ช่วงนี้เกิดภาวะน้ำท่วมขังในหลายพื้นที่ ประชาชนผู้ประสบอุทกภัยต้องประสบกับปัญหาข้อจำกัดด้านอาหารการกิน อาหารส่วนใหญ่ที่ซื้อเก็บไว้หรือที่ได้รับแจก มักเป็นอาหารกระป๋อง อาหารแห้ง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป บางครั้งอาหารอาจมีการปนเปื้อนของเชื้อโรค จึงทำให้มีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคอุจจาระร่วงหรืออาหารเป็นพิษได้ง่ายซึ่งพบได้ทุกปี ทั้งนี้จากข้อมูลของสำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค รายงานถึงสถานการณ์โรคและภัยสุขภาพล่าสุดเมื่อวันที่ 30 ก.ค. 61 พบว่าหน้าฝนนี้อัตราป่วยของประชาชนเพิ่มขึ้น อันดับต้นๆคือ โรคอุจจาระร่วงพบผู้ป่วย 751,539 ราย เสียชีวิต 6 ราย ส่วนโรคอาหารเป็นพิษมีผู้ป่วย 72,487 ราย
นายแพทย์สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า “โรคอุจจาระร่วงและอาหารเป็นพิษ” สาเหตุสำคัญเกิดจากการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อโรคซึ่งจะสร้างสารพิษ(Toxin)ที่ทนต่อความร้อน แม้จะผ่านการปรุงสุกด้วยความร้อนจนเชื้อโรคตายไปแล้ว แต่สารพิษจากเชื้อโรคจะยังคงอยู่ในอาหารและก่อให้เกิดโรคได้ ซึ่งมักพบในอาหารที่ปรุงสุกๆ ดิบๆ อาหารกระป๋อง อาหารทะเล น้ำนมที่ยังไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อ อาหารที่ทำไว้ล่วงหน้านานๆ แล้วไม่ได้แช่เย็นไว้หรือไม่ได้อุ่นให้ร้อนเพียงพอก่อนรับประทาน ส่วนใหญ่จะเป็นอาหารประเภทเนื้อสัตว์ ปลา ไข่ สลัด ไส้แซนด์วิชผลิตภัณฑ์ที่ทำจากนม ฯลฯ รวมทั้งน้ำแข็งและเครื่องดื่มผสมน้ำแข็ง
อาการสำคัญของโรคนี้โดยมากแล้วอาจเกิดขึ้นเร็วใน 0.5 – 6 ชั่วโมง หลังจากรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อโรค ผู้ป่วยอาจมีไข้ต่ำๆปวดเมื่อยตามเนื้อตัว อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร บางรายอาจจะมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง เป็นอาการเด่น บางรายอาจจะท้องเสีย ถ่ายเป็นน้ำ เป็นอาการเด่น ผู้ป่วยที่มีภูมิต้านทานน้อย เช่น เด็กทารก เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคเรื้อรังต่างๆ อาจมีอาการรุนแรง อาจเกิดตะคริวที่ท้อง ชักกระตุก ช็อก หมดสติและทำให้ถึงกับเสียชีวิตได้
นายแพทย์สุวรรณชัย กล่าวแนะนำว่า โรคดังกล่าวสามารถป้องกันได้โดย 1.รับประทานอาหารที่ปรุงสุกและสะอาด อาหารกระป๋องที่ยังไม่หมดอายุ กระป๋องไม่บวมหรือเป็นสนิม 2. อาหารปรุงสำเร็จหรืออาหารกล่องที่ได้รับแจกควรรับประทานทันที หรืออุ่นให้ร้อนก่อนรับประทานเพื่อจัดการกับเชื้อโรคที่อาจปนเปื้อนมา ไม่ให้เพิ่มจำนวนมากจนสร้างสารพิษในปริมาณมากพอจะที่จะก่อโรคให้เราได้ 3.ดื่มน้ำสะอาด เช่น น้ำจากขวดที่ฝาปิดสนิท น้ำต้มสุก 4.ล้างมือให้สะอาด ไม่ว่าจะเป็นก่อนการปรุงอาหาร ก่อนรับประทาน และโดยเฉพาะหลังการใช้ห้องน้ำห้องส้วมหรือใช้เจลล้างมือแทนถ้ามีน้ำใช้จำกัด 5.ห้ามถ่ายอุจจาระลงในน้ำโดยตรง ถ้าส้วมใช้ไม่ได้ ให้ถ่ายลงในถุงพลาสติก ปิดปากถุงให้แน่น แล้วนำไปใส่ในถุงขยะ
นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำแข็งหรือเครื่องดื่มผสมน้ำแข็งจากแหล่งผลิตที่ไม่น่าไว้วางใจ ควรดื่มน้ำสะอาดบรรจุขวดที่มีมาตรฐาน อย. หรือน้ำที่ผ่านเครื่องกรองน้ำ หรือต้มน้ำให้สุก น้ำประปาสามารถใช้ดื่มได้ในภาวะปกติ แต่ในภาวะน้ำท่วมอาจมีการปนเปื้อนของเชื้อโรคเข้าสู่ระบบท่อน้ำ ถ้าจะดื่มน้ำประปาควรต้มให้เดือด หรือกรองน้ำและนำใส่ขวดแก้วหรือขวดใส PET ตากแดดอย่างน้อย 1 วัน เพื่อฆ่าเชื้อโรค จึงสามารถดื่มได้อย่างปลอดภัย
นายแพทย์สุวรรณชัยกล่าวเพิ่มเติมว่า โรคนี้สามารถหายได้เอง ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการที่ดีขึ้นได้ด้วยการดูแลตัวเองที่บ้าน สิ่งสำคัญที่สุด คือ ต้องพยายามอย่าให้ร่างกายขาดน้ำ ควรดื่มน้ำเปล่ามากๆ หรือจิบน้ำบ่อยๆ เพื่อชดเชยการสูญเสียน้ำจากอาการท้องร่วงและอาเจียนมากเกินไป รวมถึงดื่มเครื่องดื่มเกลือแร่หรือผงเกลือแร่ทดแทนการสูญเสียน้ำและแร่ธาตุบางชนิดในร่างกาย นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอเมื่ออาการดีขึ้นควรรับประทานอาหารอ่อนๆ ย่อยง่าย ไขมันน้อย เช่น โจ๊ก เป็นต้น โดยเริ่มรับประทานในปริมาณที่น้อยๆ ก่อน หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์หรือคาเฟอีน น้ำอัดลม อาหารไขมันสูง อาหารรสชาติจัด “ในช่วงอุทกภัยน้ำท่วมนี้จึงขอให้ประชาชนระมัดระวังเรื่องอาหารการกิน ท้องเสียป้องกันได้ อย่าลืม “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ” และหากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับโรคอุจจาระร่วงและอาหารเป็นพิษ สามารถโทรศัพท์สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422./ นายแพทย์สุวรรณชัย กล่าว
