ย้อนรอยเหตุการณ์ “ไฟไหม้โรงงาน” ครั้งใหญ่ในไทย

“ไฟไหม้” เป็นหนึ่งในภัยอันตรายต่อสิ่งปลูกสร้างที่ไม่มีใครอยากเจอ โดยเฉพาะในสถานที่ที่มีผู้คนรวมตัวกันจำนวนมาก และเต็มไปด้วยทรัพย์สินมูลค่าสูงอย่าง “โรงงาน” ที่เมื่อเกิดขึ้นแล้วจะนำมาซึ่งความสูญเสียมหาศาลทั้งต่อชีวิตและทรัพย์สิน

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าผู้ประกอบการหลายรายจะตระหนักถึงความสำคัญในการป้องกันเหตุอัคคีภัย และมีการวางระบบป้องกันอัคคีภัยต่าง ๆ เช่น อุปกรณ์ตรวจจับควันไฟ อุปกรณ์ตรวจจับความร้อน หรือสัญญาณเตือนไฟไหม้ โดยผู้เชี่ยวชาญเป็นอย่างดี แต่เหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานก็ยังเป็นสิ่งที่เราพบเจออยู่ในข่าวเป็นประจำ

ในบทความนี้ เราจะพาไปย้อนรอย 3 เหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานครั้งใหญ่ในไทย ได้แก่ โรงงานกิ่งแก้ว โรงงานตุ๊กตาเคเดอร์ โรงกลั่นน้ำมันไทยออยล์ ว่ามีสาเหตุเกิดจากอะไร? เพื่อเป็นอุทาหรณ์ และช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถหาวิธีป้องกันเหมาะสมได้ดีขึ้น

รวม 3 เหตุการณ์ “ไฟไหม้โรงงาน” ครั้งใหญ่ในไทย

หากถามถึงเหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานที่อยู่ในใจของใครหลายคน เชื่อว่าจะต้องมีเหตุการณ์ไฟไหม้ที่โรงงานกิ่งแก้ว โรงงานตุ๊กตาเคเดอร์ หรือโรงกลั่นน้ำมันไทยออยล์ เป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ใครหลายคนนึกถึงแน่นอน เพราะเป็นเหตุการณ์ไฟไหม้ครั้งใหญ่ในไทยที่นำมาซึ่งความสูญเสียจำนวนมาก แล้วอะไรคือต้นตอของการเกิดเหตุการณ์ไฟไหม้ในสถานที่เหล่านี้ เราจะพาคุณย้อนรอยไปหาคำตอบเอง

1. ไฟไหม้โรงงานกิ่งแก้ว ปีพ.ศ. 2564

เหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานกิ่งแก้วเกิดขึ้นในช่วงเช้ามืดของวันที่ 5 กรกฎาคม ปีพ.ศ. 2564 โดยสาเหตุคาดว่ามาจากกระแสไฟฟ้าของเครื่องจักรลัดวงจรจนทำให้เกิดไฟลุกไหม้ ก่อนที่จะลุกลามไปยังกองวัสดุต่าง ๆ ที่ส่วนใหญ่เป็นสารไวไฟ เช่น ยาง ถังเคมี หรือทินเนอร์

เหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานกิ่งแก้วนั้น นับเป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ที่ได้รับความสนใจจากสังคมออนไลน์อย่างมาก เพราะเป็นเหตุการณ์ที่ใช้ระยะเวลาดับไฟยาวนานมากกว่า 24 ชั่วโมง และส่งผลกระทบต่อผู้คนที่อาศัยอยู่รอบ ๆ โรงงาน เนื่องจากมีมากกว่าหลายร้อยครัวเรือนที่ได้รับบาดเจ็บจากแรงสั่นสะเทือนที่เกิดจากถังบรรจุสารเคมีภายในโรงงานระเบิด

นอกจากนี้ผู้คนที่อาศัยอยู่บริเวณนั้นก็จำเป็นที่จะต้องอพยพที่อยู่อาศัยชั่วคราวเพื่อหลีกเลี่ยงสารเคมีอันตรายที่มาพร้อมกับความควันไฟที่สามารถกระจายตัวได้ไกลถึง 9 กิโลเมตร อย่างสไตรีนโมโนเมอร์ ที่เมื่อสูดดมเข้าไปแล้วจะทำให้เกิดอันตรายต่อระบบอวัยวะสำคัญของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น ระบบทางเดินหายใจ ระบบประสาท ระบบเลือด ตับ และระบบประสาทส่วนกลาง

2. ไฟไหม้โรงงานตุ๊กตาเคเดอร์ ปีพ.ศ. 2536

เหตุการณ์ไฟไหม้โรงตุ๊กตาเคเดอร์ เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม ปีพ.ศ. 2536 ในช่วงเวลา 16.00 น. นับเป็นเหตุการณ์ที่สร้างความสะเทือนใจให้กับใครหลายคนมาก เพราะเป็นเหตุการณ์ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตถึง 188 ราย มีผู้บาดเจ็บถึง 469 ราย ซึ่งมีหลายรายที่ได้รับบาดเจ็บสาหัส บางคนต้องกลายเป็นคนพิการ หรือเป็นอัมพาตตลอดชีวิต นอกจากนี้ยังมีเด็ก ๆ อีก 50 – 60 คนที่ต้องกลายเป็นเด็กกำพร้า

เชื่อหรือไม่ว่า ความสูญเสียมหาศาลนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากความประมาทของคนคนหนึ่งเท่านั้น โดยเจ้าหน้าที่ได้สืบสวนสาเหตุของเหตุการณ์ และพบว่าเกิดจากพนักงานคนหนึ่งสูบบุหรี่ในโรงงาน จนทำให้วัสดุที่ใช้ผลิตตุ๊กตาเกิดการลุกไหม้

อย่างไรก็ตาม อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ทำให้ความเสียหายของไฟไหม้รุนแรงก็คือ การขาดมาตรฐานด้านความปลอดภัยของโรงงานตุ๊กตาเคเดอร์ ไม่ว่าจะเป็น การไม่มีบันไดหนีไฟ ประตูทางออกฉุกเฉินมีความกว้างไม่ได้มาตรฐาน และไม่เคยมีการซักซ้อมการหนีไฟอย่างเป็นระบบให้กับพนักงานมาก่อน รวมถึงโครงสร้างของอาคารที่ไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งทำให้อาคารถล่มพังลงมา หลังจากที่เกิดเหตุการณ์ไฟไหม้ไปเพียง 15 นาทีเท่านั้น

3. ไฟไหม้โรงกลั่นน้ำมันไทยออยล์ ปีพ.ศ. 2542

เหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานสุดท้ายที่เราจะพาคุณไปย้อนรอยก็คือ เหตุการณ์ไฟไหม้โรงกลั่นน้ำมันไทยออยล์ ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ปีพ.ศ. 2542 โดยมีสาเหตุมาจากการเกิดเพลิงลุกไหม้ขึ้นที่บริเวณถังน้ำมันเชื้อเพลิงถังหนึ่ง ก่อนที่จะลุกลามไปยังถังเก็บน้ำมันข้างเคียงอีก 3 ถัง และเกิดแรงระเบิดจนกลายเป็นไฟไหม้ครั้งใหญ่ในที่สุด

สาเหตุที่ทำให้ไฟไหม้ลุกลามเป็นวงกว้างโดยที่ทางโรงงานไม่สามารถรับมือได้ทันนั้นก็เพราะว่า ในช่วงที่เกิดเหตุไฟไหม้ พนักงานกำลังอยู่ในช่วงพักผ่อน จึงทำให้ไม่มีใครสนใจเสียงสัญญาณเตือนภัยที่ดังขึ้น กว่าจะรู้ตัวอีกทีก็เกิดไฟไหม้ลุกลามจนยากที่จะยับยั้งความเสียหายในวงกว้างแล้ว

โดยเหตุการณ์ไฟไหม้ในครั้งนี้ ส่งผลให้พนักงานของบริษัทไทยออยล์และเจ้าหน้าที่ดับเพลิงเสียชีวิต 7 ราย และได้รับบาดเจ็บอีก 20 ราย ส่วนน้ำมันเบนซินที่ถูกเผาไหม้ไปนั้น มีประมาณ 24.5 ล้านลิตร คิดรวมความเสียหายเป็นมูลค่าประมาณ 850 ล้านบาท

แนวทางการป้องกันไฟไหม้โรงงาน

จาก 3 เหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานที่เราพาไปย้อนรอย จะเห็นได้ว่า หลัก ๆ แล้วสาเหตุที่ทำให้เกิดไฟไหม้จะเกิดมาจาก 4 สาเหตุหลัก ๆ คือ เครื่องจักรเสื่อมสภาพจนทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจร ความประมาทของผู้คน โรงงานที่ไม่ได้มาตรฐาน และการขาดความใส่ใจต่อสัญญาณเตือนไฟไหม้ที่ดังขึ้น เพื่อป้องกันการเกิดเหตุการณ์ไฟไหม้ที่โรงงาน คุณจึงควรวางระบบป้องกันอัคคีภัยต่าง ๆ พร้อมจัดอบรมพนักงาน เพื่ออุดรอยรั่วเหล่านี้ให้มากที่สุด ยกตัวอย่างเช่น
● หมั่นตรวจเช็ก และซ่อมบำรุงเครื่องจักร รวมถึงอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า สายไฟฟ้า และอุปกรณ์ต่าง ๆ ในโรงงาน ให้อยู่ในสภาพดีเสมอ
● จะต้องปิดสวิตซ์อุปกรณ์ไฟฟ้าที่เมนใหญ่ทุกครั้ง หลังจากเสร็จงานในแต่ละวัน
● ควรจัดเก็บสินค้าและวัตถุดิบในบริเวณที่มีการผลิตให้น้อยที่สุด
● หากหลังจากที่ผลิตเสร็จในแต่ละรอบแล้ว เหลือวัตถุไวไฟ จะต้องนำไปเก็บไว้ที่ในที่เฉพาะเท่านั้น ห้ามเก็บไว้ใกล้บริเวณที่มีการผลิตเด็ดขาด
● จัดเก็บสินค้าจำพวกของเหลวไวไฟ แก๊ส หรือวัตถุไวไฟอื่น ๆ แยกกับสินค้าอื่น ๆ อย่างชัดเจน
● ควรรักษาความปลอดภัยในพื้นที่จัดเก็บสินค้า ห้ามบุคคลภายนอกเข้าไปโดยไม่ได้รับอนุญาต
● ติดตั้งระบบป้องกันอัคคีภัยครบวงจร ตั้งการตรวจควันไฟ ตรวจความร้อน สัญญาณเตือน รวมถึงอุปกรณ์ดับเพลิงตามจุดต่าง ๆ โดยเฉพาะบริเวณทางเข้าและทางออก
● วางระบบรักษาความปลอดภัยในโรงงาน เพื่อเฝ้าระวังภัยต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น อัคคีภัย หรือการโจรกรรม ตลอด 24 ชั่วโมง
● จัดอบรมหนีไฟให้กับพนักงานเป็นประจำทุกปี
● ออกกฎห้ามสูบบุหรี่ หรือกิจกรรมเสี่ยงที่ทำให้เกิดเหตุไฟไหม้ในบริเวณที่มีการผลิตและจัดเก็บสินค้า

ประกันภัยโรงงาน ตัวช่วยลดความเสียหายจากเหตุไฟไหม้โรงงานที่ผู้ประกอบการควรทำ

นอกจากการวางระบบป้องกันไฟไหม้โรงงานแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่ผู้ประกอบการควรทำไว้ก็คือการทำประภันภัยโรงงาน เพื่อช่วยลดความเสียหายเมื่อเกิดเหตุการณ์ไฟไหม้จริง ๆ ซึ่งจะช่วยสร้างความมั่นคงให้กับทรัพย์สินและการทำธุรกิจอย่างมาก เพราะถึงแม้ว่าเราจะป้องกันได้ดีแค่ไหน แต่ขึ้นชื่อว่าเป็นอุบัติเหตุ ก็ไม่สามารถป้องกันได้หนึ่งร้อยเปอร์เซ็นต์อยู่ดี

อย่างไรก็ตาม การทำประกันภัยให้กับโรงงานนั้น จะต้องเลือกผู้ให้บริการที่น่าเชื่อถือ มีเรตติ้งเครดิตที่ AA- และมีประสบการณ์ในการทำประกันภัยให้กับโรงงานโดยเฉพาะ เนื่องจากทรัพย์สินของโรงงานมีมูลค่ารวมสูงมาก ถ้าหากทำประกันภัยกับผู้ให้บริการที่ไม่น่าเชื่อถือ ก็อาจไม่สามารถเคลมประกันเพื่อรับมือกับความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงได้อยู่ดี

สรุปเรื่องเหตุการณ์ไฟไหม้โรงงาน

เป็นอย่างไรกันบ้างกับ 3 เหตุการณ์ไฟไหม้โรงงานครั้งใหญ่ในไทยที่เราพาคุณไปย้อนรอยในบทความนี้ จะเห็นได้ว่า ถึงแม้แต่ละเหตุการณ์จะเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่แตกต่างกัน แต่ทั้ง 3 เหตุการณ์ก็ล้วนมีสาเหตุหลัก ๆ มาจากความประมาทของผู้คนอยู่ดี ไม่ว่าจะเป็น ความประมาทจากการที่ไปสูบบุหรี่ในโรงงาน ความประมาทจากการที่ไม่ใส่ใจในสัญญาณเตือนอัคคีภัย หรือความประมาทจากการที่ไม่หมั่นตรวจเช็กเครื่องจักรให้อยู่ในสภาพดีเสมอ เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันนี้ ผู้ประกอบการจึงควรวางระบบป้องกันอัคคีภัยที่ได้มาตรฐาน และจัดอบรมพนักงานเกี่ยวกับพฤติกรรมที่ควรทำ และไม่ควรทำในโรงงาน รวมถึงจัดอบรมการหนีไฟเป็นประจำทุกปี