ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรม ภาคที่ 1 กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม ชวนเที่ยวหมู่บ้านอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ Creative Industry Village : CIV ทางภาคเหนือตอนบน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
“เรื่องเล่าแห่งสายน้ำ ข้ามผ่านสะพานวัฒนธรรม”… บนวิถีแห่งสายน้ำปาย สายน้ำกว้างใหญ่และยาวที่สุดที่ไหลพาดผ่านจังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่ซึ่งชนชาวไทใหญ่จากรัฐฉานได้นำเอาวัฒนธรรม ประเพณีท้องถิ่นและการดำเนินชีวิตที่เป็นอัตลักษณ์ ตลอดจนอาหารชนเผ่าชวนลิ้มลอง ชุมชนหมอกจำแป่ สู่ชุมชนบ้านปางหมูจนถึงชุมชนผาบ่อง และเกิดเป็น 3 หมู่บ้านอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ อันเป็นที่มาแห่ง “เรื่องเล่าแห่งสายน้ำ ข้ามผ่านสะพานวัฒนธรรม” ที่จะสร้างความประทับใจได้ไม่รู้ลืมหากได้มาเยือนแม่ฮ่องสอ ชุมชนหมอกจำแป่ สืบสานตำนานไทใหญ่ ตื่นตามหัศจรรย์บ่อโคลน สวรรค์บนดินถิ่นปางอุ๋ง อาหารจีนยูนนานเลิศรส
“ชุมชนหมอกจำแป่” ดินแดนแห่งแม่น้ำ 2 สาย นั่นคือแม่น้ำสะงีและแม่น้ำสะงา “หมอกจำแป่” เป็นภาษาไทใหญ่ คำว่า “หมอก” มาจาก “ดอก” ส่วน “จำแป่” ก็คือ “ดอกลั่นทม” หรือ “ดอกลีลาวดี” นั่นเอง การที่ได้ชื่อเช่นนั้น เพราะที่นี่มากมายไปด้วยต้นจำแป่ ด้วยความสมบูรณ์ของแหล่งน้ำ ซึ่งเหมาะกับการทำเกษตร จึงอพยพมาสร้างบ้านเรือนอยู่อาศัยกันอย่างถาวร และทุกวันนี้มีชนต่างเผ่า ต่างภาษา เข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่รวมกันกลายเป็น “บ้านหมอกจำแป่” หนึ่งในพื้นที่ของ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ในปัจจุบัน
หมอกจำแป่ ไม่ได้มีดีเพียงดอกลีลาวดี หากยังขึ้นชื่อเรื่องสถานที่ท่องเที่ยวที่ไม่เป็นสองรองใคร อย่าง “ภูโคลน” มหัศจรรย์ธรรมชาติจากใต้ดินที่อุดมประโยชน์ต่อผิวพรรณและระบบ ไหลเวียนของเลือด ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นตะกอนโคลนที่มีคุณภาพติดอันดับ 1 ใน 3 ของโลกเลยทีเดียว… “ปางอุ๋ง” ดินแดนอันงดงามราวกับเทพนิยายจนได้รับการขนานนามว่า “สวรรค์บนดิน”… “บ้านรักไทย” แหล่งอาหารจีนยูนนาน ที่ขึ้นชื่อลือเลื่องในเรื่องของรสชาติ ต้นตำรับที่หารับประทานที่ไหนไม่ได้
สืบสานตำนานไทใหญ่ น้ำตกสูงเสียดฟ้า ข้ามผ่านสะพานแห่งศรัทธา ถั่วเน่า น้ำมันงา น่าลิ้มลอง “บ้านปางหมู” จัดเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอนก็ว่าได้ นั่นหมายถึง การมีอายุยาวนานร่วม 2 ศัตวรรษ เพราะมีหมูป่ามาเล่นน้ำ กินดินโป่ง กันอย่างชุกชุม จากเดิมที่เรียกว่า “บ้านโป่งหมู” และเพี้ยนเป็น “บ้านป๋างหมู” จนได้ชื่อว่า “บ้านโป่งหมู”ในที่สุด เฉกเช่นเดียวกับหลายๆ ตำบลของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ประชากรส่วนใหญ่ของชุมชน บ้านปางหมูเป็นคนไตหรือไทใหญ่ ที่เต็มเปี่ยมไปด้วยวัฒนธรรมประเพณีของชนเผ่าที่สืบทอดกันมาเนิ่นนาน แต่ครั้งโบราณ มีความเชื่อ พิธีกรรม และประเพณีที่ชวนสนใจแก่การเที่ยวชมตลอดปี
หากจะให้แนะนำสถานที่ท่องเที่ยวขึ้นหน้าขึ้นตาของที่นี่ คงหนีไม่พ้น “อุทยานแห่งชาติ น้ำตกแม่สุรินทร์” ที่รวมเอาสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติไว้มากมาย ทั้งน้ำตกแม่สุรินทร์ น้ำตกสูงที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย ทิวทุ่งดอกบัวตองเหลืองอร่ามทุกครั้งที่ลมหนาวมาเยือน และดอยปุยหลวง แต่ทิวทัศน์แบบพาโนรามาจะทำให้ลืมเลือนความหนาวไปได้ไม่ยาก… “สะพานซูตองเป้” สะพานแห่งศรัทธาทอดข้ามผ่านลำน้ำแม่สะงากับทุ่งนาสดเขียวยามฤดูเพาะปลูกมาเยือน
ชุมชนผาบ่องสืบสานตำนานไทใหญ่ ชมวิถีชีวิตชาวปาด่อง แช่น้ำพุร้อน ชิมถั่วลายเสือ ช้อปของฝากผ้าตากีญะแห่งเดียวในเมืองไทย
“ผาบ่อง” เป็นอีกหนึ่งหมู่บ้านเก่าแก่ที่ตั้งขึ้นมานานกว่า 130 ปี เดิมชาวผาบ่องให้ชื่อหมู่บ้าน ตามหน้าผาของช่องเขาทั้ง 2 ลูกว่า “ผาบ่อง” ซึ่ง “ผา” มาจากหน้าผาที่สูงชัน ส่วน “บ่อง” มาจากคำว่า “หว่อง” ที่หมายถึง “ความกว้าง” ของช่องเขา แรกเริ่มเดิมที วิถีชุมชนของชาวผาบ่องส่วนใหญ่เป็นชาวไทใหญ่ แต่ก็มีชาวกะเหรี่ยงและ ชนเผ่าอื่นๆ ปะปนอยู่บ้าง จึงกลายเป็นชุมชนที่มีประเพณี วัฒนธรรม และสถาปัตยกรรม ที่หลากหลาย แปลกตา การได้มาสัมผัสวิถีชุมชนที่แตกต่าง จะสร้างความตื่นตาตื่นใจได้ไม่น้อย นับตั้งแต่การล่องลำน้ำปาย สู่ “บ้านน้ำเพียงดิน” ชมวิถีชีวิตของชาวปะด่องหรือชาวกะเหรี่ยง คอยาว… การนอนแช่น้ำแร่อุ่นๆ ที่ “บ่อน้ำพุร้อนผาบ่อง” พร้อมบริการนวดแผนไทยที่คุณ จะติดใจไม่ลืมเลือน… นั่นยังไม่รวมถึงการได้ชิมรสชาติของ “ถั่วลายเสือ” จากฝีมือของ ชาวบ้านผาบ่อง… และทดลองทอผ้า “ตากีญะ” ด้วยตนเองสักครั้ง เพื่อเก็บเกี่ยวเป็น ประสบการณ์ท่องเที่ยวจากสถานที่หนึ่งเดียวในเมืองไทย “ผาบ่อง”
แม่ฮ่องสอน เที่ยวได้ ไม่จำกัดฤดูการเดินทางพันโค้ง แลกมาด้วยสรวงสวรรค์ที่ซ่อนซุกตัวเองอยู่ภายใต้เทือกเขาอันสลับซับซ้อน โอบกอดด้วยอากาศที่เย็นสบาย และควบรวมไปถึงศิลปะวัฒนธรรม อาหารการกิน ที่หลากหลายของชนพื้นเมือง อย่าหยุด! ท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน
