โรงเรียนเกษตรกร ศจช. เขาวัว

โรงเรียนเกษตรกร ศจช. เขาวัว เปิดหลักสูตร พี่สอนน้อง
ผลิตทุเรียนอย่างไรให้ได้คุณภาพ ปลอดศัตรูเข้าทำลาย

จากการร่วมวิเคราะห์ปัญหา และความต้องการของเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนในพื้นที่จังหวัดจันทบุรี โดยสำนักงานเกษตรจังหวัดจันทบุรี และสำนักงานเกษตรอำเภอท่าใหม่ ได้นำมาสู่ข้อสรุปถึงประเด็นปัญหา และความต้องการศึกษาเรียนรู้เพื่อนำไปใช้ในการบริหารจัดการการผลิตทุเรียนให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ ไม่มีแมลงศัตรูทุเรียนมาทำให้ผลผลิตเสียหาย จึงทำให้เป็นที่มาของการจัดตั้งโรงเรียนเกษตรกรทุเรียนขึ้น ณ ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.) ตำบลเขาวัว ซึ่งตั้งอยู่ที่ หมู่ 8 ตำบลเขาวัว อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ที่ทำหน้าที่เป็นโรงเรียนแห่งการเรียนรู้ในการจัดการแมลงศัตรูทุเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการควบคุมและป้องกันกำจัดศัตรูพืชตามวิธีผสมผสาน หรือ IPM โดยมีเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนให้ความสนใจเข้าร่วมกว่า 30 คน

โรงเรียนเกษตรกรทุเรียน ศจช. ตำบลเขาวัว เป็นหนึ่งในโรงเรียนต้นแบบพืชเศรษฐกิจสำคัญ 7 ชนิด ได้แก่ มันสำปะหลัง ข้าว ดาวเรืองตัดดอก ผัก มะพร้าว ทุเรียน และอะโวคาโดที่ นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร มีนโยบายให้จัดตั้งขึ้นในปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 นี้ เพื่อพัฒนากษตรกร ให้มีความเข้มแข็ง พึ่งพาตนเองได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดี และมีรายได้ที่มั่นคง ด้วยกระบวนการผลิตที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยเป็นสินค้าเกษตรพรีเมี่ยม ที่ตอบโจทย์โมเดลเศรษฐกิจ BCG ตามนโยบายของรัฐบาล และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

โรงเรียนเกษตรกร ที่กรมส่งเสริมการเกษตรได้จัดตั้งขึ้น เป็นหนึ่งกลยุทธ์การส่งเสริมการเกษตร ที่เน้นกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม โดยมีเกษตรกรเป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน และปฏิบัติด้วยตนเอง มีการวางแผน สำรวจ วิเคราะห์ ทดลอง ตั้งแต่เริ่มเพาะปลูกจนถึงเก็บเกี่ยว และหลังการเก็บเกี่ยว จนสามารถขยายผลไปสู่เกษตรกรรายอื่นด้วยกันเอง โดยมีเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร เป็นวิทยากรพี่เลี้ยง ช่วยอำนายความสะดวกในการจัดการ และกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันตลอดกระบวนการ

บนความร่วมมือ และทุ่มเทอย่างจริงจัง ระหว่างเกษตรกร และเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร ได้ส่งผลให้โรงเรียนเกษตรกรทุเรียน ศจช. ตำบลเขาวัว ประสบความสำเร็จในการดำเนินการ สามารถตอบโจทย์ที่ตรงต่อความต้องการของเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียน เกิดการนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์ได้ตรงกับที่ต้องการ

ดั่งเช่น นางจำเนียร ไชยกิจ นักเรียนเกษตรกรเจ้าของสวนทุเรียน ที่บอกว่า ตัดสินใจมาเข้าเรียนที่โรงเรียนเกษตรกรทุเรียน ศจช. ตำบลเขาวัว เพราะต้องการรู้ว่า แมลงต่าง ๆ ที่พบอยู่ในสวนทุเรียนนั้น เป็นแมลงที่มีประโยชน์ หรือ เป็นแมลงที่เป็นโทษต่อทุเรียน ขณะที่นักเรียนเกษตรกรอีกคน คือ นายกฤศณัฏจ์ พืชพูล ต้องการมาเรียนรู้เรื่องการใช้สารชีวภัณฑ์ในสวนทุเรียนว่า ได้ผลดีหรือไม่ เพราะตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา จะเน้นการใช้สารเคมีเป็นหลัก ซึ่งส่งผลทำให้มีต้นทุนการผลิตที่สูงมาก

โดยรูปแบบการให้ความรู้ของโรงเรียนเกษตรกรทุเรียน ศจช. ตำบลเขาวัว ที่เน้นการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม อย่างไม่เป็นทางการ มีแปลงทุเรียนเป็นอาจารย์ มีผู้รู้เป็นพี่เลี้ยง คอยช่วยเหลือแนะนำให้แก่เกษตรกร เกิดการร่วมวางแผน ร่วมเรียนรู้ ร่วมลงมือทำจริงด้วยกัน ตลอดกระบวนการผลิต โดยมีเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร เป็นผู้อำนวยความสะดวก เพื่อมุ่งสู่ความสำเร็จผลในการผลิตทุเรียนให้มีคุณภาพดี ปลอดภัย และประหยัดต้นทุน

อีกสิ่งที่โดดเด่น และสร้างความประทับใจให้กับนักเรียนเกษตรกรที่เข้าร่วมการเรียนรู้ คือ การนำเกษตรกรผู้รู้ที่ประสบความสำเร็จที่เป็นต้นแบบ มาพูดคุยให้ข้อแนะนำแบบพี่สอนน้อง เช่น นายชญานนท์ คงจำรูญ ประธาน ศจช. ตำบลสนามไชย อำเภอนายายอาม และนายชนะพล โห้หาญ ประธาน ศจช. อำเภอขลุง เป็นต้น มาร่วมถ่ายทอดแบบเปิดอก เป็นกันเอง และแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการจัดการศัตรูพืชด้วยวิธีผสมผสานที่เหมาะสมกับพื้นที่ให้กับทุกคนอย่างเต็มที่

ดังนั้น ทุกการเรียนรู้ ทุกหัวข้อที่มีให้เรียนรู้ในโรงเรียนทุเรียนแห่งนี้ ไม่ว่า การสำรวจระบบนิเวศน์ในสวนทุเรียน การจัดทำปฏิทินการผลิตทุเรียน การผลิตขยายชีวภัณฑ์ใช้เอง ได้แก่ เชื้อราบิวเวอร์เรีย เชื้อราเมธาไรเซียม และอื่น ๆ จึงเป็นองค์ความรู้ที่ช่วยให้เกษตรกรตัดสินใจเลือกใช้วิธี และช่วงเวลาที่เหมาะสม ในการจัดการศัตรูพืชอย่างถูกต้อง และเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งเป็นขุมทรัพย์สำคัญที่นำไปสู่การผลิตทุเรียนคุณภาพดี ให้ผลผลิตสูง และเป็นแหล่งผลิตทุเรียนคุณภาพ ที่ได้รับการยอมรับจากประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก

วันนี้ โรงเรียนเกษตรกรทุเรียน ศจช. ตำบลเขาวัว พร้อมอย่างเต็มที่ในการช่วยพัฒนา ยกระดับความรู้ของเกษตรกร ในการสร้างการผลิตสินค้าเกษตรพรีเมี่ยม ที่ตอบโจทย์ตรงกับความต้องการของตลาด เกิดความมั่นคงอย่างยั่งยืนในการประกอบอาชีพ  ซึ่งผู้สนใจสามารถสมัครเข้าเรียนรู้ที่โรงเรียนเกษตรกรแห่งนี้ได้ โดยติดต่อได้ที่ สำนักงานเกษตรจังหวัดจันทบุรี โทร. 0-3932-2158 และสำนักงานเกษตรอำเภอท่าใหม่ โทร. 0-3949-4288 แล้วความสำเร็จในการผลิตทุเรียนคุณภาพ ได้มาตรฐาน ตรงกับความต้องการของตลาด จะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับทุกคนในทุกสวนอย่างแน่นอน…