‘สตรอเบอรี่’ บทพิสูจน์ ผัก-ผลไม้ ‘ฟุกูชิมะ’ ปลอดภัย ไม่ได้ปนเปื้อนกัมมันตรังสี

9 ปีผ่านไป หลังเกิดเหตุภัยพิบัติ โรงไฟฟ้าฟุกูชิมะ ในญี่ปุ่น ฟาร์มสตรอเบอรี่ของ อะซึชิ ซาโตะ พลอยได้รับผลกระทบด้วย แม้ฟาร์มของเขาจะอยู่ห่างไกลจากโรงงานไฟฟ้าหลาย 10 กิโลเมตรก็ตาม

อะซึชิ ซาโตะ เล่าให้ฟังเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมาว่า ครอบครัวของเราสืบทอดอาชีพเกษตรกรรมจากรุ่นสู่รุ่น ผมเป็นรุ่นที่ 15 ก่อนหันมาปลูกสตรอเบอรี่เพื่อสร้างรายได้ในช่วงฤดูหนาว โดยเฉพาะเดือนมกราคมที่ตลาดต้องการผลผลิตสูง ส่วนพืชผักชนิดอื่นจะปลูกได้น้อยลงในช่วงนี้ ส่วนองค์ความรู้ใช้ประสบการณ์ด้านเกษตรกรรมที่มีอยู่แล้วมาปรับใช้ ต่อมาได้ปรับเปลี่ยนการปลูก

สตรอเบอรี่มาเป็นแบบกรีนเฮาส์ในพื้นที่ 2 ไร่เศษ ทำให้เราจัดระบบน้ำได้ดีกว่าเดิม จากได้ผลผลิตดีช่วงหน้าหนาว กลับปลูกได้ตลอดทั้งปี สร้างรายได้มากขึ้นราว 15 ล้านเยนต่อฤดูกาล โดย 80% ของรายได้เป็นค่าใช้จ่าย ใช้เป็นค่าลงทุนและคนงาน ทั้งหมด 15 คนที่ดูแลฟาร์มสตรอเบอรี่และพืชผักชนิดอื่น

เมื่อปีที่แล้ว เราหันมาเปิดฟาร์มสตรอเบอรี่ให้นักท่องเที่ยวเข้ามาเก็บได้ (Strawberry Picking) เพื่อสร้างรายได้ให้มากขึ้น และเพื่อพิสูจน์ให้ทุกคนเห็นว่าวันนี้สตรอเบอรี่ของเราไม่ได้ปนเปื้อนกัมมันตรังสีจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เมื่อปี 2011 รวมถึงผักและผลไม้ในเมืองฟุกูชิมะปลอดภัย ซึ่งฟาร์มของเราเป็นฟาร์มเดียวใน 20 แห่งในพื้นที่นี้ที่เปิดเพื่อการท่องเที่ยว ส่วนฟาร์มอื่นจะปลูกเพื่อส่งออกเท่านั้น ในเดือนมกราคม-พฤษภาคมปีที่แล้ว มีนักท่องเที่ยวมาเก็บสตรอเบอรี่กว่า 10,000 คน ทั้งนี้ 90% เป็นชาวเมืองฟุกูชิมะ ส่วนต่างชาติมีน้อยมาก ส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติอาศัยอยู่ในญี่ปุ่นอยู่แล้ว เดือนละประมาณ 10 คนเท่านั้น

อะซึชิ ซาโตะ ตอบตรงๆ ว่าเหตุภัยพิบัติจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ครั้งนั้น ส่งผลกระทบต่อฟาร์มเราและชาวบ้านที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมทุกครอบครัว โดยเฉพาะข่าวการปนเปื้อนกัมมันตรังสีในผักและผลไม้ในเมืองฟุกูชิมะ จนถึงทุกวันนี้ยังมีคนพูดว่าผักและผลไม้จากเมืองเราปนเปื้อนกัมมันตรังสี และในบางประเทศยังคงเข้มงวดในการนำเข้าผักและผลไม้จากเมืองฟุกูชิมะ แม้เราจะยืนยันได้ว่าผลผลิตจากฟาร์มของเราปลอดภัยก็ตาม

“ผมจำได้ว่าจะมีช่วงหนึ่งที่เมืองอื่นไม่อยากได้พืชผักและผลไม้จากเมืองฟุกูชิมะเลย เพราะข่าวลือพืชผลปนเปื้อน จากนั้นไม่นานก็มีกลุ่มคนพยายามเข้ามาช่วยเหลือ ช่วยการันตีผักและผลไม้ของเราปลอดภัย และเราก็ส่งออกไปยังเมืองอื่นได้ในเวลาต่อมา ข่าวลือดังกล่าวยากที่จะคำนวณว่าพี่น้องเกษตรกรเสียหายเพียงใด เพราะชาวฟาร์มส่งออกผลผลิตไม่ได้เหมือนเดิมนับตั้งแต่เหตุภัยพิบัติ”

นอกจากเงินที่ได้รับการเยียวยาจากโรงไฟฟ้าที่ฟาร์มของเราได้รับ 50 ล้านเยน แต่ได้ไม่คุ้มเสียระยะยาว ในบางรายก็ต้องการเงินเยียวยามากกว่านี้ ขณะเดียวกันรัฐบาลญี่ปุ่นได้เข้ามาช่วยเยียวยาในการออกค่าใช้จ่ายตรวจการปนเปื้อนผลผลิตที่จะส่งออกจากเมือง

ฟุกูชิมะ 100% ตั้งแต่ปี 2015 กระทั่งเดือนมกราคมที่ผ่านมา รัฐบาลประกาศว่าผลผลิตของเราปลอดภัย จึงยกเลิกการออกค่าใช้จ่ายดังกล่าว แต่ออกค่าใช้จ่ายในการตรวจผลผลิตบางอย่างเท่านั้น เพราะที่ผ่านมาผลตรวจสอบไม่พบการปนเปื้อนแล้ว

สำหรับตัวผมเอง ไม่อยากพึ่งพาความช่วยเหลือจากรัฐบาลเพียงอย่างเดียว หากวันหนึ่งหากรัฐบาลหยุดให้เงิน เราก็ไม่สามารถพึ่งพาตัวเองได้ เพราะที่ผ่านมาต้องพึ่งพาเงินจากรัฐบาลมาตลอด ตอนนี้จึงกำลังทดลองปลูกพืชอื่นที่ต้านกัมมันตรังสีด้วยตัวมันเอง อย่างต้นหอมญี่ปุ่น รวมถึงแปรรูปสินค้าจากสตรอเบอรี่ถึง 10 ผลิตภัณฑ์ เช่น ผลไม้อบแห้ง น้ำผลไม้ ไอศกรีม เป็นต้น

“แม้ผมไม่ต้องการความช่วยเหลือจากรัฐบาล แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าบางฟาร์มก็ต้องการให้รัฐบาลมีมาตรการช่วยเหลือเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะชาวนาและชาวไร่ที่มีพื้นที่เกษตรกรรมใกล้กับโรงไฟฟ้า เพราะพวกเขาได้รับผลกระทบหนักกว่า ซึ่งปัจจุบันพื้นที่เกษตรกรรมและพื้นที่อาศัยของประชาชนบางแห่ง รัฐบาลสั่งเป็นพื้นที่ห้ามเข้า เพราะมีค่ากัมมันตรังสีเกินค่ามาตรฐานเป็นอันตราย” อะซึชิ ซาโตะ

กล่าว ส่วน ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 หรือโควิด-19 ที่กำลังระบาด ขณะนั้น (เดือน ก.พ.63) เขาบอกว่า ยังไม่ได้ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรในจังหวัดฟุกูชิมะ โดยตลาดยังคงต้องการผลผลิตจากชาวฟาร์ม

นอกจากนี้ กลุ่มเกษตรกรในเมืองฟุกูชิมะ ยังพยายามเจรจากับรัฐบาลเพื่อให้ช่วยจัดหาสถานที่หรือร้านค้าบนถนนสายหลัก เพื่อให้เกษตรกรนำผักและผลไม้มาจัดจำหน่ายในช่วงโอลิมปิกเกมส์ โตเกียว 2020 และจะเป็นอีกหนทางช่วยดึงดูดนักท่องเที่ยวเข้ามาเที่ยวชมในพื้นที่ฟาร์ม อีกทั้งยังเตรียมแผนดึงดูดนักท่องเที่ยวช่วงหน้าร้อน โดยจะเปิดให้เก็บมะเขือเทศและเมล่อน ระหว่างเดือนมิถุนายนจนถึงเดือนพฤศจิกายน หลังหน้าหนาวสิ้นสุดลง

ท้ายสุดหวังว่าชาวเมืองฟุกูชิมะจะได้พิสูจน์ว่าผักและผลไม้ของพวกเขาปลอดภัย แม้การแข่งขันโอลิมปิก 2020 ประกาศเลื่อนไปแข่งขันในช่วงฤดูร้อนปี 2021 ก็ตาม….

แฟ้มภาพ

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon