จากพระราชปณิธาน 3 พระองค์ สู่ “เฮือนนางคราม” สวนดุสิต ปั้นเส้นทาง SILK Tourism เชื่อมโลกแฟชั่นยั่งยืน ดึงพลัง Gen Z ลุยเวิร์กช็อป DIY ครามธรรมชาติ 100% สู่สากล
สกลนคร — มหาวิทยาลัยสวนดุสิต นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.พรรณี สวนเพลง หัวหน้าโครงการวิจัย เดินหน้าขับเคลื่อนงานวิจัยเชิงพื้นที่ จับมือผนึกกำลังร่วมกับ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร (มรภ.สกลนคร) โดย ผศ.ชฎาพร แนบชิด ผู้เชี่ยวชาญเชิงพื้นที่ด้านผ้าคราม พร้อมด้วย ดร.นวนันท์ ศรีสุกใส นักวิจัยผู้เชี่ยวชาญทางด้านการท่องเที่ยว และคณะผู้วิจัยจากอีก 5 มหาวิทยาลัยชั้นนำ พร้อมคณะทำงาน ลงพื้นที่สำรวจ ประเมิน และพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยว SILK Tourism (การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์บนฐานมรดกผ้าไหมและสิ่งทอพื้นถิ่น) ภายใต้โครงการวิจัย “การพัฒนานวัตกรรมและยกระดับการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ้าไหมศิลปาชีพสู่ตลาดสากลเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยจาก หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.)
คณะวิจัยได้ปักหมุดลงพื้นที่ “เฮือนนางคราม” อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาผ้าครามต้นแบบมีชีวิต โดยมี คุณฐิติมา บุญต่าย หรือ “พี่นก” ผู้ก่อตั้งเฮือนนางคราม ให้การต้อนรับและร่วมวางแนวทางการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ เพื่อเชื่อมโยงมรดกสิ่งทอโบราณเข้ากับกระแสแฟชั่นยั่งยืนระดับโลก (Sustainable Fashion)
“เฮือนนางคราม” ต้นแบบมีชีวิต: ร้อยดวงใจสืบสานพระราชปณิธาน 3 พระองค์
คุณฐิติมา บุญต่าย (พี่นก) เปิดเผยว่า จิตวิญญาณของเฮือนนางครามขับเคลื่อนขึ้นบนความจงรักภักดีและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของบูรพมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ 3 พระองค์ ผู้ทรงวางรากฐานและชุบชีวิตสิ่งทอไทย:
• สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง: “องค์ปฐมบทแห่งศิลปาชีพ” พระผู้ทรงพลิกฟื้นผ้าทอมือและครามธรรมชาติจากใต้ถุนบ้านของราษฎร ให้กลายเป็นอาชีพพระราชทานและสมบัติอันทรงคุณค่าของแผ่นดิน
• สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี: พระผู้ทรงสืบสานงานอนุรักษ์พันธุกรรมพืช การใช้สีย้อมธรรมชาติ และทรงสนับสนุนให้หัตถกรรมพื้นบ้านเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สร้างความมั่นคงทางอาชีพแก่ชุมชนอย่างยั่งยืน
• สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา: พระผู้ทรงเป็นผู้นำแฟชั่นแห่งความยั่งยืน ทรงต่อยอดโครงการ “ผ้าไทยใส่ให้สนุก” พระราชทานแบบลายผ้าและแนวพระดำริ Sustainable Fashion สู่เวทีสากล จุดประกายให้คนรุ่นใหม่หันมาสวมใส่ผ้าไทยย้อมครามธรรมชาติในชีวิตประจำวันอย่างภาคภูมิใจ
ด้วยแนวพระราชดำริอันทรงคุณค่านี้ เฮือนนางครามจึงยึดมั่นในปรัชญา “ครามธรรมชาติ 100%” ปราศจากสารเคมีสังเคราะห์ในทุกกระบวนการ ตั้งแต่การฟูมฟักแปลงคราม การหมักเนื้อคราม ไปจนถึงการปรุงหม้อย้อมเย็นทางชีวภาพ เพื่อรักษาสมดุลของระบบนิเวศและส่งมอบผืนผ้าที่ปลอดภัยสู่มือผู้บริโภค
ถอดรหัส “DIY ครามสำหรับ Gen Z”: เปลี่ยนหัตถศิลป์โบราณ สู่ไลฟ์สไตล์สุดคูล
เพื่อตอบโจทย์พฤติกรรมของนักท่องเที่ยวรุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่ม Gen Z ที่มีหัวใจรักธรรมชาติ (Eco-conscious) คณะวิจัยได้ร่วมกับเฮือนนางครามพัฒนาหลักสูตร Hands-on DIY Indigo Workshop มอบประสบการณ์ตรง (Experiential Travel) ที่ทั้งสนุก ทันสมัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม:
• สนุกกับการดีไซน์เฉพาะตัว (Co-Creation): เปิดพื้นที่อิสระให้คนรุ่นใหม่ได้ออกแบบลวดลายด้วยตนเอง ผ่านเทคนิคมัด ย้อม พับ หนีบ (Tie-dye & Shibori) ผสานลวดลายร่วมสมัยลงบนไอเทมในชีวิตประจำวัน เช่น เสื้อยืดโอเวอร์ไซส์ หมวกบักเก็ต กระเป๋าผ้า Tote Bag และผ้าโพกผม
• มนต์เสน่ห์แห่งการเปลี่ยนผ่าน (Visual Magic): ตื่นตาตื่นใจกับช่วงเวลาที่ผืนผ้าทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ สีของผ้าจะค่อยๆ เปลี่ยนจากสีเขียวอมเหลืองกลายเป็นสีน้ำเงินครามเข้มอย่างน่าอัศจรรย์ เป็นโมเมนต์สุดประทับใจที่ดึงดูดการถ่ายทอดผ่านสื่อโซเชียลมีเดียอย่าง TikTok และ Instagram
• สะท้อนคุณค่า Slow Fashion: เรียนรู้คุณค่าของการบริโภคที่ลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Low-carbon Footprint) และการสนับสนุนชุมชนท้องถิ่นโดยตรง สอดรับกับเทรนด์ความยั่งยืนของโลกยุคใหม่
ม.สวนดุสิต ปักหมุด SILK Tourism ผสานอัตลักษณ์สกลนครสู่สากล
รศ.ดร.พรรณี สวนเพลง กล่าวว่า การนำร่องพัฒนาที่เฮือนนางคราม นับเป็นหนึ่งในจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญของเส้นทาง SILK Tourism โดยทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมโยงระหว่างแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ศิลปาชีพ (พิพิธภัณฑ์บ้านป้าทุ้ม-ป้าไท้) ศูนย์นวัตกรรมไหมคราม (บ้านนากลาง) แหล่งครามวิถีชีวิต (บ้านอูนดง) เข้ากับจุดเช็กอินไลฟ์สไตล์ร่วมสมัยของคนรุ่นใหม่อย่างเฮือนนางคราม
ด้าน ผศ.ชฎาพร แนบชิด และ ดร.นวนันท์ ศรีสุกใส ร่วมระบุว่า การสื่อสารคุณค่าผ้าครามผ่านภาษาของคนรุ่นใหม่และกิจกรรม DIY จะช่วยลบภาพจำเดิมๆ เปลี่ยนผ้าครามธรรมชาติให้กลายเป็น “งานศิลปะที่สวมใส่ได้” (Wearable Art) ที่ทั้งเท่ ร่วมสมัย และเข้าถึงง่าย
การผนึกกำลังทางวิชาการระหว่าง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต, มรภ.สกลนคร, คณะวิจัย 5 มหาวิทยาลัยชั้นนำ และ บพข. ณ เฮือนนางครามในครั้งนี้ จึงเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนภูมิปัญญาครามธรรมชาติแท้ของสกลนคร ให้เฉิดฉายในฐานะ Soft Power ด้านสิ่งทอและความยั่งยืนบนเวทีโลกได้อย่างเต็มภาคภูมิ
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
รองศาสตราจารย์ ดร.พรรณี สวนเพลง อาจารย์ประจำคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัย “การพัฒนานวัตกรรมและยกระดับการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ้าไหมศิลปาชีพสู่ตลาดสากลเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” มหาวิทยาลัยสวนดุสิต เลขานุการโครงการ ดร.นวนันทน์ ศรีสุขใส
โทร 080-228-2290 / 02-244-5972
เว็บไซต์ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญทางด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหาร มหาวิทยาลัยสวนดุสิต: https://hubgastro.com/
เว็บไซต์ “สืบสายใย มรดกไหมไทย” โครงการวิจัย “ตามรอยเส้นทางสายไหม สายใยรักจากพระพันปีหลวง” มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
