาลนครขอนแก่นที่ชูธง Smart City และ City of Innovation นั้น ปัญหาที่หนักหนาที่สุดสามประการในสายตาชาวเมือง ได้แก่ การจัดการจราจร การระบายน้ำ และการจัดการ ระบบไฟฟ้า

การจัดการจราจรที่ถึงแม้ปัจจุบันเมืองขอนแก่นจะมี City Bus และแอพพลิเคชั่นที่ดีขึ้นแล้ว แต่ยังขาดผังภาพรวมในการวิเคราะห์และดำเนินการจัดการจราจรให้คล่องตัวขึ้น ซึ่งหากเป็น Smart City แล้ว ควรจะมีข้อมูลจำนวนรถ ความหนาแน่นของการจราจร และสถิติการใช้รถใช้ถนนรวมถึงภาพวงจรปิดในบริเวณแยกต่างๆ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและส่งเสริมความคล่องตัวของจราจรให้ชัดเจน รวมถึงกำหนดมาตรการควบคุมพื้นที่ในบริเวณการจราจรแออัด และการปรับปรุงพื้นผิวถนนที่ชำรุดให้ทันท่วงที ซึ่งในปัจจุบันยังเป็นปัญหามากโดยเฉพาะเขตริมทางรถไฟที่มีการก่อสร้าง และเขตเมืองเก่า

สภาพการระบายน้ำของเทศบาลนครขอนแก่นเข้าขั้นหายนะ เพราะเมื่อฝนตกหนักลงมาเพียงไม่กี่ชั่วโมงพื้นที่หลายส่วนทั้งบริเวณรอบมหาวิทยาลัยขอนแก่น ริมบึงแก่นนคร ข้างเซนทรัลขอนแก่น รวมถึงบริเวณอุโมงค์ลอดถนนมิตรภาพก็จมบาดาลลงไปทันที

แสดงให้เห็นถึงขีดจกัดการระบายน้ำและประสิทธิภาพการถ่ายเทน้ำที่ย่ำแย่อย่างยิ่ง การก่อสร้างปรับสภาพภูมิทัศน์บึงแก่นนครใหม่เมื่อปีที่ผ่านมาแม้จะทำให้ทัศนียภาพงดงามขึ้น โดยเฉพาะสะพานเดินข้ามบึงที่ถ่ายรูปได้งามจับตาเวลาอาทิตย์อัสดง แต่ระบบวางท่อกลับทให้น้ำจากถนนรอบบึงระบายลงบึงและคลองระบายน้ำได้ช้าลงอย่างมาก

Advertisement

ส่วนของอุโมงค์ลอดถนนมิตรภาพที่น้ำท่วมหนักเป็นท่อน้ำแทบทุกครั้งที่ฝนตกรุนแรงก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรยอมรับได้ในเมืองที่มีมหาวิทยาลัยที่เด่นเป็นเอกด้านวิศวกรรม ส่วนหนึ่งของปัญหาคือการก่อสร้างต่างๆ ที่มักมีเศษวัสดุก่อสร้างลงไปอุดตันทางระบายน้ำ ซึ่งทางหน่วยงานภาครัฐต้องประสานงานแก้ไขกวดขันกชับและกำจัดก่อนมรสุมมาถึง มิเช่นนั้นก็จะเกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของชาวเมือง

ระบบไฟฟ้าที่ติดขัดและดับเป็นระยะก็ได้รับเสียงร้องเรียนจากชาวขอนแก่นหนาหู การจัดการโครงข่ายไฟฟ้าแม้จะเป็นของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค แต่เทศบาลท้องถิ่นก็ควรมีส่วนร่วมปรับปรุงบริการทั้งในด้านการจัดการสายไฟสายสื่อสารที่รกเรื้อเป็นที่ขัดทัศนียวิสัย และดูแลรักษาเสาไฟฟ้าให้สะอาดเรียบร้อยลดปัญหาไฟตกไฟดับหม้อแปลงไฟระเบิด

Smart City ที่แท้จริงนั้นจะสามารถจัดการระบบโครงสร้างพื้นฐานอย่างชาญฉลาดผ่านศูนย์ประสานงานข้อมูลจากทุกฝ่าย เพื่อแก้ไขปัญหาให้แก่ชาวเมืองเป็นองค์รวม หากหน่วยงานรัฐไม่ร่วมกันทำงานเพื่อประชาชนเสียแล้ว การโหมโฆษณาและทุ่มเทงบประมาณให้แก่ Smart City ก็คงเป็นเรื่องเสียเปล่าและน่าเสียดาย