รู้ทันน้ำท่วมถึงหน้าบ้าน! เทศบาลเมืองน่าน จับมือนักวิจัย ม.สวนดุสิต – มทร.ล้านนา น่าน และสมาคมปัญญาประดิษฐ์ หนุนโดย วช. เปิดระบบ ‘เติมแรง’ ฐานข้อมูลอัจฉริยะเชื่อม AI ช่วยผู้ประสบภัยได้อย่างตรงจุด ฉับพลัน ทันที
สืบเนื่องจากสถานการณ์อุทกภัยในเขตเทศบาลเมืองน่าน คณะนักวิจัยจากโครงการ “การพัฒนาระบบเตือนภัยน้ำท่วมอัจฉริยะและแผนรับมือภัยพิบัติแบบมีส่วนร่วม: กรณีศึกษาพื้นที่เสี่ยงอุทกภัย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา และ อ.เมือง จ.น่าน” ภายใต้ทุนสนับสนุนจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำโดย รศ.ดร.พรรณี สวนเพลง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต และ ผศ.ดร.นงนุช เกตุ้ย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน ได้ผสานความร่วมมือเชิงรุกกับ เทศบาลเมืองน่าน นำโดย นายสุรพล เธียรสูตร นายกเทศมนตรีเมืองน่าน พร้อมทีมงานฝ่ายป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กองช่าง และกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เพื่อวางแนวทางการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่เทศบาลเมืองน่าน การฟื้นฟูสภาพบ้านเรือนตลอดจนการเยียวยาจิตใจของผู้ประสบภัยด้วยแนวคิด 4R (Reduction, Readiness, Response, Recovery) สู่การเป็นแนวทางการจัดการต้นแบบในพื้นที่อุทกภัยอื่น ๆ
นอกจากนี้ ผศ.ดร.นงนุช เกตุ้ย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน ยังนำทีมนักพัฒนาจากสมาคมปัญญาประดิษฐ์ประเทศไทย น.สพ.สุริยาวุฒิ เกตุ้ย นักวิจัยอิสระ และนายภูวิศ เกิดปราโมทย์ ร่วมประชาสัมพันธ์ระบบบริการข้อมูลประชาชนผู้ได้รับผลกระทบ ภายใต้ชื่อแพลตฟอร์ม “เติมแรง” (https://termrang.aiat.or.th/) ขับเคลื่อนโดยสมาคมปัญญาประดิษฐ์แห่งประเทศไทย (AIAT) และโครงการ Super AI Engineer Thailand เพื่อเพิ่มช่องทางความช่วยเหลือ สิ่งของบริจาค และเสบียงอาหารจากทั่วประเทศ ส่งตรงถึงมือผู้ประสบภัยอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ ซึ่งแพลตฟอร์ม “เติมแรง” จะนำเสนอข้อมูลในเรื่องของ
• แจ้งเตือนระดับน้ำล่วงหน้ารายชุมชน: ส่งข้อมูลคาดการณ์ช่วงเวลาและระดับน้ำเอ่อล้นผ่านช่องทางสื่อสารหลักของเทศบาล เพื่อให้ประชาชนสามารถยกของขึ้นที่สูงและเตรียมความพร้อมในการอพยพได้ล่วงหน้า
• ระบบลงทะเบียนและปักหมุดขอรับความช่วยเหลือ: จัดทำช่องทางดิจิทัลให้ผู้ประสบภัยและกลุ่มเปราะบาง (ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง) สามารถปักหมุดพิกัดแจ้งจุดน้ำท่วมขัง แจ้งความต้องการเรืออพยพ น้ำดื่ม และยารักษาโรคได้อย่างรวดเร็ว
• เชื่อมโยงข้อมูลน้ำแบบเรียลไทม์: นำสัญญาณเซนเซอร์ตรวจวัดระดับน้ำตามแนวตลิ่งแม่น้ำน่าน สถานีวัดน้ำ N.1 และลำน้ำสาขา ผสานเข้ากับข้อมูลเรดาร์และพยากรณ์ปริมาณฝน เชื่อมต่อตรงเข้าสู่ศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ของเทศบาลเมืองน่าน
การทำงานหลักของแพลตฟอร์ม
• สำรวจและรับแจ้งความต้องการ (Demand Matching): เปิดให้ผู้ประสบภัย ชุมชน หรือเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ ปักหมุดระบุพิกัดพร้อมแจ้งรายการสิ่งของที่จำเป็นเร่งด่วน เช่น ข้าวสาร อาหารแห้ง น้ำดื่ม ยารักษาโรค หรืออุปกรณ์ฟื้นฟู
• บริหารจัดการสิ่งของและเสบียงบริจาค (Supply Allocation): ผู้บริจาคและองค์กรต่าง ๆ สามารถตรวจสอบความต้องการจริงของแต่ละจุดผ่านระบบ เพื่อส่งมอบสิ่งของได้ตรงตามประเภทและปริมาณที่พื้นที่นั้น ๆ ขาดแคลนจริง
• แสดงผลข้อมูลแบบเรียลไทม์ (Live Dashboard & Mapping): แพลตฟอร์มประมวลผลข้อมูลขึ้นแผนที่และแดชบอร์ด แสดงสถานะจุดที่ได้รับความช่วยเหลือแล้ว และจุดที่ยังรอคอยความช่วยเหลือ เพื่อกระจายเสบียงได้อย่างทั่วถึง ไม่กระจุกตัว
• ติดตามและตรวจสอบความโปร่งใส (Tracking & Verification): บันทึกสถานะการส่งมอบและการรับของ ทำให้ผู้บริจาคและภาคีเครือข่ายตรวจสอบเส้นทางความช่วยเหลือได้ทุกขั้นตอน
การนำไปใช้งานสำหรับกลุ่มต่าง ๆ
• ผู้ประสบภัย / ตัวแทนชุมชน: เข้าไประบุตำแหน่งและแจ้งขอรับสิ่งของจำเป็น
• ผู้บริจาค / ภาคประชาชน: ตรวจสอบพิกัดความต้องการเพื่อส่งเสบียงหรือสิ่งของช่วยเหลือได้ตรงกลุ่มเป้าหมาย
• ทีมกู้ภัย / จิตอาสา: ใช้ข้อมูลพิกัดวางแผนเส้นทางการลำเลียงของเข้าพื้นที่วิกฤตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ความร่วมมือครั้งนี้นับเป็นการนำงานวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนจาก วช. มาต่อยอดสู่การใช้งานจริงในระดับพื้นที่อย่างทันท่วงที ช่วยให้จังหวัดน่านมีเครื่องมือดิจิทัลที่ทันสมัยเพื่อการบริหารจัดการน้ำในภาวะอุทกภัย และช่วยให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลได้อย่างทั่วถึง แม่นยำ ตลอดจนการได้รับความช่วยเหลือ เยียวยาได้อย่างรวดเร็ว
