เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2563 กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข หน่วยงานหลักที่มีหน้าที่และความรับผิดชอบโดยตรงในการพัฒนางานสุขภาพจิตของประเทศ จัดโครงการ “เช็คอิน…สุขภาพจิตดี เริ่มที่ใส่ใจ” เพื่อเชิญชวนคนไทยใส่ใจสุขภาพจิตของตนเองและคนรอบข้าง หลังสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ในประเทศเริ่มดีขึ้นตามลำดับ ณ ลานโปรโมชั่น ชั้น 1 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลพลาซา เวสต์เกต จ.นนทบุรี
นายแพทย์เกียรติภูมิ วงศ์รจิต อธิบดีกรมสุขภาพจิต เปิดเผยว่า เมื่อต้นปี 63 มีการระบาดของโควิด-19 เกิดขึ้นที่ประเทศไทย แต่ด้วยความเข้มแข็งในการควบคุมโรคและได้รับความร่วมมืออย่างดีจากประชาชน ทั้งรักษาระยะห่าง ล้างมือ และสวมหน้ากาก ทำให้เราสามารถควบคุมโรคได้ดี จนปัจจุบันสามารถผ่อนปรนในระยะที่ 5 ได้แล้ว แต่อย่างไรก็ตามมาตรการที่รัฐบาลได้ดำเนินไปก็มีผลกระทบต่อสังคมและเศรษฐกิจ ทำให้ประชาชนหวาดกลัว ขาดรายได้ เกิดความเครียด จนอาจนำไปสู่การฆ่าตัวตาย โดยเฉพาะกับการต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตไปสู่ชีวิตวิถีใหม่หรือนิวนอร์มอล
แต่จากประสบการณ์วิกฤตเศรษฐกิจเมื่อปี 2540 และอุทกภัยครั้งใหญ่ในปี 2554 ชี้ให้เห็นว่าเรื่องของสภาวะจิตใจเป็นสิ่งที่ป้องกันได้ เราจึงมุ่งมั่นให้ความสำคัญในการเตรียมความพร้อมด้านจิตใจของประชาชน เพราะพบว่าความเครียด ภาวะเหนื่อยล้า หรือหมดไฟ เป็นปัญหาสุขภาพจิตสำคัญที่สามารถพัฒนาไปสู่โรคซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายได้ ถ้าเราเข้าไปดูแลเรื่องปัญหานี้ตั้งแต่เริ่มต้นและมีการช่วยเหลือกันในสังคม ก็จะช่วยลดความเครียดในระบบลงได้ ทำให้ประชาชนปรับตัวได้ดียิ่งขึ้น รวมถึงช่วยให้ประชาชนมีสุขภาพจิตดีขึ้น ไม่ดำดิ่งไปถึงโรคซึมเศร้าและการฆ่าตัวตาย การติดยาและสารเสพติด หรือการก่ออาชญากรรม ซึ่งจะเป็นปัญหาสังคมต่อไป
กรมสุขภาพจิต ในฐานะหน่วยงานหลักในการดูแลสุขภาพจิตของประชาชน จึงได้จัดโครงการ “เช็คอิน…สุขภาพจิตดี เริ่มที่ใส่ใจ” ขึ้น เพื่อให้ความรู้และโอกาสประชาชนในการดูแลสภาพจิตใจตนเอง และเมื่อสามารถดูแลสภาพจิตใจของตนเองให้ดีได้แล้ว ก็ค่อยหันไปใส่ใจและช่วยเหลือคนรอบข้างต่อไป เพื่อก้าวผ่านช่วงยากลำบากนี้ไปด้วยกัน โดยคำว่าเช็คอินในที่นี้ คือ การช่วยกันเช็คสภาพจิตใจของทั้งตนเองและคนรอบข้าง ผ่านช่องทางต่าง ๆ ของกรมสุขภาพจิต ที่เตรียมไว้อย่างครอบคลุม อาทิ
- สายด่วนสุขภาพจิต 1323 โทรฟรี ปรึกษาฟรี 24 ชม.
- เฟซบุ๊คแฟนเพจ “1323 ปรึกษาปัญหาสุขภาพจิต” ช่องทางให้คำปรึกษาโดยนักจิตวิทยาการปรึกษา เวลา 14.30-22.30 น.
- https://www.lovecarestation.com/ เว็บไซต์สำหรับปรึกษาทุกปัญหาวัยรุ่น เช่น ท้องไม่พร้อม คุมกำเนิด สัมพันธภาพ ฯลฯ ตั้งแต่4 โมงเย็น – เที่ยงคืน ของทุกวัน
- ประเมินสุขภาพจิตตนเองเบื้องต้นผ่านแอปพลิเคชัน Mental Health Check Up ได้ทั้งระบบ Android และ iOS หากมีความเสี่ยงหรือระดับความรุนแรงถึงขนาดหนึ่ง จะมีเจ้าหน้าที่โทรศัพท์กลับไปช่วยเหลือ หรือท่านสามารถโทรปรึกษาปัญหาสุขภาพจิตได้ที่เบอร์ 1323
- Line Official Account @KhuiKun ช่องทางรับฟังทุกปัญหา ปรึกษาหาทางออก และคุยกับผู้เชี่ยวชาญได้ทุกวัน
- สถานบริการด้านสุขภาพจิตสำหรับบุคคลทุกเพศทุกวัย และสถาบันด้านสุขภาพจิตของเด็กและวัยรุ่น ที่มีอยู่ทั่วประเทศ
“สุขภาพจิตสามารถเกิดได้กับทุกคน และตลอดเวลา ไม่จำเป็นจะต้องมีอะไรมาก่อน ถ้าใครมีความเข้มแข็งทางใจ สามารถปรับตัวได้ดี ก็จะไม่เจ็บป่วย ส่วนบางคนที่มีความกดดันจากหลายด้าน อาจเข้าไม่ถึงความช่วยเหลือ ก็จะเจ็บป่วยทางจิตใจได้ง่าย ดังนั้นเราที่อยู่ในสังคมเดียวกันก็ควรช่วยเหลือและดูแลซึ่งกันและกัน เพื่อให้ทุกคนมีสุขภาพจิตที่ดีได้ตลอดไป อันเป็นหัวใจสำคัญที่สุดของโครงการนี้”
ด้านนพ.จุมภฎ พรมสีดา รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวเพิ่มเติมว่า “เช็คอิน…สุขภาพจิตดี เริ่มที่ใส่ใจ” เป็นโครงการที่มุ่งเน้นส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักถึงการหมั่นตรวจสุขภาพจิตของตนเองและคนรอบข้าง เพื่อนำไปสู่การให้กำลังใจซึ่งกันและกัน การช่วยเหลือ และรักษาอย่างทันท่วงที โดยแนวคิดการเช็คอินนี้ได้เผยแพร่ไปยังสื่อต่าง ๆ ทั้งสื่อโซเชียลมีเดีย ป้ายบิลบอร์ด และจอดิจิทัล Out of home ทั่วประเทศ
สำหรับงานในครั้งนี้ประกอบไปด้วยกิจกรรมที่เป็นประโยชน์มากมาย อาทิ การเดินรณรงค์โดยคณะผู้บริหารกรมสุขภาพจิต เริ่มต้นจากสถานีรถไฟฟ้ากระทรวงสาธารณสุข จนถึงสถานีรถไฟฟ้าบางใหญ่ เพื่อรณรงค์ให้ประชาชนร่วมสำรวจจิตใจตนเองเพื่อป้องกันผลกระทบจากความเครียด เปิดตัวโฆษณา เช็คอิน…สุขภาพจิตดี เริ่มที่ใส่ใจ เป็นครั้งแรก เพื่อกระตุ้นให้ประชาชนให้ความสำคัญกับการหมั่นเช็คสภาพจิตใจของตนเองและคนรอบข้างมากยิ่งขึ้น ไม่ตัดสินจากการแสดงออกภายนอกเพียงอย่างเดียว
นิทรรศการ ให้ความรู้เรื่องโรคซึมเศร้า และแนะนำช่องทางการปรึกษาปัญหาสุขภาพจิตของคนทุกเพศทุกวัย
เสวนา เช็คอิน…สุขภาพจิตดี เริ่มที่ใส่ใจ จากผู้เชี่ยวชาญ นำโดยนพ.ณัฐกร จำปาทอง ผู้อำนวยการโรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์ และหัวหน้าศูนย์ป้องกันการฆ่าตัวตายแห่งชาติ ดร.นพ.วรตม์ โชติพิทยสุนนท์ โฆษกกรมสุขภาพจิต และเกรซ นรินทร มิสไทยแลนด์เวิลด์ 2019 ทูตกรมสุขภาพจิต
ใจความว่า “สถานการณ์โควิด-19 เริ่มดีขึ้นตามลำดับ สิ่งสำคัญเลยคือการเช็คสุขภาพจิตใจว่าเป็นอย่างไรบ้างจากการปรับตัวสู่ชีวิตวิถีใหม่ ช่วงที่ผ่านมาเห็นได้ว่าหลายคนห่างจากการติดต่อพูดคุยกับคนอื่น ๆ ขาดการเจอหน้ากันระหว่างคนในครอบครัวหรือคนในสังคม ดังนั้นการใส่ใจจึงเป็นสิ่งสำคัญมาก เริ่มที่ใส่ใจตนเอง ถามตนเองว่าตอนนี้เราเป็นอย่างไรบ้าง สำรวจความคิดและอารมณ์ของตนเอง จนเมื่อรู้ว่าปกติดี จึงค่อยเช็คอินคนรอบข้างว่าเขายังปกติดีไหม หากแปลกไป อาจเป็นสัญญาณของบางอย่าง ต้องรีบถามไถ่ เข้าไปพูดคุยก่อน รับฟังเขาอย่างตั้งใจ เพราะเขาอาจไม่กล้าพอที่จะเดินมาหาเราแล้วบอกว่าเขาคิดอะไร” และปิดท้ายด้วยมินิคอนเสิร์ตจากแว่นใหญ่-มน
