Dow สานต่อ ‘ห้องเรียนเคมีดาว’ เวทีนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ ชิงแชมป์ DOW-CST AWARD ครั้งที่ 8 ประสบความสำเร็จล้นหลาม โรงเรียนมัธยมทั่วประเทศ แห่ส่งโครงงานวิทยาศาสตร์เข้าประกวดกว่า 57 โครงงาน พลิกโฉมการเรียนวิทยาศาสตร์แนวใหม่ ตามหลัก ‘ปฏิบัติการเคมีแบบย่อส่วน’ ที่มีขนาดเล็ก ปลอดภัย และราคาถูก สามารถเข้าถึงโรงเรียนได้ในทุกภาค แม้ในพื้นที่ห่างไกล ช่วยสร้างโอกาสที่เท่าเทียมด้านการศึกษาวิทยาศาสตร์ให้เด็กไทยได้ทำจริง และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
เมื่อโลกทุกวันนี้ขับเคลื่อนด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ที่นอกจากจะช่วยให้ทุกคนใช้ชีวิตได้ง่ายยิ่งขึ้นแล้ว ยังเป็นประโยชน์ต่อสังคมในมิติต่างๆ
กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (DOW) องค์กรชั้นนำที่เดินหน้าด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม จึงร่วมกับ สมาคมเคมีแห่งประเทศไทยฯ (CST) องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ (สพฐ.) จัดประกวด DOW-CST AWARD ต่อเนื่องเป็นปีที่ 8 เปิดโอกาสให้ครูและนักเรียนระดับมัธยมศึกษาทั่วประเทศ ได้ส่งผลงานการทดลอง ที่ออกแบบภายใต้หลักการของเทคนิคปฏิบัติการเคมีแบบย่อส่วน เข้าชิงชัย โดยจัดประกวดรอบชิงชนะเลิศ ไปเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2565 ที่อาคารจามจุรีสแควร์ มียอดผู้เข้าร่วมประกวดในปีนี้สูงเป็นประวัติการณ์จากทุกภาคทั่วประเทศ
‘ย่อ’ ส่วนการทดลอง ‘ขยาย’ โอกาสการศึกษา ให้ทั่วถึง
โครงการ ‘ห้องเรียนเคมีดาว’ ถือกำเนิดจากความมุ่งมั่นตั้งใจ ที่จะส่งเสริมทักษะความรู้ด้านการเรียนวิทยาศาสตร์แก่เยาวชนของกลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย โดยร่วมกับ สมาคมเคมีแห่งประเทศไทยในพระอุปถัมภ์ ศาสตราจารย์ ดร. สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
เพื่อพลิกโฉมการเรียนการสอนวิชาเคมีที่เปรียบดั่งยาขมของเยาวชนให้สนุก และให้ทุกคนมีส่วนร่วมมากขึ้น ผ่านการลบภาพการทดลองวิทยาศาสตร์ที่ยุ่งยากซับซ้อน ด้วยเทคนิคการปฏิบัติการทดลองเคมีแบบย่อส่วน (Small-Scale Chemistry Laboratory) ที่ใช้ปริมาณสารเคมีน้อย ใช้เวลาในการทดลองสั้นลง ลดภาระการขจัดของเสียจากการทดลอง อีกทั้งผู้เรียนทุกคนสามารถทำการทดลองได้จริง
นับเป็นวิธีการเรียนรู้การทดลองเคมี ที่มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูง ด้วยเทคนิคที่ได้รับการยอมรับจากยูเนสโก โดยได้มีการนำไปใช้กับโรงเรียนในต่างประเทศ อาทิ อังกฤษ เยอรมนี ออสเตรีย เม็กซิโก ฟิลิปปินส์ ญี่ปุ่น จีน พม่า กัมพูชา อินโดนีเซีย เวียดนาม ซึ่งโครงการห้องเรียนเคมีดาว ถือเป็นครั้งแรกที่ภาคเอกชนได้นำเอาหลักสูตรนี้มาใช้ในระบบการศึกษาของไทยอย่างเป็นรูปธรรม
ด้าน ศ.ดร.วุฒิชัย พาราสุข นายกสมาคมเคมีแห่งประเทศไทยฯ กล่าวว่า เทคนิคปฏิบัติการแบบย่อส่วน ใช้อุปกรณ์ที่ไม่ซับซ้อน ราคาย่อมเยา สารเคมีที่เลือกใช้สามารถหาได้ง่าย และใช้ในปริมาณที่น้อยมาก จึงปลอดภัย ไม่เป็นอันตรายต่อผู้ใช้และสิ่งแวดล้อม
อย่างไรก็ตาม ยิ่งอุปกรณ์ไม่ซับซ้อนเท่าไร การทดลองที่นำมาใช้ต้องมีการออกแบบมาอย่างดี ต้องมีความลุ่มลึก ซึ่งการทำการทดลองด้วยเทคนิคปฏิบัติการแบบย่อส่วนนี้ จะทำให้ผู้เรียนเกิดการคิด วิเคราะห์ และเข้าใจหลักการทางเคมีได้อย่างลึกซึ้ง จึงเหมาะที่จะนำมาใช้ร่วมกับการเรียนการสอนในโรงเรียน
“ปีนี้ มีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการมากถึง 57 ทีม ถือเป็นเรื่องที่น่ายินดี ที่จะมีการนำเทคนิคปฏิบัติการเคมีแบบย่อส่วนมาใช้แพร่หลายและกระจายมากขึ้น ซึ่งจะช่วยพัฒนาการเรียนการสอนวิชาเคมีในประเทศไทย ส่งเสริมการพัฒนาประเทศให้ก้าวหน้า เพราะเคมีคือศาสตร์กลางของวิทยาศาสตร์ และมีความสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ” ศ.ดร.วุฒิชัย บอกถึงความสำคัญของศาสตร์เคมี
DOW-CST AWARD กระตุ้นเยาวชนรุ่นใหม่สนใจวิทยาศาสตร์
ผลการแข่งขัน DOW-CST AWARD ครั้งที่ 8 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ประกอบด้วย
รางวัลยอดเยี่ยม ได้รับเงินรางวัลมูลค่า 40,000 บาท พร้อมโล่รางวัลเกียรติยศ ศาสตราจารย์ ดร. สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ได้แก่ โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย จ.เชียงราย จากโครงงานปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี
รางวัลดีเด่น ได้รับเงินรางวัลมูลค่า 20,000 บาท ได้แก่ โรงเรียนอัสสัมชัญระยอง จ.ระยอง จากโครงงานมหัศจรรย์สารบ้านเรา
รางวัลชมเชย จำนวน 1 รางวัล ได้รับเงินรางวัล 5,000 บาท ได้แก่ โรงเรียนอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ
ส่วนผลการแข่งขัน DOW-CST AWARD ครั้งที่ 8 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ประกอบด้วย
รางวัลยอดเยี่ยม ได้รับเงินรางวัลมูลค่า 40,000 บาท พร้อมโล่รางวัลเกียรติยศ จากศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ได้แก่ โรงเรียนศรียานุสรณ์ จ.จันทบุรี จากโครงงานการเรียนรู้แบบครอบคลุมผ่านเซ็นเซอร์จากกระดาษ โดยใช้อนุภาคนาโนทองคำที่สังเคราะห์โดยวิธีสีเขียวเพื่อตรวจวัดกลูโคส
รางวัลดีเด่น ได้รับเงินรางวัลมูลค่า 20,000 บาท ได้แก่ โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย กรุงเทพฯ จากโครงงาน Small scale titration curve experiment with stirr and SAMS EN pH detector application
รางวัลชมเชย จำนวน 2 รางวัล ได้รับเงินรางวัลทีมละ 5,000 บาท ได้แก่ โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย จ.เชียงราย และ โรงเรียนบางมูลนากภูมิวิทยาคม จ.พิจิตร
ภรณี กองอมรภิญโญ ผู้อำนวยการฝ่ายองค์กรสัมพันธ์ ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ดาว ประเทศไทย ฉายภาพความสำเร็จ และพัฒนาการความเปลี่ยนแปลงของโครงการห้องเรียนเคมีดาว ว่า ช่วงปีแรก น้องๆ ยังคงทำผลงานค่อนข้างตามโจทย์ของโครงการ ยังประยุกต์ไม่เก่งนัก แต่ปีนี้เป็นปีที่เห็นความเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนว่า น้องๆ มีความเข้าใจต่อการประยุกต์ใช้ความรู้ทางเคมีมากขึ้น สามารถนำขั้นตอนการทดลองมาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาต่างๆ
“หรือว่าบางโรงเรียนไม่ได้คิดแค่เรื่องการเรียนในห้องเรียน แต่ยังคิดถึงภาพที่ใหญ่กว่า เพราะเขามีความตั้งใจอยากช่วยเกษตรกร หรือว่าช่วยคนที่มีปัญหาสุขภาพได้อย่างไร ผ่านการทดลองขนาดเล็ก ซึ่งทางดาวมองแล้วว่าหลายๆ โครงการ ล้วนมีประโยชน์ต่อสังคม ซึ่งเราสามารถเข้าไปช่วยน้องๆ ต่อยอดไปสู่การสร้างนวัตกรรมได้”
“โจทย์ของปีนี้ จึงถือว่าประสบความสำเร็จอย่างมาก เพราะไปเกินกว่าแค่การทดลองภายในห้องเรียน แต่ยังหมายรวมถึงความต้องการในการแบ่งปันคืนกลับสู่สังคมด้วย” ภรณี กล่าวทิ้งท้าย
การประกวด DOW-CST AWARD ครั้งที่ 8 ภายใต้โครงการ ‘ห้องเรียนเคมีดาว’ จึงมีส่วนสำคัญในการสนับสนุนและส่งเสริมให้เยาวชนกล้าคิด กล้าแสดงออก การทดลองทางเคมี ซึ่งจะเป็นอีกหนึ่งกำลังในการขับเคลื่อนประเทศไทยให้เดินหน้าไปได้ไกลยิ่งขึ้น
