เวลาหยิบอาหาร เครื่องสำอาง ยา หรือผลิตภัณฑ์สุขภาพใด ๆ ขึ้นมาสักชิ้น สิ่งแรกที่หลายคนมักมองหาคือ ‘เลข อย.’ เพราะถือเป็นหลักประกันว่า ผลิตภัณฑ์นั้นผ่านการตรวจสอบตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายและสามารถวางจำหน่ายได้อย่างถูกต้อง
แต่หลายคนอาจยังไม่รู้ว่า นอกจากเครื่องหมาย อย. ที่เป็นสิ่ง ‘ต้องมี’ แล้ว ยังมีอีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญที่ยืนยันความพร้อมและความใส่ใจ นั่นคือ รางวัล “อย. ควอลิตี้ อวอร์ด” (ThaiFDA Quality Award) ซึ่งสะท้อนถึงการดำเนินธุรกิจที่มุ่งเน้นความปลอดภัยของผู้บริโภคควบคู่ไปกับความรับผิดชอบต่อสังคม โดยรางวัลนี้ไม่ได้มอบให้กับผลิตภัณฑ์ทุกชิ้น แต่เป็นรางวัลที่ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) คัดเลือกอย่างเข้มงวดจากผู้ประกอบการที่สมัครเข้ารับการประเมินและผ่านเกณฑ์มาตรฐาน
รางวัลดังกล่าวจัดขึ้นต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 โดยมีเป้าหมายสำคัญในการยกระดับมาตรฐานอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์สุขภาพของไทย ส่งเสริมให้ผู้ประกอบการพัฒนาคุณภาพสินค้าและการบริหารจัดการอย่างรอบด้าน เพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในตลาดโลก ควบคู่กับการสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริโภคเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพและปลอดภัย
เช็กความต่าง ‘เลข อย.’ บนสินค้า กับ ‘รางวัล อย. ควอลิตี้ อวอร์ด’
สำหรับผู้บริโภคทั่วไป ตราสัญลักษณ์บนฉลากสินค้าอาจดูคล้ายกัน แต่ในความเป็นจริงแล้ว เลข อย. และรางวัล อย. ควอลิตี้ อวอร์ด มีบทบาทหน้าที่แยกออกจากกัน
เลข อย. เป็นมาตรฐานภาคบังคับตามกฎหมาย สำหรับผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ต้องมีก่อนออกสู่ตลาด เพื่อยืนยันว่าผลิตภัณฑ์ผ่านการตรวจสอบด้านความปลอดภัย คุณภาพ และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง ผู้บริโภคจึงสามารถมั่นใจได้ว่าผลิตภัณฑ์มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
ขณะที่ ‘อย. ควอลิตี้ อวอร์ด’ เป็นรางวัลภาคสมัครใจ ผู้ประกอบการต้องสมัครเข้ารับการคัดเลือกด้วยตนเอง และผ่านการประเมินในหลายมิติ ไม่ใช่เฉพาะคุณภาพของผลิตภัณฑ์ แต่ยังรวมถึงการบริหารองค์กร การกำกับดูแลกิจการที่ดี (ธรรมาภิบาล) ความรับผิดชอบต่อสังคม หรือการดูแลสิ่งแวดล้อม และการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน
หากจะสรุปให้เห็นภาพชัดเจน เครื่องหมาย อย. เป็น ‘มาตรฐานที่ทุกผลิตภัณฑ์ต้องมี’ ส่วน อย. ควอลิตี้ อวอร์ด คือ ‘รางวัลแห่งความเป็นเลิศ’ สำหรับผู้ประกอบการที่สามารถยกระดับองค์กรได้กว่าข้อกำหนดทั่วไป
ซึ่งแน่นอนว่าผลิตภัณฑ์ที่มีเลข อย. แล้ว แม้ไม่ได้สมัครเข้ารับการคัดเลือก หรือไม่ได้รับรางวัล ก็ยังคงเป็นสินค้าที่ปลอดภัยและได้มาตรฐานตามกฎหมายทุกประการ
อย. เชิดชู 119 สถานประกอบการ-ผลิตภัณฑ์ คว้า ‘อย. ควอลิตี้ อวอร์ด 2569’
กว่า 17 ปีที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ใช้เวทีรางวัล ‘อย. ควอลิตี้ อวอร์ด’ เป็นกลไกสำคัญในการผลักดันให้ผู้ประกอบการไทยยกระดับมาตรฐานอย่างต่อเนื่อง ด้วยแนวคิดที่ว่า การเติบโตของภาคธุรกิจอย่างยั่งยืน ต้องเริ่มจากรากฐานการผลิตและการบริหารจัดการที่ดี ซึ่งการพัฒนาตรงจุดนี้ไม่เพียงเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันบนเวทีการค้าโลกเท่านั้น แต่ยังส่งผลดีโดยตรงถึงผู้บริโภค ที่จะได้เข้าถึงผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ปลอดภัย และมีคุณภาพมาตรฐานที่สูงขึ้น
สำหรับปี 2569 นี้ อย. ควอลิตี้ อวอร์ด เดินทางจัดมอบรางวัลเป็นปีที่ 18 โดยมีผู้ประกอบการและผลิตภัณฑ์สุขภาพไทยที่ผ่านเกณฑ์การคัดเลือกอันเข้มงวดเข้ารับรางวัลรวม 119 รางวัล แบ่งเป็น รางวัลสถานประกอบการดีเด่น 68 รางวัล เพื่อเชิดชูโรงงานและสถานที่ผลิตที่รักษามาตรฐานการผลิตได้สม่ำเสมอ บริหารงานด้วยหลักธรรมาภิบาล พร้อมไปกับการดูแลสิ่งแวดล้อมและสังคม ครอบคลุมอุตสาหกรรม 7 กลุ่ม ได้แก่ อาหาร ยา ผลิตภัณฑ์สมุนไพร เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ วัตถุอันตราย และผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชน
ส่วนอีกกลุ่มคือ รางวัลผลิตภัณฑ์สุขภาพดีเด่น 51 รางวัล ซึ่งคัดสรรจากตัวสินค้าที่มีอัตลักษณ์โดดเด่นและขับเคลื่อนเศรษฐกิจใน 5 มิติหลัก คือ การพัฒนานวัตกรรม ความคิดสร้างสรรค์ การเลือกใช้วัตถุดิบในประเทศ การสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจฐานราก และการผลักดันผลิตภัณฑ์ชุมชนสู่ตลาดส่งออก
รางวัลเกียรติยศ อย. ควอลิตี้ อวอร์ด จึงถือเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ประชาชนเลือกซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพได้อย่างมั่นใจในชีวิตประจำวัน ขณะเดียวกันในมุมของภาคธุรกิจ รางวัลนี้คือใบเบิกทางชิ้นสำคัญในการยกระดับภาพลักษณ์องค์กร สร้างความน่าเชื่อถือให้ตัวสินค้า และเปิดประตูสู่โอกาสทางการค้าในระดับสากล
อย. จึงขอเชิญชวนผู้ประกอบการที่สนใจมาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในทำเนียบรางวัลนี้ โดยสามารถเข้าไปตรวจสอบรายชื่อผู้ได้รับรางวัลทั้งหมด พร้อมทั้งศึกษาหลักเกณฑ์ล่วงหน้า เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการคัดเลือกในปีถัดไปได้ที่เว็บไซต์ อย. www.fda.moph.go.th สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทร. 0 2590 7000 ต่อ 70504, 70505
