แม่ฮ่องสอน หนึ่งในจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ หากมีโอกาสจะได้ไปเยือนสักครั้งในชีวิต โดยเฉพาะช่วงหน้าหนาว หลายคนชอบความสดใสของทุ่งดอกบัวตอง ท่ามกลางทะเลหมอก สักการะพระธาตุวัดพระธาตุดอยกองมู ชมสถาปัตยกรรมไทยใหญ่ที่วัดจองกลาง สูดโอโซนที่ปางอุ๋ง นั่งจิบชาที่บ้านรักไทยให้สบายอารมณ์ ส่วนใครสายบุญตื่นเช้าหน่อยพาใส่บาตรที่สะพานบุญซูตองเป้ สะพานไม้ไผ่ที่ยาวที่สุดในประเทศไทย เกิดจากความศรัทธาของพระภิกษุสงฆ์และชาวบ้านช่วยกันสร้างขึ้นเพื่อใช้สัญจรไปมาได้สะดวกยิ่งขึ้น ภาพนักท่องเที่ยวที่เฝ้ารอใส่บาตรเป็นเสน่ห์ในยามเช้าที่หลายคนต่างหลงใหล
เหล่านี้ล้วนสะท้อนให้เห็นศักยภาพของแม่ฮ่องสอนในฐานะเมืองท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม วันนี้กระทรวงวัฒนธรรม จึงขอแนะนำ “ชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ชุมชนบ้านผาบ่อง” แหล่งเช็กอินแหล่งใหม่สโลว์ไลฟ์สัมผัสวิถีชีวิตไทยใหญ่ วิถีไตแห่งผาบ่อง ตั้งอยู่ในตำบลผาบ่องห่างจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอน 12 กิโลเมตร มีจุดชมวิวที่สวยงามของป่าและทิวเขาที่เรียงรายอยู่เบื้องหน้า มีแม่น้ำแม่จ๋า แม่น้ำแม่สะมาดไหลผ่าน ประชากรบ้านผาบ่องประกอบด้วยกลุ่มชาติพันธุ์ไทยใหญ่และปกากะญอ อยู่ร่วมกันอย่างสามัคคี ให้เกียรติและใช้ชีวิตร่วมกันบนความแตกต่างทางวัฒนธรรมด้วยความเคารพ
นายอมร ศรีตระกูล ประธานชุมชนคุณธรรมฯ แนะนำว่านักท่องเที่ยวสามารถเข้าวัดทำบุญเพื่อเป็นสิริมงคลได้ที่วัดผาบ่องใต้ และวัดผาบ่องเหนือ หรือรอใส่บาตรพระสงฆ์ในยามเช้าที่บรรยากาศ สวยงาม เงียบสงบ ณ สะพานข้าว ๙ เพื่อสุข เยี่ยมชมแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมของชุมชน ณ ศูนย์เรียนรู้ตามศาสตร์พระราชา ศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราชตำบลผาบ่อง มีน้ำพุร้อนสำหรับผู้รักสุขภาพได้ผ่อนคลาย เยี่ยมชมกาดซอกจ่า เปิดจำหน่ายทุกเย็นวันศุกร์และวันเสาร์ คนในชุมชน นำสินค้าทางเกษตร พืชผักปลอดสารพิษ อาหารคาวหวานพื้นถิ่น ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมของพี่น้องไต เช่น ป๊อบคอนไทยใหญ่ หรือข้าวโพดคั่ว ถั่วลายเสือ เสื้อผ้าแบบไทยใหญ่ และชาวกะเหรี่ยง การสาธิต ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านวัฒนธรรมของภูมิปัญญากลุ่มชาติพันธุ์ไทยใหญ่ ชมการแสดงทางวัฒนธรรมของชนเผ่าต่างๆ อาทิ การตัดเย็บผ้าไต การทอผ้าปกากะญอ ชมการแสดงรำโต กิงกะหร่า ปอยข้าวต้ม รำมองเซิง เป็นต้น
ประธานชุมชนคุณธรรมฯ บอกว่า สิ่งที่ทำให้ชุมชนน่าอยู่ น่าท่องเที่ยวเช่นนี้ ล้วนสะท้อนมาจากชาวบ้านที่ยึดมั่นในหลักธรรมทางศาสนา น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติ ดำรงชีวิตตามแบบวิถีวัฒนธรรมไทยที่ดี สามารถปฏิบัติและแก้ปัญหาได้จริง แม้ก่อนนี้ชุมชนผาบ่องจะมีปัญหาสังคมอยู่บ้าง แต่จากการที่ “พลังบวร” บ้าน วัด โรงเรียน ร่วมกับคณะกรรมการหมู่บ้านเคารพระเบียบ กติกาอย่างจริงจัง ทำให้ชุมชนแห่งนี้ ไม่มีปัญหาการขโมย ไม่เล่นการพนัน ไม่มียาเสพติด ไม่ทะเลาะเบาะแว้ง อยู่กันอย่างสงบสุข
ปัจจุบันชาวผาบ่อง ดำรงชีวิตตามวิถีวัฒนธรรมท้องถิ่น สืบสานกิจกรรมตามประเพณี ๑๒ เดือน โดยมีประเพณีที่สำคัญและยิ่งใหญ่ คือ ประเพณีปอยส่างลอง หรืองานบวชลูกแก้ว นิยมจัดขึ้นในช่วงปลายเดือนมีนาคม หรือต้นเดือนเมษายนของทุกปี ชาวบ้านมักแต่งกายตามกลุ่มชาติพันธุ์ ประกอบอาชีพตามวิถีถิ่น คนในชุมชนเล็กๆแห่งนี้มีรายได้ เกิดความรัก สามัคคี จิตอาสา รู้จักสร้างสรรค์ทุนทางวัฒนธรรมภายใต้ข้อตกลงร่วมกันทั้งชุมชน ณ วันนี้ทุกคนพร้อมแล้วที่จะต้อนรับแขกผู้มาเยือนตลอดทั้งปี
นายกฤษศญพงษ์ ศิริ ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า ชุมชนคุณธรรมบ้านผาบ่อง ถือเป็นตัวอย่างของการใช้คุณธรรม นำการพัฒนา ทุกคน ทุกเพศวัย ร่วมมือร่วมใจกันยึดมั่นในหลักธรรมคำสอนทางศาสนา
รู้จักพอเพียง พอประมาณ ดูแลเอาใจใส่ เอื้ออาทร เกื้อกูลกัน มุ่งมั่นรักษาอัตลักษณ์ที่ดีงามของท้องถิ่นตนไว้อย่างเข้มแข็งไม่ว่าจะเป็นการกิน การอยู่ ภาษา การแต่งกาย ความเชื่อ ประเพณี ศิลปะการแสดง รวมถึงสิ่งแวดล้อม ใครมาเยือนจะสัมผัสได้ถึงความสุข ความสงบ ความงดงามของชุมชน เสมือนท่านได้อยู่กับเครือญาติ เอยู่กับครอบครัวคุณธรรมที่ยิ่งใหญ่
