พช.ศรีสะเกษ เดินหน้าสืบสานอนุรักษ์ผ้าไทย ชูผ้าอัตลักษณ์เบญจศรี “ผ้าศรีลาวา ผ้าศรีกุลา ผ้าศรีมะดัน ผ้าศรีลำดวน และผ้าศรีมะเกลือ” ส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากสร้างรายได้กระจายสู่ชุมชน
วันที่ 14 ตุลาคม 2564
นายชัยยงค์ ผ่องใส ผู้อำนวยการกลุ่มงานส่งเสริมการพัฒนาชุมชน รักษาราชการแทนพัฒนาการจังหวัดศรีสะเกษ เปิดเผยว่า จังหวัดศรีสะเกษ ภายใต้การนำของท่านผู้ว่าราชการจังหวัด นายวัฒนา พุฒิชาติ ได้น้อมนำแนวพระราชดำริ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรราชธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว “เราจะสืบสาน รักษา และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎรตลอดไป” และจากพระราชประสงค์สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงอยากเห็นคนไทยอยู่ดีกินดีจากอาชีพเสริมด้วยการทอผ้า “วันนี้ ผ้าไหมไทยมิได้ช่วยสร้างรายได้ให้ชาวบ้านเท่านั้น หากโลกยังให้การยอมรับผ้าไทย โดยเฉพาะผ้าไหมไทยซึ่งเป็นผ้าอันดับหนึ่งของโลก”
จังหวัดศรีสะเกษ โดยมีสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดศรีสะเกษ เป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนร่วมกับภาคีเครือข่ายทังภาครัฐและเอกชน ได้น้อมนำและดำเนินการ สืบสาน รักษา ต่อยอด มาขับเคลื่อน ผ้าอัตลักษณ์จังหวัดศรีสะเกษ จากเดิมมีการทอผ้าลายลูกแก้วย้อมจากผลมะเกลือซึ่งเป็นภูมิปัญญาการย้อมดั้งเดิมของชาวอีสานใต้ได้ผ้าสีดำขลับมีข้อจำกัดคือไม่หลากหลายในการใช้สวมใส่ เนื่องจากเป็นสีดำ และ เป็นผ้าหน้าแคบ ไม่สะดวกต่อการแปรรูปเป็นเสื้อผ้า
โดยได้จัดเวทีรับฟังความคิดเห็น การขับเคลื่อนผ้าอัตลักษณ์จังหวัดศรีสะเกษ และให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์จังหวัดศรีสะเกษ : ยกระดับสินค้าการเกษตร การค้า และการท่องเที่ยวให้ได้มาตรฐานและแข่งขันได้ และจังหวัดศรีสะเกษ ได้กำหนดให้วาระผ้าทอมือ “ธานีผ้าศรี…แส่ว” เป็น ๑ ใน ๑๐ ของวาระจังหวัด ที่จะขับเคลื่อนในปี 2564 จัดตั้ง คอนเซบต์/MOTTO เพื่อง่ายต่อสื่อสาร สร้างความเข้าใจ สร้างกระแสการรับรู้ ได้แก่ “ศรีสะเกษธานี ผ้าศรี …แส่ว” ภายใต้แบรนด์ “ผ้าทอเบญจศรี”
โดยนำคำว่า “ศรี” ซึ่งเป็นคำแรกของจังหวัดศรีสะเกษ มาเป็นคำแรกของชื่อเรียกผ้าแต่ละประเภทผ้า 5 ชนิด ประกอบด้วย ผ้าศรีลาวา ผ้าศรีกุลา ผ้าศรีมะดัน ผ้าศรีลำดวน และผ้าศรีมะเกลือ เพิ่มมูลค่าด้วยการ “แส่ว” เป็นอัตลักษณ์และภูมิปัญญาของชาวจังหวัดศรีสะเกษ มีลวดลายสวยงาม หลากหลาย ได้แก่ ลายหางสิงห์ ลายตีนตะขาบ ลายขามดแดง อันเป็นลายดั้งเดิมที่ใช้ประโยชน์ ในการเก็บชายผ้าไม่ให้หลุดลุ่ยหรือต่อผ้าสองชิ้นให้เป็นชิ้นเดียวกัน ผสมผสานกับลายประยุกต์ เช่น ลายเชิงเทียน ลายดอกไม้ เพื่อใช้ประดับ ให้เสื้อผ้ามีความวิจิตรสวยงาม
จากการขับเคลื่อนผ้าอัตลักษณ์ศรีสะเกษ “ธานีผ้าศรี……แส่ว” ทำให้เกิดการบูรณาการทำงานของภาครัฐและภาคเอกชน ประชาชน และการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน นำอัตลักษณ์จังหวัดศรีสะเกษ มาต่อยอด สร้างคุณค่า สร้างมูลค่าเพิ่ม ต่อยอดให้เกิดอาชีพ สร้างรายได้ให้กับภูมิปัญญาด้านการทอผ้าและผลิตผ้าพื้นเมืองที่มาจากหมู่บ้านและชุมชน และลดความเหลื่อมทางสังคม ผู้ด้วยโอกาส เยาวชน สตรี ผู้สูงวัย และกลุ่มเปาะบางได้มีอาชีพจากการทอผ้า เกิดพลังเครือข่ายผ้าทออัตลักษณ์จังหวัดศรีสะเกษ อันเป็นการสืบสานมรดก ทางวัฒนธรรมอันดีงามของจังหวัดศรีสะเกษ
การพัฒนาผ้าทอมือย้อมสีธรรมชาติ อัตลักษณ์ศรีสะเกษ เป็นการขับเคลื่อนงานตามวิสัยทัศน์ กรมการพัฒนาชุมชน ที่มุ่งขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากให้มั่นคง ชุมชนพึ่งตนเองได้
จังหวัดศรีสะเกษมีอัตลักษณ์ที่สำคัญในหลายๆด้านที่เป็นที่รู้จัก เช่น ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ รสเลิศ ไก่ย่างไม้มะดันชวนชิมที่มีชื่อเสียงโด่งดังพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ที่สามารถปลูกข้าวหอมมะลิที่มีกลิ่นหอมและมีต้นลำดวนที่เป็นต้นไม้ประจำจังหวัด โดยนำเอาอัตลักษณ์จังหวัดศรีสะเกษ มาต่อยอดสร้างคุณค่าสร้างมูลค่าเพิ่มต่อยอดให้เกิดอาชีพเกิดสัมมาชีพชุมชน เป็นผ้าทอมือย้อมสีธรรมชาติ 5 ชนิด
ตามพื้นที่แหล่งวัตถุดิบ ได้แก่ ผ้าศรีลาวา ในพื้นที่ดินภูเขาไฟ ผ้าศรีกุลา ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ผ้าศรีลำดวนในพื้นที่ที่มีต้นลำดวน ผ้าศรีมะดัน ในแถบลุ่มน้ำที่ใช้ประโยชน์ไม้มะดัน ผ้าศรีมะเกลือ มาต่อยอดให้
เกิดสินค้า OTOP ที่ทำได้ตลอดปีไม่มีฤดูกาล สร้างรายได้แก่กลุ่มผู้ผลิต/ผู้ประกอบการ OTOP และประชาชนชุมชนจะส่งผลดีต่อการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ อันจะส่งผลให้เศรษฐกิจฐานรากชุมชนเข้มแข็งได้อย่างแท้จริง เพิ่มมูลค่าด้วยการแส่ว
มีผู้ประโยชน์ ดังนี้
- เกิดผ้าอัตลักษณ์จังหวัดศรีสะเกษ จาก 1 ชนิด เพิ่มเป็น 5 ชนิด เรียกว่า “ผ้าเบญจศรี” จำนวน 1,458 กลุ่มผู้ประกอบการ
- รายได้จำหน่ายผลิตภัณฑ์จากผ้าและเครื่องแต่งกาย มียอดจำหน่าย ณ วันที่ 28 กันยายน 2564 จำนวน 1,190,689,026 บาทและข้อมูลจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (Gross Provincial Product : GPP) ของจังหวัดศรีสะเกษเพิ่มสูงขึ้นเป็นอันดับ ๒ และรายได้ของประชากรเฉลี่ยต่อคนสูงเป็นอันดับ ๑ ในกลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อุบลราชธานี ยโสธร อำนาจเจริญ และศรีสะเกษ)
- ลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ความยากจนและพัฒนาคุณชีวิตผู้มีรายได้น้อย กลุ่มเปราะบาง (นักโทษหญิงในเรือนจำ) โดยงบประมาณจากกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี จำนวน 131 กลุ่ม สมาชิก 5,755 คน
- โครงการร้อยดวงใจจากภูมิปัญญา สู่ผืนผ้าชาวศรีสะเกษ ในงานฉลองครบรอบ 238 ปีจากข้อมูลพาณิชย์จังหวัดศรีสะเกษ มีการซื้อเสื้อผ้าอัตลักษณ์จังหวัดศรีสะเกษ 22,238 คน เป็นเงิน 16,677,500 บาท และการมีส่วนร่วมของกลุ่มทอผ้า โดยต่อผืนผ้าพื้นเมือง ผ้าเบญจศรี มีความยาวจำนวน 283 เมตร จาก 22 อำเภอ โดยไม่ใช้งบประมาณของทางราชการ
- การถ่ายทอดบทเรียนไปสู่สาธารณะเพื่อพัฒนาการดำเนินการให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นและ
- การได้รับมาตรฐานนายชัยยงค์ ผ่องใส รักษาราชการแทนพัฒนาการจังหวัดศรีสะเกษ กล่าวเพิ่มเติมว่า จังหวัดศรีสะเกษได้กำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาในการจัดกิจกรรมรณรงค์สวมใส่ผ้าไทยตามมติ ครม. เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2563 ให้มีการสวมใส่ผ้าไทยอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 วัน โดยจังหวัดศรีสะเกษ ได้ใช้กลยุทธ์การขับเคลื่อนวาระผ้าทอในการจัดกิจกรรมนุ่งผ้าไทยใส่บาตร ทำความดีวิถีพอเพียง ที่ได้จัดขึ้นเป็นประจำทุกวัน เป็นการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการ OTOP มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการจำหน่ายอีกทาง ซึ่งจังหวัดศรีสะเกษได้ขับเคลื่อนวาระผ้าอย่างต่อเนื่อง โดยมีการจัดกิจกรรมเปิดตลาดโบราณ “ลานออดหลอด ซอดศรีเกษ” ณ ศูนย์โอทอปศรีสะเกษเป็นประจำทุกเดือน การจัดแสดงและจำหน่ายสินค้า “มหกรรม OTOP ของดี๊เมืองศรีเกษ” ภายใต้โครงการ จัดแสดงและจำหน่าย OTOP กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 2 โครงการการค้าการลงทุนกลุ่มจังหวัดเชื่อมโยงอาเชียน ประจำปี ณ ลานอะควาเรียม เซ็นทรัลพลาซ่าอุบลราชธานี และจังหวัดศรีสะเกษได้มีแคมเปญ “หน้าร้านมีขาย ออนไลน์มีส่ง” เพื่อเพิ่มช่องทางการตลาดให้ผู้ประกอบการ OTOP ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 หรือโควิด-19 เพื่อสร้างค่านิยมและการตระหนักรับรู้รักษามรดกและอัตลักษณ์ภูมิปัญญาของไทย และอนุรักษ์ต่อยอดภูมิปัญญาพัฒนาผ้าไทยเพื่อเป็นสินค้าเศรษฐกิจเชิงโครงสร้างอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม ส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากสร้างรายได้กระจายสู่ชุมชน
สำหรัดท่านที่สนใจผ้าพื้นถิ่นของจังหวัดศรีสะเกษ และสินค้า OTOP ประเภทอื่นๆ สามารถเยี่ยมชมได้ที่เว็บไชต์
https://sisaket.cdd.go.th/
