ขับเคลื่อนระบบส่งเสริมการเกษตรผ่านกลไกโรงเรียนเกษตรกร สร้างแหล่งเรียนรู้นอกระบบจากพื้นที่จริง

27.06.18 | 10:50 น.

นายประสงค์ ประไพตระกูล รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า กรมส่งเสริมการเกษตรมีนโยบายการถ่ายทอดความรู้ด้านการเกษตรไปสู่เกษตรกรภายใต้ระบบส่งเสริมการเกษตร (Training and Visit System : ระบบการอบรมและเยี่ยมเยียน) ภารกิจในการเยี่ยมเยียนเกษตรกรเพื่อการถ่ายทอดความรู้ ถือเป็นบทบาทภารกิจหน้าที่สำคัญ โดยขับเคลื่อนผ่านกระบวนการโรงเรียนเกษตรกร ที่มุ่งเน้นให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกัน เนื่องจากกระบวนการโรงเรียนเกษตรกร  เป็นกระบวนการที่กระตุ้นให้เกษตรกรเกิดกระบวนการคิด วิเคราะห์ อย่างถูกต้องและเหมาะสม จนเกิดความเชื่อมั่นในการตัดสินใจของตนเอง นำมาสู่การเปลี่ยนวิธีการปฏิบัติของเกษตรกร โดยมีการดำเนินกิจกรรมตลอดฤดูกาลเพาะปลูก ครอบคลุมทุกระยะพัฒนาการของพืช รวมทั้งการปฏิบัติและการจัดการที่เกี่ยวข้องทั้งหมด

โรงเรียนเกษตรกรจึงเป็นเครื่องมือและแหล่งเรียนรู้นอกระบบที่จะไปพัฒนาเกษตรกรให้เป็น  Smart Farmer ด้านอารักขาพืช เพราะหลักการของโรงเรียนเกษตรกรคือการฝึกคนให้ปฏิบัติจริง ในพื้นที่จริง ได้เรียนรู้ในแปลงปลูกพืช เกี่ยวกับการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) ตลอดฤดูกาลเพาะปลูก โดยมีนักวิชาการส่งเสริมการเกษตรเป็นพี่เลี้ยง  ปัจจุบันโรงเรียนเกษตรกรจึงเป็นนโยบายให้นำมาใช้เป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดความรู้ทุกระดับ โดยเฉพาะในระดับพื้นที่มีศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.) เป็นเครือข่ายภายใต้ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ทำหน้าที่ถ่ายทอดความรู้ด้านอารักขาพืชเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมารผลิตพืชแบบแปลงใหญ่  ในปีที่ผ่านมาดำเนินการในพื้นที่แปลงใหญ่ข้าว  ทั่วประเทศ จำนวน 417 แปลง

นางจิระนุช  ชาญณรงค์กุล ผู้อำนวยการกองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย (กอป.) กล่าวเพิ่มเติมว่า กอป. เป็นหน่วยงานหลักของกรมส่งเสริมการเกษตรที่รับนโยบายมาดำเนินการเรื่องดังกล่าวร่วมกับสำนักงานเกษตรจังหวัดผ่านกลไกของ ศจช. ในพื้นที่ อย่างกรณีของจังหวัดชัยนาท ซึ่งเป็นจังหวัดนำร่องในการนำกระบวนการโรงเรียนเกษตรกรมาใช้เป็นแห่งแรก และปัจจุบันยังดำเนินการอย่างต่อเนื่อง อย่างน้อยอำเภอละ 1 กลุ่ม จำนวนเกษตรกรกลุ่มละ 20 – 25 ราย  เพื่อฝึกให้เป็นเกษตรกรผู้นำระดับอำเภอและได้ประสบผลสำเร็จ เช่น ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนบ้านดอนซาก ม.6 ต.ห้วยงู อ.หันคา เน้นกิจกรรม  ลดอัตราการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวเหลือ 5 กิโลกรัมต่อไร่ จากเดิมใช้เมล็ดพันธุ์ข้าว 25 กิโลกรัมต่อไร่ มีการผลิตชีวภัณฑ์และน้ำหมักสมุนไพรในการจัดการศัตรูพืชทดแทนการใช้สารเคมี ลดการใช้ปุ๋ยเคมีโดยใสปุ๋ยให้ถูกสูตร ถูกอัตรา และถูกเวลา เป็นต้น  ทั้งนี้ หลังจากได้รับการส่งเสริมตามกระบวนการโรงเรียนเกษตรกรจะพบว่า เกษตรกรมีความรู้ พึ่งพาตนเองได้มากขึ้น ที่สำคัญสามารถลดต้นทุนการผลิตจากเดิมประมาณ 5,836 บาทต่อไร่ เหลือ 3,975 บาทต่อไร่