ในช่วง 1 – 2 ปี ที่ผ่านมาโรคโคนเน่า – หัวเน่ามันสำปะหลัง ทำความเสียหายให้กับพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังในแถบภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นอย่างมาก ประกอบกับในช่วงนี้ปริมาณฝนเพิ่มขึ้น กลางวันอากาศร้อน กลางคืนมีความชื้นสูง ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะต่อการระบาดของโรคโคนเน่า – หัวเน่ามันสำปะหลัง กรมส่งเสริมการเกษตร จึงขอเตือนเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลังในทุกภาคของประเทศไทยเฝ้าระวังการระบาดของโรคโคนเน่า – หัวเน่ามันสำปะหลัง โดยเฉพาะพื้นที่ที่เคยเกิดการระบาดในฤดูกาลที่ผ่านมา และพื้นที่ใกล้เคียงที่เสี่ยงต่อการระบาดของโรค ดังนั้น ขอให้เกษตรกรกรหมั่นสำรวจแปลงมันสำปะหลังอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง หรือในช่วงที่ฝนตกชุกขอให้เกษตรกรสำรวจแปลงมันสำปะหลังทุกวัน (ถ้าสามารถทำได้)หากพบต้นมันสำปะหลังแสดงอาการใบเหี่ยวเหลือง โคนต้นมันสำปะหลังเน่าเป็นสีน้ำตาลหรือสีดำ มีการสร้างรากค้ำชู (Adventitious root) บริเวณโคนต้น (พบได้ในมันสำปะหลังเบอร์ 89) หัวมันสำปะหลังแสดงอาการหัวเน่าภายในหัวมันจะเป็นสีน้ำตาล มันสำปะหลังบางพันธุ์ ลำต้น และใบยังคงปกติ เมื่อโยกที่ต้นมันสำปะหลังบริเวณโคนต้น และส่วนของหัวที่อยู่ใต้ดินจะโยกคลอนได้ง่าย ส่วนหัวที่อยู่ใต้ดินมีอาการเน่า หรือบางพันธุ์แสดงอาการรุนแรงอาจยืนต้นตายได้ หากพบต้นมันสำปะหลังแสดงลักษณะอาการดังกล่าว ให้รีบแจ้งสำนักงานเกษตรจังหวัดหรือสำนักงานเกษตรอำเภอในพื้นที่ เพื่อดำเนินการป้องกันกำจัดก่อนเกิดการระบาดรุนแรง
ในส่วนของแนวทางในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการระบาดของโรคโคนเน่า – หัวเน่ามันสำปะหลัง นั้นกรมส่งเสริมการเกษตร แนะนำให้เกษตรกรเตรียมการตั้งแต่
ก่อนการปลูก เก็บเศษเหง้า หรือเศษซากมันสำปะหลังไปเผาทำลาย ทำความสะอาดเครื่องจักรกล
ที่ใช้ทำการเกษตร ไถตากดินอย่างน้อย 2 สัปดาห์ หว่านปูนขาวกรณีดินมีสภาพเป็นกรด แปลงปลูกควรยกร่องให้สูงในพื้นที่ที่มีน้ำขังควรทำร่องน้ำเพื่อระบายน้ำออกจากแปลง ก่อนปลูกควรแช่ท่อนพันธุ์ด้วยสารป้องกันกำจัดเชื้อราเมทาแล็คซิล อัตรา 20 – 40 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร รวมถึงการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา(เชื้อสด) ผสมกับรำละเอียดและปุ๋ยหมัก อัตรา 1 : 10 : 40 (กิโลกรัม) คลุกเคล้าให้เข้ากันนำไปหว่านในช่วงการเตรียมดินก่อนปลูก
หลักการปลูก เกษตรกรควรสำรวจแปลงมันสำปะหลังอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งหรือในช่วงที่มีฝนตกชุกควรสำรวจแปลงทุกวันถ้าเกษตรกรสามารถทำได้ ถ้าพบมันสำปะหลังแสดงอาการของโรคโคนเน่า – หัวเน่า ให้ขุดถอนต้นที่แสดงอาการไปเผาทำลาย จากนั้นให้หว่านปูนขาว หรือโรยเชื้อราไตรโครเดอร์มา(เชื้อสด) บริเวณรอบโคนต้นที่ขุดออกประมาณ 1 เมตร หรือกรณีระบาดรุนแรง ใช้สารเคมีฟอสอีทิล อลูมิเนียม ผสมน้ำอัตรา 50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร ราดหรือพ่นบริเวณต้นที่เกิดโรคโคนเน่า – หัวเน่ามันสำปะหลัง
หลังจากการระบาด เมื่อการระบาดผ่านไป และเริ่มทำการเพาะปลูกในฤดูกาลใหม่ แปลงที่เคยระบาดน้อยหรือปานกลางควรเลื่อนฤดูปลูกเป็นช่วงปลายฤดูฝน เพื่อให้ผลผลิตออกในช่วงฤดูแล้ง หรือเลือกใช้พันธุ์ให้เหมาะกับพื้นที่ กำจัดซากพืชเก็บเศษเหง้า หรือเศษซากมันสำปะหลังไปเผาทำลาย ไถตากดินอย่างน้อย 2 สัปดาห์ หว่านปูนขาวเพื่อปรับสภาพดิน หรือแช่ท่อนพันธุ์ด้วยสารป้องกันกำจัดเชื้อราทุกครั้งก่อนการปลูก
ทั้งนี้ สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ กลุ่มพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูพืช กองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย กรมส่งเสริมการเกษตร หมายเลขโทรศัพท์ 0-2955-1514 , 0-2955-1626หรือ https://www.doae.go.th/doae/upload/files/Phytophthora_200661.pdf
