กลุ่มโครงการเกษตรแปลงใหญ่สหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งจังหวัดปัตตานี จำกัด มีสมาชิกจำนวน 30 ราย รวมพื้นที่ 775 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ดำเนินงาน 4 อำเภอ ได้แก่ อำเภอหนองจิก อำเภอยะหริ่ง อำเภอเมืองปัตตานี และอำเภอปะนาเระ เป็นกลุ่มที่มีพื้นที่ในการดูแลที่ค่อนข้างห่างไกลกัน แต่ด้วยความที่สมาชิกมีความเข้มแข็ง ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดีและพร้อมที่จะช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ทำให้เป็นจุดแข็งที่จะสามารถนำไปสู่ความสำเร็จได้ในโครงการแปลงใหญ่ได้
นายไตรรัตน์ อังคสุวรรณ หัวหน้ากลุ่มพัฒนาและส่งเสริมอาชีพการประมง สำนักงานประมงจังหวัดปัตตานี เปิดเผยว่า สำนักงานประมงจังหวัดปัตตานี ได้ดำเนินงานตามนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ผลักดันให้สหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งจังหวัดปัตตานี จำกัด เข้าร่วมโครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ในปี พ.ศ.2561 มีเป้าหมายเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรในเรื่องของการลดต้นทุนการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพผลผลิต และพัฒนาการเลี้ยงกุ้งให้ได้มาตรฐาน GAP ปัจจุบันสำนักงานประมงจังหวัดปัตตานีได้ส่งเสริมให้เกษตรกรได้ทำงานร่วมกัน โดยเริ่มจากจัดให้มีการประชุมเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้เทคนิควิธีการเลี้ยงกุ้งของเกษตรกรด้วยกันเอง จัดอบรมให้ความรู้แก่เกษตรกรจากเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญ พร้อมทั้งพาไปศึกษาดูงานจากกลุ่มเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จในการเลี้ยงกุ้ง เพื่อให้เกษตรกรนำมาประยุกต์ใช้กับฟาร์มของตนเอง และยังเชื่อมโยงตลาดเป็นผู้ประสานงานในการนำเกษตรกรไปพูดคุยกับทางผู้ซื้อโดยตรง นอกจากนี้ยังช่วยแก้ไขปัญหากุ้งตายด่วนให้แก่เกษตรกรในกลุ่มแปลงใหญ่จากการนำของ นายวศิน ธนภิรมณ์ ประธานสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งจังหวัดปัตตานี จำกัด
ภาวะวิกฤติกุ้งตายด่วน หรือ EMS ในกุ้ง ถือเป็นฝันร้ายของเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง ที่หากประสบกับปัญหานี้แล้วอาจจะทำให้บางรายถึงขั้นขาดทุนไม่รู้จะเริ่มต้นแก้ปัญหาอย่างไร นายวศิน ธนภิรมณ์ เป็นหนึ่งในเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งที่ประสบกับปัญหาการแพร่ระบาดของโรค EMS ทำให้ขาดทุนมาอย่างต่อเนื่อง จึงจำเป็นที่จะต้องหาแนวทางการเลี้ยงให้สามารถฝ่าวิกฤติโรค EMS ให้ได้ จากการศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากนักวิชาการและเกษตรกรด้วยกัน ทำให้นายวศินออกแบบระบบการเลี้ยงกุ้งที่เหมาะสมกับฟาร์มของตนได้ คือการเลี้ยงกุ้งสูตรคนจน
นายวศิน ธนภิรมณ์ ผู้จัดการแปลงใหญ่ภาคเกษตรกร ประธานสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งจังหวัดปัตตานี จำกัด เล่าว่า เคยได้รับความเสียหายจากการเลี้ยงกุ้งในช่วงภาวะ EMS จนไม่มีทุน และเมื่อจะเลี้ยงอีกก็กลัวว่าจะขาดทุน ดังนั้น การเลี้ยงกุ้งชุดใหม่จึงต้องเตรียมการทุกอย่างให้ดีที่สุดพร้อมที่สุด ลงทุนน้อยเฉพาะที่จำเป็น เพื่อป้องกันความเสียหาย และถ้าขาดทุน คนจนจะได้ไม่ขาดทุนมาก เช่น เตรียมน้ำด้วยวิธีใช้น้ำตื้นเพียง 50-60 ซม. ปล่อยกุ้งปริมาณน้อย เพื่อให้กุ้งโตเร็ว ตีน้ำน้อย ทำให้สามารถลดค่าไฟฟ้าได้ และปล่อยกุ้งลงเลี้ยงทีละบ่อ หากปล่อยกุ้งลงบ่อที่ 1 ผ่านจึงจะปล่อยลงบ่อที่ 2 และบ่อที่ 3 ต่อไป ซึ่งการปล่อยกุ้งทีละบ่อจะไม่ทำให้เกิดน้ำเสียพร้อมกัน เพราะปลาสามารถบำบัดน้ำได้ทัน ถือเป็นการบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีธรรมชาติ และใช้จุลินทรีย์ ปม.1 ในการควบคุมเชื้อก่อโรค มีทั้งหมด 6 สูตรด้วยกัน คือ สูตร 1 การเตรียมบ่อ, สูตร 2 การเตรียมน้ำหมักจุลินทรีย์ก่อนปล่อยกุ้ง, สูตร 3 การเตรียมน้ำหมักจุลินทรีย์เมื่อปล่อยกุ้งแล้ว, สูตร 4 อาหารหมัก, สูตร 5 น้ำปลาหมัก, สูตร 6 น้ำหมักสับปะรด และเน้นธรรมชาติบำบัดด้วยการสร้างอาหารธรรมชาติ ใช้ระบบน้ำหมุนเวียนในการเลี้ยง โดยน้ำที่ออกจากบ่อเลี้ยงจะไหลลงสู่บ่อพักที่มีปลานิลให้ช่วยบำบัดน้ำ ก่อนที่จะหมนุเวียนน้ำกลับมาเติมในบ่อเลี้ยงกุ้ง
“วันนี้กรมประมงได้ขับเคลื่อนงานให้กลุ่มแปลงใหญ่ฯของเราเป็นศูนย์ในการผลิตจุลินทรีย์ไว้ใช้เอง พร้อมที่จะผลิตให้กับสมาชิกไว้ใช้เป็นงานส่วนหนึ่งที่จะขับเคลื่อนไปด้วยกัน ในส่วนของการเชื่อมโยงระหว่างสมาชิกด้วยกันเองและระหว่างสมาชิกกับตลาด ตรงนี้ก็เป็นอีกกลไกหนึ่งของการบริหารจัดการที่ทางเราเองเราพยายามสร้างระบบให้ทุกคนอยู่ในข้อตกลงเดียวกันเพื่อที่จะให้องกรค์ของเราสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างเข้มแข็ง ผมมองว่าการบริหารจัดการกลุ่มนี้สำคัญมาก ทุกคนจะมองเห็นว่าท่านเข้ามารวมกลุ่มตรงนี้ท่านได้ประโยชน์อะไรจากรวมกลุ่ม แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องมีส่วนร่วมในการที่จะมาทำงานร่วมกันทำให้กลุ่มมีการขับเคลื่อนการเจริญเติบโต” นายไพรัตน์ จีรเสถียร ที่ปรึกษาสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งจังหวัดปัตตานี จำกัด กล่าว
จากการเข้าร่วมโครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ของสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งจังหวัดปัตตานี จำกัด แม้จะเพิ่งเริ่มต้นทำโครงการฯ ในปี 2561 แต่ก็เห็นได้ชัดถึงการเปลี่ยนแปลงในเรื่องการรวมกลุ่ม ซึ่งเป็นการสร้างความเข้มแข็งให้แก่กลุ่มเกษตรกร จึงนับเป็นการดำเนินงานที่สร้างความเข้มแข็งให้กับกลุ่มเกษตรกรได้เป็นอย่างดี ทั้งการลดต้นทุน การจัดการผลผลิตให้มีประสิทธิภาพ ตลอดจนเป็นการช่วยยกระดับฟาร์มเพาะเลี้ยงให้มีคุณภาพได้มาตรฐาน GAP เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันมากยิ่งขึ้น สำหรับเกษตรกรท่านใดที่สนใจการเลี้ยงกุ้งสูตรคนจน ติดต่อขอคำปรึกษาได้ที่นายวศิน ธนภิรมณ์ โทร. 089-876-4610 หรือ สำนักงานประมงจังหวัดปัตตานี โทร. 073-349-591
