เกษตรกร-โรงงาน-ผู้บริโภค-หน่วยงานรัฐ ได้ประโยชน์อะไร? จาก“โครงการตรวจสอบคุณภาพน้ำนมดิบ”
“โครงการตรวจสอบคุณภาพน้ำนมดิบ” เป็นโครงการที่ดำเนินการโดยสำนักตรวจสอบคุณภาพสินค้าปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ ภายใต้วัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ หนึ่ง เพื่อตรวจติดตามคุณภาพของน้ำนมดิบที่เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมผลิตได้ และน้ำนมรวมจากสหกรณ์/ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบ สอง นำผลวิเคราะห์คุณภาพน้ำนม นำไปใช้ในการปรับปรุงพัฒนาจัดการฟาร์มโคนมและสหกรณ์โคนม/ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบ ให้ได้น้ำนมที่มีคุณภาพตามมาตรฐาน และสาม ด้านความปลอดภัยอาหาร จากการตรวจสอบการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ และสารตกค้าง
โครงการดังกล่าว จึงเป็นการเฝ้าระวังความปลอดภัยในสินค้าน้ำนมยุคโลกาภิวัฒน์ ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และที่สำคัญยังเป็นการส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงโคนมของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม โดยสำนักตรวจสอบคุณภาพสินค้าปศุสัตว์ ได้ดำเนินการร่วมกับห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำนม เครือข่ายในระดับภูมิภาค ทั้ง 9 ห้องปฏิบัติการครอบคลุมทั่วประเทศ โดยมีเป้าหมายการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำนมดิบ จากศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบและสหกรณ์โคนมทั่วประเทศ ไม่น้อยกว่า 207 แห่ง ฟาร์มโคนมทั่วประเทศประมาณ 20,000 ฟาร์ม จำนวนตัวอย่างไม่น้อยกว่า 240,000 ตัวอย่างต่อปี
ทั้งนี้ ขั้นตอนในการตรวจสอบนั้น กลุ่มตรวจสอบคุณภาพนมและผลิตภัณฑ์นม สำนักตรวจสอบคุณภาพสินค้าปศุสัตว์ จะทำหน้าที่รับตัวอย่างน้ำนมดิบ เพื่อตรวจวิเคราะห์คุณภาพของน้ำนมดิบ ได้แก่ ไขมัน โปรตีน น้ำตาลแล็กโทส เนื้อนม และจำนวนโซมาติกเซลส์ รวมถึงตรวจสอบการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ และสารตกค้าง โดยแบ่งออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ ด้านจุลชีววิทยา กายภาพ เคมี และการวิเคราะห์เบื้องต้น
จากนั้น จะจัดทำเป็นสรุปรายงานคุณภาพน้ำนมทั้งประเทศ รายงานต่อกรมปศุสัตว์ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพน้ำนมทุกเดือนเพื่อให้ทราบสถาณการณ์ที่เป็นปัจจุบัน โดยรายงานคุณภาพน้ำนมทั้งประเทศนั้น ถือว่า มีประโยชน์ต่อการพัฒนาการเลี้ยงโคนม และผลิตภัณฑ์ตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่เกษตรกร โรงงานผลิตผลิตภัณฑ์นม ผู้บริโภค และหน่วยงานภาครัฐเอง
ทั้งนี้ เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม จะได้ประโยชน์จากโครงการฯ ครอบคลุมใน 3 ด้าน ได้แก่ ด้านรายได้ จากการที่ได้ น้ำนมดิบที่มีคุณภาพดี ทำให้เกษตรกรขายน้ำนมได้ราคาสูง ส่งผลดีต่อรายได้ของเกษตรกร และ ด้านการลดต้นทุน ด้วยการตรวจสอบคุณภาพ จะช่วยให้เกษตรกรทราบถึงปัญหาสุขภาพของโคนม และสามารถแก้ไขได้ทันท่วงที ป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น และสุดท้าย ด้านการสร้างชื่อเสียง เพราะฟาร์มโคนมที่มีชื่อเสียงในเรื่องคุณภาพนม ย่อมมีลูกค้าต้องการซื้อนม ส่งผลดีต่อธุรกิจในระยะยาว
ขณะที่ด้าน โรงงานผลิตผลิตภัณฑ์นม จะได้ประโยชน์โดยตรงจากการที่ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพ ซึ่งช่วยให้ผลิตภัณฑ์นมมีคุณภาพดี ปลอดภัยต่อผู้บริโภค ขณะเดียวกันยังลดความสูญเสียจากการที่มีน้ำนมดิบที่มีคุณภาพดี ช่วยให้แปรรูปได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังส่งผลให้เกิดการสร้างความมั่นใจได้ว่า ผลิตภัณฑ์นมของจากโรงงานมีคุณภาพ ตรงตามมาตรฐาน
สำหรับ ผู้บริโภค จะได้รับประโยชน์โดยตรงจากโครงการตรวจสอบคุณภาพน้ำนมดิบ เพราะได้บริโภคนมที่ปลอดภัย ที่มาจากน้ำนมดิบที่มีคุณภาพดี ผลิตภัณฑ์นมปลอดภัย ปราศจากเชื้อโรค และสารปนเปื้อน อีกทั้งยังได้บริโภคนมที่มีคุณค่าทางโภชนาการ ด้วยน้ำนมดิบที่มีคุณภาพดี ย่อมมีสารอาหารครบถ้วน ส่งผลดีต่อสุขภาพ และส่งผลให้ผู้บริโภคสามารถมั่นใจได้ว่า ผลิตภัณฑ์นมที่บริโภคมีคุณภาพ ได้มาตรฐาน
ส่วน หน่วยงานภาครัฐ สามารถใช้ประโยชน์จากโครงการตรวจสอบคุณภาพน้ำนมดิบในการคุ้มครองผู้บริโภค เพราะการตรวจสอบคุณภาพ ช่วยให้ผู้บริโภคได้รับนมที่ปลอดภัย ส่งผลดีต่อสุขภาพของประชาชนขณะเดียวกัน ยังช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจ จากการที่เกษตรกรมีรายได้จากการขายนม ซึ่งส่งผลต่อเนื่องไปยังเศรษฐกิจของประเทศ ขณะเดียวกันยังช่วยทำให้เกิดการพัฒนาอุตสาหกรรมนม เพราะการตรวจสอบคุณภาพ ช่วยให้โรงนมผลิตนมที่มีคุณภาพ ส่งผลดีต่อภาพลักษณ์ และการแข่งขันในตลาด
จากประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากโครงการตรวจสอบคุณภาพน้ำนมดิบที่ส่งผลต่อทุกฝ่าย สำนักตรวจสอบคุณภาพสินค้าปศุสัตว์ จึงพร้อมที่จะสนับสนุนให้มีการนำข้อมูลการตรวจสอบคุณภาพน้ำนมไปใช้ประโยชน์ ทั้งการแก้ไขปัญหาการเลี้ยงโคนม การแปรรูปและจำหน่าย รวมถึงการดูแลโดยหน่วยงานภาครัฐ เพื่อนำไปสู่การพัฒนาการเลี้ยง การบริโภคที่ปลอดภัย และสร้างโอกาสที่สามารถแข่งขันในยุคโลกาภิวัตน์ทั้งในปัจจุบัน และอนาคต
