เนื้อหา :กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศว่า ประเทศไทยเข้าสู่หน้าร้อนอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 29 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา และกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่า ฤดูร้อนปีนี้จะสิ้นสุดประมาณกลางเดือนพฤษภาคม 2563
เมื่อหมดฤดูร้อน ประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่ฤดูฝน แต่ในปี 2562 ที่ผ่านมา ประเทศไทยได้รับผลกระทบจากปรากฏการณ์ เอลนิโญ ทำให้ฤดูฝนมาช้ากว่าปกติ และปริมาณน้ำฝนน้อยกว่าเกณฑ์ที่กำหนด
แล้วปรากฏการณ์เอลนิโญ คืออะไร? เกิดจากอะไร? และมาจากไหน?
ทำความรู้จักเอลนิโญ
มีหลักฐานว่าเอลนิโญได้เกิดขึ้นมาเป็นเวลานานกว่าพันปีแล้ว จากข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่า เอลนิโญ คือคำที่ใช้เรียกปรากฏการณ์ทางสมุทรศาสตร์ ที่ลมสินค้าตะวันออกเฉียงใต้อ่อนกำลังกว่าปกติ หรือพัดในทิศตรงกันข้าม ส่งผลให้คลื่นมหาสมุทรพัดพามวลน้ำอุ่นไปทางทิศตะวันออกของมหาสมุทรแปซิฟิก (เปรู) และทำให้ผิวหน้าน้ำทะเลบริเวณชายฝั่งเปรูอุ่นขึ้นกว่าปกติ แต่ถ้าเกิดปรากฏการณ์ในทางกลับกัน อุณหภูมิน้ำเย็นลง จะเรียกว่า ลานิญา และรวมเรียกสองปรากฏการณ์เอลนิโญ ลานิญา ว่า เอนโซ่ (ENSO)
อิทธิพลของเอลนิโญ
ปรากฎการณ์เอลนิโญจะทำให้พื้นที่บริเวณฝั่งตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน เช่น ออสเตรเลีย ไทย อินโดนีเซีย ได้รับผลกระทบจากความแห้งแล้งที่มากผิดปกติ ส่วนแปซิฟิกฝั่งตะวันออกกลับมีฝนตกหนักจนเกิดอุทกภัย
นักวิทยาศาสตร์ได้แบ่งขนาดของเอลนิโญเป็น 5 ระดับ ได้แก่ อ่อนมาก อ่อน ปานกลาง รุนแรง และรุนแรงมาก และตามสถิติปรากฏการณ์เอลนิโญจะเกิดขึ้นทุกๆ 2-3 ปี
ปัจจุบันอุณหภูมิโลกได้เพิ่มสูงขึ้นถึง 1.5 องศาเซลเซียส ส่งผลโดยตรงกับปรากฏการณ์เอลนิโญที่จะทำให้ผลกระทบจากปรากฏการณ์นี้ทวีความรุนแรงขึ้น
เอลนิโญส่งผลต่อไทยอย่างไร
ผลกระทบที่ปรากฏเห็นเด่นชัดในปีที่ผ่านมาปริมาณน้ำฝนในประเทศไทยลดลงอย่างมาก ในช่วงฤดูร้อน โดยปริมาณน้ำฝนของปี 2562 อยู่ที่ 1,292.33 มิลลิเมตร น้อยกว่าปี 2561 ถึง 316.11 มิลลิเมตร ส่งผลต่อน้ำต้นทุน และน้ำในเขื่อนที่สะสมได้ในปริมาณน้อย ส่งผลต่อเนื่องมาถึงปีนี้ หลังจากนั้นไม่นานก็เกิดเหตุวาตภัยพายุโซนร้อนโพดุล และพายุโซนร้อนคาจิกิเข้าโจมตีพื้นที่ตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ
นอกจากนี้ข้อมูลของปี 2562 พบว่า ตั้งแต่มีนาคม-เมษายน และต้นฤดูฝน ตั้งแต่พฤษภาคม-มิถุนายน พื้นที่ป่าไม้มีค่าการระเหยน้ำสูง เกิดไฟป่าได้ง่าย
ข้อมูลจากสำนักป้องกันปราบปรามและควบคุมไฟป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ระบุว่า ปี 2562 มีพื้นที่เกิดไฟป่ากว่า 151,681.9 ไร่ และในช่วง 1 ตุลาคม 2562 – 1 มีนาคม 2563 มีพื้นที่เกิดไฟไหม้ป่า 72,372.7 ไร่ ถ้าเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2561-2562 เกิดไฟป่าเพียง 31,163.6 ไร่
แม้ว่าปัจจุบันสถานการณ์ของปรากฏการณ์เอนโซ่จะอยู่ในภาวะเป็นกลาง และทางกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่าปรากฏการณ์เอนโซ่นี้จะมีสถานะเป็นกลางต่อเนื่องไปจนถึงกลางปีนี้ (ข้อมูลจากกรมอุตุนิยมวิทยา เมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2563)
อย่างไรก็ตาม ความแปรปรวนของสภาพอากาศเช่นนี้ยังคงเกิดขึ้นวนเวียนเป็นวัฏจักร เพราะสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงได้ส่งผลต่อปรากฏการณ์เอลนิโญ ลานิญาอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งเห็นผลกระทบได้ชัดอย่างมากในปีนี้ ที่ภัยแล้งแผ่ขยายกว้างขึ้น รุนแรงมากขึ้น
ตอนต่อไปมาดูกันว่า เราจะช่วยกันลดการเกิด “เอลนิโญ” ได้อย่างไรบ้าง
อ้างอิง
http://kmcenter.rid.go.th/kchydhome/documents/2554/article/in001.pdf
http://paj.rmu.ac.th/jn/home/journal_file/75.pdf
http://portal.dnp.go.th/Content/firednp?contentId=15705
http://nstda.or.th/rural/public/100%20articles-stkc/9.pdf
https://www.tmd.go.th/climate/climate.php?FileID=9
