กระทรวงพลังงาน โดยสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ได้ดำเนินการจัด “การเสวนาแลกเปลี่ยนประเด็น Open Forum และรับทราบข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (Power Development Plan) ของประเทศไทย PDP ฉบับใหม่” ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2561 ที่ผ่านมา โดยเปิดเวทีแลกเปลี่ยนครอบคลุมไปยังทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ทั้งหน่วยงานสังกัดกระทรวงพลังงาน หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้ประกอบการเอกชน นักวิชาการ ตลอดจน องค์กรพัฒนาเอกชน (NGOs) ทั้งนี้ สนพ.ได้ประมวลประเด็นสำคัญๆ ส่วนหนึ่งที่ได้จากเวทีแลกเปลี่ยนและรับทราบข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแผน PDP ฉบับใหม่ โดยสรุปเบื้องต้นแบ่งข้อเสนอแนะเป็น 4 ด้านคือ ข้อเสนอแนะด้านแนวทางและหลักการจัดทำแผน PDP ด้านความมั่นคง (Security) ด้านเศรษฐกิจ (Economy) และด้านสิ่งแวดล้อม (Ecology) ดังนี้
ข้อเสนอ ด้านแนวทางและหลักการจัดทำแผน PDP อาทิ
• คำนึงถึงแต่ละประเด็นเท่าเทียมกัน สมดุลทั้งความมั่นคง เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม
• การพยากรณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้า (Load Forecast) ควรรวมตัวเลขผลิตไฟจากโซลาร์รูฟท็อปด้วย
• Disruptive Technology ควรเป็นประเด็นหลักของการจัดทำแผน
• ส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์รูฟท็อปให้ชัดเจน
• ให้มีนวัตกรรมสำหรับผลิตไฟฟ้าในราคาที่ถูกลง
• กำหนดค่าไฟฟ้าตามรูปแบบการใช้ไฟฟ้า เช่น ให้สิทธิ์พื้นที่อยู่ใกล้โรงไฟฟ้าจ่ายค่าไฟฟ้าถูกกว่า หรือคิดตามเชื้อเพลิง
• แนวคิด ‘ใครใช้ใครจ่าย’
• จัดทำความต้องการใช้ไฟฟ้ารายภูมิภาค
• การใช้ End User มาประกอบการจัดทำแผนฯ ต้องเก็บข้อมูลจำนวนมากและใช้ระยะเวลา คล้ายการทำ
สำมะโนประชากร ผลดีจะมีข้อมูลที่ชัดเจนและเห็นข้อเท็จจริงในเชิงวิชาการ
• การใช้ภาษาที่เข้าใจง่ายในแผนฯ
• มีแผนสำรองรองรับเมื่อเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ
• การใช้มาตรวัดเดียวกัน เพื่อเปรียบเทียบกันได้
• การเพิ่มประสิทธิภาพโรงไฟฟ้าเดิม
• การจัดทำ Energy Big Data
• สนับสนุนเป็น Energy Hub
• นำประเด็นระดับสากลเข้ามาพิจารณา อาทิ ข้อมูลจากทบวงพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) จากสหประชาชาติว่าด้วยเรื่องสิ่งแวดล้อมฯ เรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ข้อเสนอ ด้านความมั่นคง (Security) อาทิ
• ปรับลดปริมาณสำรอง (Reserve Margin) ให้เหมาะสมเพื่อประหยัดต้นทุน
• นำแผนด้านการอนุรักษ์พลังงาน(EE) และแผนด้านพลังงานทดแทน(RE) ที่มีสถิติชัดเจนมาพิจารณาร่วมด้วย
• แบ่งสัดส่วนการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลและพลังงานหมุนเวียนให้เหมาะสม
• แต่ละภาคควรมีโรงไฟฟ้าหลัก
ข้อเสนอ ด้านเศรษฐกิจ (Economy) อาทิ
• ไม่ควรดูเรื่องต้นทุนราคาถูกด้านเดียว ควรดูหลายมิติ เพราะโรงไฟฟ้าแต่ละประเภทแตกต่างกัน และยังมีมิติด้านการจ้างงาน การกระจายรายได้ภูมิภาค
• เปิดให้เอกชนแข่งขันมากขึ้น
• ตั้งตลาดกลางรับซื้อไฟฟ้าจากเอกชนดึงค่า Merit Order(การผลิตไฟฟ้าจากแหล่งต้นทุนการผลิตที่ต่ำที่สุดก่อน) ให้มีสัดส่วนให้สูงขึ้น จากเดิมสัดส่วนหลักอยู่ที่ Must Run (การเดินเครื่องผลิตไฟฟ้าเพื่อด้านความมั่นคงของระบบไฟฟ้า) และMust Take (การเดินเครื่องตามสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับเอกชน)
ข้อเสนอ ด้านสิ่งแวดล้อม (Ecology) อาทิ
• ให้ความสำคัญสิ่งแวดล้อมเป็นลำดับต้นๆ
• สนับสนุนการเชิญทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมอย่างสม่ำเสมอ
• การประชาสัมพันธ์ข้อมูลให้ประชาชนมากขึ้น
• โรงไฟฟ้าที่เกิดใหม่ต้องเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
อย่างไรก็ดี ประเด็นข้อเสนอแนะและความคิดเห็นนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่ง โดยทาง สนพ. ยังเปิดช่องทางเพื่อรับฟังข้อเสนอแนะต่อการจัดทำแผน PDP ฉบับใหม่อยู่อย่างต่อเนื่อง ผ่านเฟซบุ๊กเพจ Energy Empowerment ซึ่งภายหลังจากนี้ สนพ. จะทำการสรุปนำประเด็นต่างๆ รวมถึงแนวนโยบายการจัดทำแผนฯ ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานมอบหมายมาประมวลอีกครั้งหนึ่ง เพื่อกำหนดเป็นร่างแนวทางการจัดทำแผน PDP ฉบับใหม่ ก่อนที่จะนำร่างฯ ดังกล่าวเดินสายรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนทั่วทุกภูมิภาคของประเทศต่อไป
