“โรคข้อเข่าเสื่อม” เป็นโรคที่พบได้มากในผู้สูงอายุ ถือเป็นโรคความเสื่อมที่สร้างความทรมานเจ็บปวด
และยากต่อการเดินหรือเคลื่อนไหวในแต่ละวัน โดยแนวทางการรักษาที่เป็นทางออกที่ดี คือ การผ่าตัดข้อเข่าเสื่อม ใครที่กำลังมีปัญหาข้อเข่าเสื่อม และมองหาวิธีการรักษา ในบทความนี้มีข้อมูลสำคัญ ๆ มาแนะนำ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการวางแผนการรักษาต่อไป
ใครที่ควรเข้ารับการรักษาผ่าตัดข้อเข่าเสื่อม?
คนไข้ที่มีอาการข้อเข่าเสื่อม และควรรักษาด้วยการผ่าตัด มักเคยผ่านการรักษาวิธีอื่น ๆ มาแล้ว เช่น ใช้ยาแก้ปวดหรือทำกายภาพบำบัดแต่อาการไม่ดีขึ้น การรักษาด้วยการผ่าตัดข้อเข่าเสื่อม จึงเป็นทางออกที่ตรงจุด โดยแพทย์จะพิจารณาลักษณะอาการที่บ่งชี้เหล่านี้ร่วมด้วย
- ปวดเข่าเวลายืน-เดินหรือลงน้ำหนัก
คนไข้ที่มีอาการข้อเข่าเสื่อมและมีปัญหาเรื่องการเดิน ยืน นานไม่ได้เพราะรู้สึกปวด จะไม่สามารถดำเนินกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ เพราะเดินได้ไม่ไกล ไปไหนมาไหนเองลำบาก ขณะเดียวกันในบางรายแม้จะอยู่เฉย ๆ ไม่ได้ลงน้ำหนักก็มีอาการปวด โดยเฉพาะตอนกลางคืน ทำให้คนไข้สุขภาพที่แย่ลง
- ขาโก่งงอ
นอกจากอาการปวดเข่าที่แสดงออกให้เห็นอย่างชัดเจนแล้ว ลักษณะอาการขาโก่งงอ ที่เกิดจากข้อเข่าเสื่อมเป็นอีกหนึ่งสัญญาณบ่งชี้ถึงความรุนแรง ซึ่งอาจจะมีผิดปกติทั้งขาโก่งออกหรือโก่งเข้า ถ้าสังเกตเห็นว่ามีความโก่งมากขึ้นจากเดิม นับว่าเป็นสัญญาณอันตราย โดยเฉพาะคนที่น้ำหนักตัวมาก อาการเจ็บปวดก็ยิ่งรุนแรงมากขึ้นตาม
- เข่าหลวมไม่มั่นคง
อาการเข่าหลวมมักมาพร้อมกับคนไข้ที่มีอาการขาโก่งงอ และเข่าแอ่น จึงยากต่อการทรงตัว นอกจากจะยืนเดินลำบากแล้วคนไข้จะรู้สึกปวดเสียวหัวเข่าร่วมด้วย ซึ่งสร้างความทรมานเป็นอย่างมาก
- เหยียดเข่าไม่สุด หรืองอได้น้อยลง
อาการข้อเข่าเหยียดได้ไม่สุด หรืองอเข่าได้น้อยกว่า 90 องศา ถือว่าเป็นสัญญาณที่อันตราย เพราะคนไข้จะไม่สามารถลุกเดินได้ หากคนไข้มีอาการลักษณะนี้ ควรพบแพทย์เพื่อพิจารณาการผ่าตัดข้อเข่าเสื่อมโดยเร็ว
การผ่าตัดข้อเข่าเสื่อมช่วยอะไรได้บ้าง?
- แก้ไขเรื่องอาการเจ็บปวดเข่า ที่สร้างความทรมาน
- แก้ไขข้อเข่าที่โก่งงอผิดรูป ให้มีบุคลิกที่ดีขึ้น
- ช่วยให้ข้อเข่ามีความมั่นคง เคลือนไหวได้สะดวก
- ช่วยให้คนไข้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง
การผ่าตัดข้อเข่าเสื่อมมีกี่วิธี อะไรบ้าง?
การผ่าตัดรักษาข้อเข่าเสื่อม มี 2 วิธีคือ 1. ผ่าตัดโดยไม่เปลี่ยนข้อเข่าเทียม และ 2.ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม ซึ่งการผ่าตัดแบบเปลี่ยนข้อเข่าเทียม เป็นการผ่าตัดรักษาที่ได้ผลดีที่สุด เพราะช่วยรักษาคนไข้โรคข้อเข่าเสื่อมทั้งในระดับปานกลางไปจนถึงรุนแรงได้
- การผ่าตัดโดยไม่ต้องเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
เป็นการผ่าตัดแบบปรับมุมการรับน้ำหนักของข้อเข่า จากซีกเข่าที่มีความเสื่อม เพื่อลดอาการของโรคข้อเข่าเสื่อมลง นิยมทำในคนไข้ที่อายุน้อย โดยเทคนิคการผ่าตัดต้องมีการตัดกระดูก เพื่อปรับมุมของกระดูก และใส่เหล็กดามยึดกระดูกที่ถูกตัดนั้น ข้อดีคือช่วยลดอาการปวดได้ ไม่มีการใส่ข้อเทียมซึ่งมีอายุการใช้งานจำกัด
- การผ่าตัดข้อเข่าเสื่อมด้วยการเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
เป็นการผ่าตัดเอากระดูกผิวข้อเข่าที่เสื่อมออก และทดแทนโดยการใส่อุปกรณ์ข้อเข่าเทียม ที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย สามารถอยู่ได้นานกว่า 20 ปี การผ่าตัดสามารถผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมแบบทั้งข้อ (Total knee replacement) หรือผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมเฉพาะส่วน (Partial knee replacement) ก็ได้
ข้อดีคือช่วยลดอาการปวด แก้ไขอาการเจ็บปวด ติดขัด ขาโก่งผิดรูปที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมระดับปานกลางถึงรุนแรงได้ดีที่สุด และพบว่าคนไข้สามารถกลับมาเดินได้ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างชัดเจน
สำหรับคนไข้ที่มีอาการบ่งชี้ข้อเข่าเสื่อม ควรรีบปรึกษาแพทย์โดยเร็วเพื่อวางแผนการรักษา โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการปวดรุนแรง ข้อเข่าผิดรูปแล้วแสดงว่าโครงสร้างของกระดูกผิวข้อเสียหายเป็นอย่างมาก การรักษาเร็วจะช่วยให้ผลลัพธ์หลังการผ่าตัดข้อเข่าเสื่อมมีประสิทธิภาพมากที่สุด
