กองทุนวิจัยและพัฒนาฯ (กทปส.) สนับสนุนทุนวิจัย ระบบ UTM เพื่อเตรียมเปิดให้ขึ้นทะเบียนอากาศยานไร้คนขับ ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง กสทช. และ กพท.
ปัจจุบันมีการใช้งานอากาศยานไร้คนขับเป็นจำนวนมาก สามารถเข้าถึงได้ง่ายขึ้น สร้างประโยชน์ได้มากมาย จึงมีการใช้งานอย่างแพร่หลาย แต่อย่างไรก็ตามต้องมีการควบคุมและจัดการการใช้งานอากาศยานไร้คนขับไม่ให้นำไปใช้งานในทางที่ผิด โดยผู้ใช้งานต้องขึ้นทะเบียนอากาศยานไร้คนขับและนักบินในระบบกับ 2 หน่วยงาน คือ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) และสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) โดย กสทช.มีหน้าที่ควบคุมคลื่นความถี่และเครื่องมือสื่อสาร และ กพท. มีหน้าที่ควบคุมการใช้งานอากาศยานไร้คนขับและนักบิน ซึ่งผู้ใช้งานจะต้องขึ้นทะเบียนทั้งกับ กสทช. และ กพท. แยกกัน อีกทั้งหากทำการบินนอกเหนือจากข้อกำหนดการบินที่อนุญาตให้บินได้ทั่วไปจำเป็นต้องขออนุมัติจาก กพท. ก่อนทำการบิน ดังนั้น กสทช. และ กพท. จึงตั้งเป้าให้กระบวนการการใช้งานโดรนอย่างถูกต้องมีความสะดวกสบายยิ่งขึ้น จึงได้เตรียมนำระบบจัดการการจราจรอากาศยานไร้คนขับ “Unmanned Aircraft System Traffic Management หรือ UTM มาใช้ เพื่อแก้ปัญหาและอำนวยความสะดวกในการปฏิบัติการบิน
UTM เป็นโครงการเตรียมการและพัฒนาระบบควบคุมการจราจรทางอากาศในการปฏิบัติการบินของอากาศยานไร้คนขับ (Drone) โดยสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศภูมิสารสนเทศ(องค์การมหาชน) ด้วยการสนับสนุนเงินทุนวิจัยและพัฒนาจากกองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมเพื่อประโยชน์สาธารณะ(กทปส.) โดยการสร้างระบบลงทะเบียนแบบ one Stop Service นำเสนอต่อหน่วยงานกำกับดูแล ผู้ใช้งานสามารถขึ้นทะเบียนในระบบเพียงครั้งเดียวแล้วระบบจะส่งข้อมูลให้ผู้มีอำนาจทำการอนุมัติต่อไป ซึ่งระบบฯ จะผสานการใช้งาน Remote ID ที่เป็นแนวทางสากล สำหรับระบุตำแหน่งอากาศยานไร้คนขับในอนาคตอันใกล้ โดยผู้ใช้งานจะต้องลงทะเบียน Remote ID และทำการผูก Remote ID กับอากาศยานไร้คนขับโดยการติดตั้งอุปกรณ์ระบุตัวตนบนอากาศยานไร้คนขับ เพื่อให้สามารถแสดงการปฏิบัติการบินได้ เมื่อทำการบิน Remote ID จะส่งข้อมูลตำแหน่งความสูงและข้อมูลต่าง ๆ ที่จำเป็น ต่อการใช้งานอากาศยานไร้คนขับเข้ามาในระบบ และระบบจะทำการแสดงผล ข้อมูล ของอากาศยานไร้คนขับ ให้ผู้ใช้งานรายอื่น หรือประชาชนในบริเวณข้างเคียง หรือผู้กำกับดูแลสามารถตรวจสอบการปฏิบัติงานได้ ในโครงการนี้มีการพัฒนา Remote ID จำนวน 2 รูปแบบคือ Remote ID ที่สื่อสารผ่านเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ และ Remote ID ที่สื่อสารผ่านดาวเทียม เพื่อใช้ในพื้นที่ห่างไกลหรือใช้ในการทำการบินที่มีความสูงเกินกว่าความครอบคลุมของสัญญานโทรศัพท์เคลื่อนที่ สำหรับการขอบินอากาศยานไร้คนขับ ได้มีการพัฒนาระบบให้สามารถจัดการกับคำขอต่างๆ ที่ส่งเข้ามาในระบบ เพื่อง่ายต่อการจัดการและติดตามการขอขึ้นทะเบียนและขออนุมัติการบิน โดยระบบจะตรวจสอบว่าแผนการบินของผู้ใช้งานตรงกับข้อกำหนดหรือไม่ ซึ่งถ้าหากแผนการบินนั้นอยู่นอกเหนือจากข้อกำหนด ระบบจะส่งแผนการบินให้ กพท. ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจในการอนุมัติทำการอนุมัติต่อไป
นอกจากนี้ยังช่วยอำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้งานและประชาชนทั่วไปที่ต้องการสำรวจพื้นที่ทำการบิน โดยระบบแสดงเขตห้ามบิน พื้นที่ที่มีการขอแผนการบินของผู้ใช้งานรายอื่นและข้อมูลต่างๆ เช่นสภาพอากาศ เพื่อใช้ในการประกอบการบินให้ผู้ใช้งานสามารถสำรวจห้วงอากาศได้
ระบบ UTM ถูกพัฒนาขึ้นในรูปของเว็บไซต์ ปัจจุบันว็บไซต์มีความสมบูรณ์ประมาณ 80% อยู่ในขั้นตอนของการทดสอบเชื่อมต่อระบบฐานข้อมูลเข้ากับฐานข้อมูลของ กสทช. และ กพท. และการรับข้อเสนอเพื่อปรับปรุงระบบให้สอดคล้องกับการใช้งาน ปัจจุบันมีต้นแบบ Remote ID ที่สื่อสารผ่านเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ โดยได้ทำการทดสอบการทำงานของ Remote ID ทั้งในห้องปฏิบัติการและภาคสนาม พบว่าการระบุตำแหน่งของ Remote ID ทั้งในแนวราบและแนวดิ่งมีความถูกต้องแม่นยำ ส่วนการใช้งานในการระบุตำแหน่งสำหรับอากาศยานไร้คนขับ สำหรับ Remote ID ที่สื่อสารผ่านดาวเทียมได้ทำการขออนุญาตนำเข้าอุปกรณ์สื่อสารผ่านดาวเทียมจาก กสทช. แล้วเสร็จ โดยจะทำการนำอุปกรณ์มาติดตั้งและทดสอบ Remote ID ต่อไป
