กองทุนสิ่งแวดล้อม เดินหน้าสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง โดยไม่เพียงมุ่งเน้นการจัดสรรงบประมาณสนับสนุนให้แก่โครงการเท่านั้น แต่ให้ความสำคัญกับการดำเนินงานอย่างครบวงจรและเกิดเป็นรูปธรรม ตั้งแต่ การพัฒนาข้อเสนอโครงการให้สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของพื้นที่ การติดตามและประเมินผลเพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์และตัวชี้วัด ตลอดจนการถอดบทเรียนจากโครงการที่ประสบความสำเร็จ เพื่อยกระดับองค์ความรู้และขยายผลสู่พื้นที่อื่น อันเป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยน “งบประมาณ” ให้เกิดผลลัพธ์นำไปสู่ความคุ้มค่าต่อทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน
การพัฒนาข้อเสนอโครงการ กองทุนสิ่งแวดล้อมให้ความสำคัญกับการร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมพัฒนา กับหน่วยงานและชุมชน เพื่อพัฒนาโครงการให้ตอบโจทย์ปัญหาและศักยภาพของแต่ละพื้นที่ ทั้งในด้านการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน : สร้างสมดุลระหว่างการคนกับธรรมชาติ จัดการทรัพยากรแบบไม่ทำลายและได้ประโยชน์ อาทิ โครงการเสริมศักยภาพแหล่งกักเก็บคาร์บอนทะเลในพื้นที่จังหวัดพังงาและระนอง และโครงการสนับสนุนความหลากหลายชีวภาพป่าชุมชนตำบลคลองตะเกรา จังหวัดฉะเชิงเทรา โดยเปิดโอกาสให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล สำรวจพื้นที่ และให้ข้อเสนอแนะ เพื่อให้ข้อเสนอโครงการมีความสมบูรณ์และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อพื้นที่
ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม : เปลี่ยนปัญหาขยะและของเสีย สู่โอกาสของชุมชนและเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ดี โดยได้ลงพื้นที่ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและภาคีเครือข่าย เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและออกแบบแนวทางที่เหมาะสมกับพื้นที่ อาทิ การส่งเสริมการคัดแยกขยะที่ต้นทางของ อบต.ท่าซัก จังหวัดนครศรีธรรมราช และการก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียในพื้นที่กะหลิมและควนยาง ของเทศบาลเมืองป่าตอง
เมื่อโครงการได้รับการสนับสนุนแล้ว กองทุนสิ่งแวดล้อมยังคงทำหน้าที่ใน การติดตามและประเมินผล อย่างใกล้ชิด ทั้งในระยะ 1 ปี ระยะ 2 ปี และระยะสิ้นสุดโครงการ เพื่อประเมินความก้าวหน้า ผลสัมฤทธิ์ และความคุ้มค่าของการดำเนินโครงการ ตัวอย่างเช่น โครงการการมีส่วนร่วมในการจัดการป่าชุมชนบ้านถ้ำน้ำพุ และป่าชุมชนบ้านมวกเหล็กใน และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์โดยชุมชนถ้ำทะลุถ้ำ จังหวัดสระบุรี ผลการดำเนินกิจกรรม อาทิ การทำแนวกันไฟ บวชป่า ธนาคารขยะ สำรวจความหลากหลายทางชีวภาพ จัดการขยะบริเวณถ้ำ และพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ผลจากการดำเนินงานช่วยเพิ่มการใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนอย่างยั่งยืน โดยนักท่องเที่ยวถ้ำทะลุถ้ำเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 50 เมื่อเทียบกับปี 2568 สร้างรายได้และเสริมอาชีพให้แก่ชุมชน และโครงการสริมสร้างศักยภาพและการมีส่วนร่วม ของชุมชนในการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแม่น้ำสงคราม ในเขตพื้นที่ จ.บึงกาฬ ซึ่งดำเนินกิจกรรมทั้งการอบรมให้ความรู้ สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ในการคัดแยกขยะ จัดทำแผนปฏิบัติการชุมชนในการพัฒนาแม่น้ำสงคราม จัดตั้งภาคีเครือข่ายเฝ้าระวัง ป้องกัน ฟื้นฟูแม่น้ำสงคราม การส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชุมชน และจัดตั้งธนาคารขยะรีไซเคิล
รวมทั้งมีการมีถอดบทเรียนความสำเร็จ เพื่อนำประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจริงมาพัฒนาเป็นองค์ความรู้สำหรับการขยายผล เช่น การถอดบทเรียนโครงการส่งเสริมความร่วมมือเพื่อประกาศเขตอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอ่าวบ้านดอน ของมูลนิธิป่า – ทะเลเพื่อชีวิต จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งสะท้อนผลลัพธ์ทั้งด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ด้านสังคมจากการสร้างเครือข่ายชุมชน และด้านเศรษฐกิจจากการลดต้นทุน เพิ่มโอกาสทางการค้า การแปรรูปสัตว์น้ำ และการต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ โดยมุ่งนำความสำเร็จไปขยายผลในพื้นที่อื่นต่อไป
โครงการจัดการมูลไก่ด้วยระบบหมักแบบ COMPO เพื่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม ของบริษัท
นาหม่อม ฟาร์ม จำกัด จังหวัดสงขลา เป็นตัวอย่างของการเปลี่ยน “ของเสีย” ให้เป็น “มูลค่า” ด้วยระบบหมักมูลสัตว์ที่ได้รับการสนับสนุนเงินกู้จากกองทุนสิ่งแวดล้อม สามารถลดกลิ่นรบกวนและแมลงวัน ลดผลกระทบต่อชุมชน และนำมูลไก่มาแปรรูปเป็นปุ๋ยหรือสารปรับปรุงดินคุณภาพสูงเพื่อจำหน่าย สร้างรายได้และลดต้นทุนให้ผู้ประกอบการ สะท้อนแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน และแนวทาง “ซ่อม สร้าง เสริม” ของกองทุนสิ่งแวดล้อมที่สนับสนุนการลงทุนด้านสิ่งแวดล้อมควบคู่กับการพัฒนาธุรกิจ ชุมชน และคุณภาพชีวิต
#กองทุนสิ่งแวดล้อม #สผ #สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
