“พายบั้งทิง กินปิ้งตอง เลาะล่องภูผาแดง” คำขวัญที่แสดงเอกลักษณ์อันโดดเด่นของบ้านนาไร่เดียว หนึ่งในชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี จ.หนองบัวลำภู ที่พร้อมเปิดประตูต้อนรับนักท่องเที่ยวด้วยไมตรีจิต นำเสนอกิจกรรมหลากหลาย ทั้งเชิงศิลปวัฒนธรรม เส้นทางชมธรรมชาติ เรียนรู้วิถีท้องถิ่น กินอยู่กับชาวบ้าน และเลือกซื้อหาสินค้าจากชุมชนกลับไปเป็นของฝาก
นายพีระยุทธ จันทร์ดาวงค์ ผู้ใหญ่บ้าน บ้านนาไร่เดียว ม.6 ต.กุดผึ้ง อ.สุวรรณคูหา จ.หนองบัวลำภู กล่าวว่า ชุมชนบ้านนาไร่เดียว ห่างจากตัวเมืองหนองบัวลำภูราว 60 กิโลเมตร เป็นหมู่บ้านเล็กๆ ที่มีประชากร 102 ครัวเรือน รวม 341 คน อาชีพหลักของคนในหมู่บ้านคือการทำนา การปลูกพืชผักในช่วงหน้าหนาว และการปลูกข้าวนาปรังในช่วงหน้าแล้ง มีอาชีพเสริมนอกเหนือจากการทำนา คือ การทำผ้าห่มสำลี การแปรรูปอาหาร เช่น ข้าวแต๋น กล้วยฉาบ น้ำพริกปลาร้า เป็นต้น บ้านนาไร่เดียวถือว่าเป็นชุมชนขนาดเล็กๆ มีประชาการในชุมชนไม่มากนัก แต่ถือว่าเป็นหมู่บ้านที่พร้อมจะพัฒนาหมู่บ้านให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพเพิ่มขึ้นได้ในอนาคต
เส้นทางการเข้าสู่บ้านนาไร่เดียว มีถนนคอนกรีตเสริมเหล็กร้อยละ 90 ถือว่ามีความเหมาะสมในการคมนาคม โดยกิจกรรมท่องเที่ยวที่น่าสนใจมีทั้งด้านของแหล่งท่องเที่ยวทางพุทธศาสนา แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ และวิถีชีวิตชุมชนอันเป็นเอกลักษณ์
นักท่องเที่ยวที่เข้ามาในบ้านนาไร่เดียว สามารถเลือกเดินทางท่องเที่ยวได้หลายจุด อาทิ เดินศึกษาเส้นทางธรรมชาติวนอุทยานภูผาแดง ระยะทางราว 800 เมตร สามารถศึกษาข้อมูลทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากพื้นที่บริเวณนี้เคยแหล่งคอมมิวนิสต์เก่า ปัจจุบันภูผาแดงมีสภาพธรรมชาติที่สมบูรณ์ จึงก่อให้เกิดความงามตามธรรมชาติอยู่ทั่วไป เช่น วิว ทิวทัศน์ โขดหิน ลานหิน พรรณไม้น้อยใหญ่ ถ้ำ หน้าผา และก้อนหินขนาดใหญ่ ซึ่งวางซ้อนกันเรียงรายเป็นรูปลักษณ์ต่างๆ อย่างหลากหลาย และจุดเด่นที่สุดคือ บนยอดภูผาแดงจะสามารถมองเห็นทัศนียภาพในภูมิประเทศได้รอบด้านและกว้างไกล สามารถมองเห็นถึงเขต อำเภอหนองคาย และฝั่งประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวได้ และสามารถมองชมวิว ทิวทัศน์รอบด้านอย่างสวยงามมาก
ด้านการท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนา สักการะหลวงพ่อทันใจ ที่วัดสามัคคีเจริญธรรม ซึ่งถือเป็นศูนย์กลางการทำกิจกรรมต่างๆ ของหมู่บ้าน สักการะรอยพระพุทธบาทภูผาแดง พักผ่อนบนแพลอยน้ำที่ หนองทามคำไฮ บึงน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ในพื้นที่ราว 200 ไร่ สามารถมองเห็นวิวภูผาแดง พร้อมร่วมกิจกรรมตกปลา หรือรับประทานอาหารบนแพ
อาหารพื้นบ้านของบ้านนาไร่เดียวปรากฏชื่ออยู่ในคำขวัญของหมู่บ้าน นั่นคือ “ปิ้งตอง” เมนูพื้นบ้านที่นิยมทำกินกันเป็นประจำทุกครัวเรือน เป็นการนำปลาสดหรือปลาส้ม คลุกเคล้าเครื่องสมุนไพรมาห่อใบตองแล้วนำไปปิ้งบนเตาถ่าน ได้ทั้งรสชาติและกลิ่นหอม พร้อมหน้าตาที่สวยงาม ถูกอกถูกใจผู้ที่ได้มาลองชิม จึงถือเป็นเมนูห้ามพลาดเมื่อมาเยือนบ้านนาไร่เดียว นอกจากนั้น ยังมีเมนูที่น่าสนใจ อาทิ เมนู “จูบแซบจูบนัว” หมายถึง แกงอ่อมหอยขม แจ่วบอง รวมทั้งเมนูชื่อแปลกอย่าง “เอาะนะก้าม” ซึ่งเป็นแกงคั่วแห้งน้ำขลุกขลิกที่ใช้ก้ามปูนาเป็นส่วนผสม พร้อมผักพื้นบ้าน นอกจากนั้นยังมีเมนูขนมหวานที่แปรรูปมาจากข้าว นั่นคือ “ข้าวตอกน้ำกะทิ” ที่นิยมทำกินกันในงานต่างๆ
และวิถีของบ้านนาไร่เดียวอันเป็นเอกลักษณ์อีกอย่างหนึ่งคือ “บั้งทิง” หรือ บั้งน้ำ กระบอกน้ำ ที่ทำจากไม้ไผ่ขนาดยาวร้อยกับเชือก ใช้สะพายติดตัวไปในยังสถานที่ต่างๆ โดยชาวบ้านนาไร่เดียวในสมัยก่อน นิยมสะพายออกไปทำไร่ทำนา
ด้านสินค้าและของที่ระลึก นอกจากอาหารแปรรูป อย่าง กล้วยฉาบ ปลาร้า หรือข้าวแต๋นแล้ว ยังมีผลิตภัณฑ์จักสานและผลิตภัณฑ์จากเศษผ้า ที่นำมาประดิษฐ์เป็นของที่ระลึกต่างๆ ที่โดดเด่นคือ พวงกุญแจปลาหลากสีสัน ที่สื่อถึงความอุมสมบูรณ์ของปลาในหนองทามทำไฮนั่นเอง
ผู้ที่สนใจเข้ามาท่องเที่ยวบ้านนาไร่เดียว ยังสามารถเลือกพักในตัวหมู่บ้าน เพื่อสัมผัสวิถีชุมชนอย่างใกล้ชิด โดยมีที่พักแบบโฮมสเตย์ 1 แห่ง และรีสอร์ทขนาดเล็ก 2 แห่งไว้คอยบริการ
ศักยภาพโดยรวมของบ้านนาไร่เดียวถือว่ามีความพร้อมในการเปิดรับนักท่องเที่ยวให้เข้ามาเยี่ยมชมหมู่บ้าน เพราะบ้านนาไร่เดียวอุดมไปด้วยแหล่งท่องเที่ยวที่หลากหลายรูปแบบ นอกจากนั้น ยังมีการพัฒนาศักยภาพเพื่อขยายการรับรู้ในวงกว้างอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านผลิตภัณฑ์และสถานที่ท่องเที่ยว โดยล่าสุด ทางพัฒนาชุมชน ได้สนับสนุนการก่อสร้างแลนด์มาร์คของบ้านนาไร่เดียว ด้วยการสร้างสะพานยาว 40 เมตร เพื่อเป็นจุดเช็คอินแห่งใหม่ที่หนองทามคำไฮ ซึ่งจะกลายเป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวของหมู่บ้าน ที่จะรวบรวมสินค้า OTOP ต่างๆ มานำเสนอต่อนักท่องเที่ยวอีกด้วย
กว่าที่ชาวชุมชนไร่นาเดียว จะมีความพร้อมในการรองรับนักท่องเที่ยวเช่นนี้ได้ สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู ได้เข้ามาให้ความรู้ และจัดฝึกอบรม รวมทั้งให้คำแนะนำปรึกษา ตามโครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี ภายใต้โครงการไทยนิยมยั่งยืน เพื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว ค้นหาต้นแบบการสร้างเสน่ห์ชุมชนภายใต้วิถีชีวิต ภูมิปัญญา และผลิตภัณฑ์ นำมาสร้างสรรค์สู่กิจกรรมการท่องเที่ยว
ที่สำคัญคือการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ชาวบ้านนาไร่เดียว ต่างมีแนวคิดที่ว่า อยากให้นักท่องเที่ยวเข้ามาสัมผัสวิถีชีวิตที่เรียบง่ายเป็นธรรมชาติ ทุกวันนี้ชาวบ้านในชุมชนยังคงอาศัยกันอย่างเรียบง่ายและพอเพียง มีความรักใคร่กันและอาศัยอยู่แบบครอบครัว และพร้อมเปิดรับนักท่องเที่ยวให้เข้ามาเยี่ยมชมและสัมผัสวิถีชีวิตอันเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนนาไร่เดียว
—————————————————
