ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Cardiac Arrhythmia) เป็นอาการที่หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะตามธรรมชาติ อาจเร็วเกินหรือช้าเกิน ทำให้การสูบฉีดเลือดไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร
ที่สำคัญอาจส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลวหรือหลอดเลือดสมองอุดตันเพิ่มมากขึ้น
ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักไม่รู้ตัวว่ากำลังเผชิญกับภาวะดังกล่าว แต่จะพบเจอจากการตรวจสุขภาพประจำปี หรือมาพบแพทย์เพราะป่วยด้วยโรคอื่นแล้วจึงรู้ แต่ในผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการให้จับสังเกตได้ เช่น ตาลาย หายใจขัด เจ็บแน่นบริเวณหน้าอก หมดสติ แพทย์ก็จะรักษาตามความเหมาะสมของแต่ละราย เช่น ใช้ยาควบคุมจังหวะของหัวใจ ฝังเครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจ เป็นต้น
นพ.กุลวี เนตรมณี ผอ.สถาบันวิจัยด้านสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจแปซิฟิก ริม สหรัฐอเมริกา และอายุรแพทย์โรคหัวใจและหลอดเลือด ผู้เชี่ยวชาญด้านสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจ ศูนย์หัวใจเต้นผิดจังหวะ รพ.บำรุงราษฎร์ กล่าวว่า โดยปกติในการวินิจฉัยโรคหัวใจเต้นผิดปกติจะใช้ 2-3 วิธีการ เบื้องต้นคือจับชีพจรของคนไข้แล้วนับว่าเต้นช้า-เร็วเท่าไร เต้นปกติหรือไม่ปกติ เป็นวิธีที่ทำรู้ว่าคนไข้มีอาการหัวใจเต้นผิดปกติหรือหรือไม่ แต่ก็ไม่สามารถบอกได้ว่าเป็นการเต้นผิดปกติแบบชนิดใด
“ในช่วง 70-80 ปีที่ผ่านมา มีเครื่องมือ “Electrocardiogram” (EKG หรือ ECG) ซึ่งเป็นเครื่องมือตรวจวัดและสร้างกราฟคลื่นหัวใจ และให้ข้อมูลมากกว่าการจับชีพจรอย่างเดียว แต่ก็ยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่าอาการผิดปกติของหัวใจเกิดในจุดใด กระทั่งล่าสุดได้มีการพัฒนาเครื่องมือ “CardioInsight” เข้ามาช่วยในการตรวจวินิจฉัยภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ และสามารถตรวจจับบริเวณของกล้ามเนื้อหัวใจที่เกิดความผิดปกติได้แม่นยำและเฉพาะเจาะจงมากขึ้น
CardioInsight หรือชื่อเต็มๆ CardioInsight Mapping Solution มีลักษณะเป็นเสื้อกั๊กฝังอิเล็กโทรดตรวจจับคลื่นไฟฟ้าหัวใจจำนวน 252 ตำแหน่ง เมื่อได้ข้อมูลและประมวลผลด้วยซอฟต์แวร์ก็จะช่วยให้สามารถตรวจจับทิศทางสัญญาณไฟฟ้าจากหัวใจได้ทั่วทั้งดวง”
นพ.กุลวี อธิบายว่า หากเปรียบเทียบเซลทุกเซลของหัวใจเหมือนแบตเตอรี่ การทำงานของหัวใจจะมี 2 องค์ประกอบคือ กล้ามเนื้อสำหรับการสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกาย และมีคลื่นไฟฟ้าเพื่อส่งสัญญาณให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานเป็นจังหวะที่เหมาะสม สำหรับการเต้นของหัวใจผิดจังหวะมักพบว่ามีความบกพร่องในแบตเตอรี่คือต้นกำเนิดไฟฟ้าหัวใจหรือเส้นทางของกระแสไฟฟ้าที่กระตุ้นเซลกล้ามเนื้อหัวใจ เหมือนสายไฟที่ส่งไฟฟ้าไปทั่วบ้าน ดังนั้น เมื่อมีการลัดวงจรหรือทำให้หัวใจเต้นผิดปกติ ตัวอิเล็กโทรดนี้จะสามารถตรวจจับได้ว่ามาจากตรงไหน
ความอัจฉริยะของอุปกรณ์นี้ ยังสามารถนำข้อมูลคลื่นไฟฟ้าหัวใจที่ตรวจจับได้ ไปประมวลผลร่วมกับข้อมูลกายวิภาคของหัวใจที่ได้จาก CT Scan ทำให้แพทย์เห็นภาพที่ชัดเจนทั้งจังหวะการเต้นของหัวใจ ภาพเส้นทางการเดินทางของกระแสไฟฟ้าทั่วหัวใจทั้งดวง ว่าออกจากจุดไหนไปยังจุดไหน และเกิดความผิดปกติในจุดไหน
“CardioInsight ถือเป็นเทคโนโลยีใหม่ที่มีใช้ในโรงพยาบาลเพียงไม่กี่แห่งในโลก สำหรับบำรุงราษฎร์ก็ได้นำเครื่องมือนี้มาใช้รักษาอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ รวมถึงเพื่อวิจัยเป็นองค์ความรู้ในเรื่องหัวใจเต้นผิดจังหวะ นอกจากนี้ ทางผู้พัฒนาอุปกรณ์ยังเสนอให้บำรุงราษฎร์เป็นพาร์ทเนอร์ร่วมพัฒนาเทคโนโลยีนี้ให้ดียิ่งขึ้น โดยขณะนี้ทางโรงพยาบาลได้วางแผนโครงการวิจัยสำคัญๆ 2 เรื่อง ได้แก่ การนำอุปกรณ์มาช่วยในการรักษาผู้ป่วย Brugada Syndrome หรือโรคใหลตาย และการวิจัยว่าเครื่องมือชนิดนี้จะเป็นประโยชน์ในการพยากรณ์ความเสี่ยงอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะได้หรือไม่ โดยในกลางปีนี้หรืออย่างช้าต้นปีหน้า จะมีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งใหญ่ เกี่ยวกับการรักษาโรคสำคัญๆ อย่างภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (Atrial fibrillation) หรือหัวใจห้องล่างสั่นพลิ้ว (Ventricular Fibrillation) และจะใช้การรักษาด้วยวิธีการจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ (Radio Frequency Ablation) ให้มีประสิทธิภาพอย่างไร รวมไปถึงจะนำเครื่องมือ CardioInsight มาช่วยคนไข้และแพทย์ได้อย่างไร”
นพ.กุลวี กล่าวทิ้งท้ายว่า “เรานำเอา CardioInsight เข้ามา เพราะต้องการเป็น Arrhythmia Center ที่ทำวิจัยที่ดีที่สุดและเป็นแห่งหนึ่งในโลกที่ดีที่สุดในการรักษา ซึ่งเครื่องมือนี้จะเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ ทำให้เรียนรู้มากขึ้น เข้าใจโรคมากขึ้น วินิจฉัยดีขึ้น เพื่อให้คนไข้ได้รับสิ่งที่ดีที่สุดนั่นเอง”
