หน้าที่หลักของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร คือ การทำฝนเพื่อช่วยเหลือพื้นที่ขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค เกษตกรรม อุตสาหกรรม และเติมต้นทุนน้ำให้กับเขื่อนและอ่างเก็บน้ำเพื่อให้ประชาชนมีน้ำใช้อย่างเพียงพอ ซึ่งกลไกสำคัญที่ทำให้ปฏิบัติการทำฝนเป็นไปอย่างรวดเร็วและแก้ปัญหาได้อย่างทันท่วงทีและตรงความต้องการ คือ ข้อมูลจากประชาชนในพื้นที่นั่นเอง กรมจึงจัดตั้ง “อาสาสมัครฝนหลวง” มาทำหน้าที่ช่วยติดตาม สังเกตการณ์เมฆฝนและส่งภาพถ่ายกลับมายังศูนย์ให้ทางกรมฯ ซึ่งจะทำให้การทำฝนหลวงนั้นมีประสิทธิภาพสูงสุด และหลังทำฝนหลวง อาสาสมัครยังทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ ในการตรวจและติดตามปริมาณน้ำ และผลการเพาะปลูกในพื้นที่ เพื่อการประเมินผลและวางแผนได้ตรงตามความต้องการของประชาชนต่อไป
