นับวันพื้นที่ในเมืองใหญ่สำหรับใช้ชีวิตร่วมกับครอบครัวอาจหายากขึ้น แต่หากเดินทางจากกรุงเทพมหานครไปยังบ้านคลองสอง ตำบลทวีวัฒนา อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี เพียงไม่ถึง 1 ชั่วโมงก็จะพบกับ แลนด์แลป (LandLab) ศูนย์การเรียนรู้เชิงเกษตร-วิทยาศาสตร์ ที่พร้อมให้พ่อแม่และบุตรหลานได้ทำกิจกรรมร่วมกันท่ามกลางธรรมชาติในฝัน และบรรยากาศอันร่มรื่น
แลนด์แลป ก่อตั้งขึ้นโดย “ครูเก๋” กุสุมาวดี กรองทอง นักขับเคลื่อนสังคม และคนทำสื่อมากความสามารถ ผู้มีความตั้งใจอย่างแรงกล้าว่าอยากสร้างสรรค์สิ่งดีๆ เพื่อยกระดับชุมชนผ่าน “ห้องทดลองชีวิต” แห่งนี้ โดยมีแรงบันดาลใจจากบิดา อดีตผู้ใหญ่บ้านประจำชุมชนบ้านคลองสอง ที่อุทิศตนทำงานเพื่อชุมชนมาตั้งแต่เธอยังเด็ก
“พ่อทุ่มเททำงานให้กับชุมชนมาตลอดจนเราผูกพันกับวิถีชุมชน แม้โตขึ้นจะเข้าไปทำงานในเมือง แต่วันหนึ่งพอเราพาลูกมาวิ่งเล่นในสวนที่บ้าน พอเห็นลูกยิ้มแย้มมีความสุข เลยเกิดความคิดอยากสร้างพื้นที่การเรียนรู้ที่ทั้งสนุกและมีประโยชน์ จึงตั้งใจพัฒนาที่แห่งนั้นจากบ้านของเราเอง” ครูเก๋ย้อนความ
จากจุดเริ่มต้นเล็กๆ ในวันนั้น ครูเก๋จัดสรรพื้นที่ 8 ไร่ของแลนด์แลปให้สามารถใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ได้ทุกส่วน โดยมี 4 ฐานกิจกรรมหลักประกอบด้วย
1) Science in the Garden ฐานการเรียนรู้ต้นไม้และธรรมชาติ ท่ามกลางทัศนียภาพที่โอบล้อมด้วยพื้นที่สีเขียวและอากาศบริสุทธิ์
2) Lab Animal ฐานการเรียนรู้วิถีชีวิตสัตว์นานาพันธุ์ หนึ่งในไฮไลท์สำคัญคือการเก็บไข่ไก่สดๆ ท่ามกลางฝูงไก่นับร้อยตัว
3) Lab Zab ฐานการเรียนรู้เกี่ยวกับการทำอาหารไทยและขนมโบราณ อาทิ บัวลอย และข้าวเกรียบกรอบ เป็นต้น
4) Lab Za ฐานการเรียนรู้วิทยาศาสตร์สุดซ่า ที่เปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้ทำการทดลองทางวิทยาศาสตร์รูปแบบต่างๆ ทั้งการเล่นลูกข่าง หรือการทดลองโยนไข่จากที่สูงให้ตกลงมาไม่แตก
กุสุมาวดี ตั้งใจให้แลนด์แลปเป็นพื้นที่ให้เด็กวัยกำลังโตได้พัฒนาความคิด กล้าตั้งคำถาม และลองผิดลองถูกด้วยการลงมือทำ แต่กว่าจะมาถึงจุดนี้ เธอต้องใช้เวลาถึง 3 ปี กว่าจะพัฒนาแนวคิดที่เคยไม่มีใครสนใจ ไม่คิดว่าจะเป็นจริงได้ในตอนแรก ให้กลายเป็นแหล่งการเรียนรู้ที่ดึงดูดหลายพันครอบครัวให้มาทำกิจกรรมดีๆ ร่วมกัน
ไม่เพียงแค่นั้นครูเก๋ยังจะคิดเกมและกิจกรรมใหม่ๆ ทุก 3 เดือน เพื่อหวังว่าเวลาพ่อแม่ผู้ปกครองพาบุตรหลานกลับมาเยือนแลนด์แลปอีกครั้ง จะสนุกตื่นเต้นกับกิจกรรมใหม่ๆ เสมอ
และหนึ่งในนั้นคือ มณฑิรา สิริวุฒิจรุงจิตต์ แม่บ้านสาวที่พาลูกชาย 3 คน ได้แก่ น้องฮิวเมอร์ น้องฮาเปอร์ และน้องฮีโร่มาร่วมกิจกรรมกับแลนด์แลปเป็นครั้งที่ 2 แล้ว หลังเคยมาร่วมกิจกรรมครั้งแรกเมื่อปี 2563 โดยสาเหตุที่เธอพาลูกๆ กลับมาแลนด์แลปอีกครั้งเพราะประทับใจกิจกรรมต่างๆ ที่ให้อิสระเด็กๆ ได้คลุกคลีกับธรรมชาติ สัมผัสโลกอีกใบที่พบเจอได้ไม่บ่อยในกรุงเทพมหานคร
อย่างไรก็ตามเมื่อโรคโควิด-19 ระบาด ผู้คนต้องใช้ชีวิตด้วยความเสี่ยง แต่ครูเก๋ตั้งมั่นว่า “ถึงโรคร้ายจะทำให้ไม่สามารถเข้าถึงพื้นที่การเรียนรู้ท่ามกลางธรรมชาติ แต่การเรียนรู้ต้องไม่มีวันหยุด” จึงสร้าง Landlab Science Virtual Space นำเทคโนโลยีประยุกต์มาช่วยให้เด็ก เยาวชน และครอบครัวเชื่อมต่อกับธรรมชาติ และสามารถทำทุกกิจกรรมที่มีในพื้นที่จริงได้บนโลกออนไลน์ ผ่านเกมหลายรูปแบบ หรือหากมีกิจกรรมใดต้องใช้อุปกรณ์เสริม ครูเก๋ก็พร้อมส่งสื่อการสอนไปให้ถึงบ้าน
นอกจากนี้หากใครตัดสินใจเดินทางมาทำกิจกรรมที่แลนด์แลป ในแต่ละฐานจะมีจุดสำหรับสแกนคิวอาร์โค้ด ให้สามารถเข้าถึงสื่อการเรียนรู้สนุกๆ ในอีกรูปแบบหนึ่งได้เช่นกัน
และในที่สุดความน่าสนใจของแลนด์แลปก็เข้าตาหน่วยงานใหญ่ๆ จำนวนมาก หนึ่งในนั้นคือกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ที่เล็งเห็นความสำคัญของ Landlab Science Virtual Space จึงมอบทุนสนับสนุน 497,550 บาท เพื่อ “ต่อยอดการผลิตนวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์เพื่อพัฒนาวิถีชีวิตปกติใหม่สำหรับเด็กและเยาวชน” โดยมีคณะอนุกรรมการนวัตกรรมสื่อ ช่วยสนับสนุนการต่อยอดอย่างใกล้ชิด
ในฐานะประธานอนุกรรมการนวัตกรรมสื่อ และพ่อคนหนึ่ง ผศ.ดร.วรัชญ์ ครุจิต เล่าว่าหากรู้จักแลนด์แลปมาตั้งแต่หลายปีก่อนหน้านี้ เขาจะพาครอบครัวมาร่วมเรียนรู้ในพื้นที่แห่งนี้ด้วยแน่นอน เพราะไม่เพียงเต็มไปด้วยกิจกรรมที่ต่อยอดทางความคิด สร้างการเรียนรู้ร่วมกันของคนในครอบครัว แต่ยังเป็นนวัตกรรมที่มีประโยชน์ต่อสังคม ตรงกับที่อนุกรรมการนวัตกรรมสื่อมองหาจากสื่อน้ำดีมาโดยตลอด
“การเป็นนวัตกรรมอย่างแท้จริงต้องมีความรอบด้าน ก่อให้เกิดประสบการณ์ที่ครบถ้วน สมดุล มีประโยชน์ต่อมนุษย์ ที่สำคัญต้องไม่ทำร้ายสังคม ไม่ทำร้ายมนุษย์ และไม่ทำให้มนุษย์แตกแยกจากกัน และโครงการนี้ก็มีทุกสิ่งที่ว่ามาทั้งหมด” ผศ.ดร.วรัชญ์ชื่นชมถึงความโดดเด่นที่แลนด์แลปสร้างไว้
หากพ่อแม่ผู้ปกครองท่านใดยังไม่มีแผนการว่าจะพาบุตรหลานไปเที่ยว หรือพักผ่อนหย่อนใจที่ไหนในช่วงวันหยุดยาว แลนด์แลปถือเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่ควรพิจารณา โดยมีค่าผ่านประตู ค่าบริหารจัดการพื้นที่ต่อคนในราคาย่อมเยาไม่เกิน 500 บาทเท่านั้น
หรือหากใครอยากลองชิมลางด้วยการเรียนรู้ผ่านโลกออนไลน์ ก็สามารถลงทะเบียนเข้าเยี่ยมชม Landlab Science Virtual Space ได้ทาง www.Landlabth.com และสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ทางแฟนเพจ “LandLab – กิจกรรมการเรียนรู้สำหรับครอบครัว พาลูกเที่ยวใกล้เมือง”
แล้วจะพบว่าที่นี่แหละ “ห้องทดลองชีวิต” ที่โลกกำลังต้องการ
