นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ อธิบดีกรมการข้าว เปิดเผยว่า จากมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2560 เห็นชอบการดำเนินโครงการปรับพื้นที่ปลูกพืชทดแทนการปลูกข้าว รอบที่ 2 ภายใต้แผนการผลิตและการตลาดข้าวครบวงจร ปี 2560/61 (ด้านการผลิต) จำนวน 5 โครงการ ได้แก่ โครงการส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลายฤดูนาปรังปี 2561 โครงการปลูกพืชปุ๋ยสดฤดูนาปรัง ปี 2561 ต่อมาวันที่ 12 ธันวาคม 2560 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบการดำเนินโครงการปรับพื้นที่ฯ อีกจำนวน 3 โครงการ ได้แก่ โครงการขยายการส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลาย ฤดูนาปรัง โครงการขยายการปลูกพืชปุ๋ยสดฤดูนาปรัง โครงการส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์ ฤดูนาปรัง โดยมติคณะรัฐมนตรีทั้งสองครั้ง กำหนดให้พื้นที่เป้าหมายการดำเนินโครงการต้องไม่ใช่พื้นที่ที่เข้าร่วมโครงการอื่นที่มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกข้าวในฤดูนาปรัง และจะต้องไม่ใช่พื้นที่ที่เข้าร่วมโครงการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกข้าวไปประกอบกิจกรรมอื่นเป็นการถาวรไปแล้ว เช่น โครงการโคบาลบูรพา เป็นต้น
ดังนั้นเพื่อให้การทำงานเกิดการบูรณาการงานร่วมกันในพื้นที่เป้าหมายและเกษตรกรเข้าร่วมโครงการ หน่วยงานเจ้าของโครงการได้แก่ กรมการข้าว กรมส่งเสริมการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน และกรมปศุสัตว์ ได้หารือร่วมกันพร้อมวางระบบการตรวจสอบความซ้ำซ้อนของเกษตรกรและพื้นที่เป้าหมาย นำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาปรับใช้โดยอ้างอิงจากทะเบียนเกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปรังปี 2559/60 ของกรมส่งเสริมการเกษตร ทั้งนี้มีการรับสมัครเกษตรกรเข้าร่วมโครงการตั้งแต่เดือนธันวาคม 2560 และได้ปิดการรับสมัครไปแล้ว ยกเว้นโครงการขยายการปลูกพืชปุ๋ยสด ปิดรับสมัครวันที่ 30 ม.ค. 2561 และโครงการส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์ ฤดูนาปรัง ที่จะปิดการรับสมัครในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2561 อย่างไรก็ตามหากเกษตรกรที่สมัครเข้าร่วมโครงการแล้วต้องการเปลี่ยนการเข้าร่วมโครงการ สามารถแจ้งถอนการสมัครได้ภายในวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2561
รายละเอียดทั้ง 5 โครงการมีสาระสำคัญ สรุปได้ดังนี้
1.โครงการส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลาย ฤดูนาปรัง เป้าหมายพื้นที่ 0.15 ล้านไร่ ทั้งนี้ โครงการฯ ดำเนินการสนับสนุนค่าใช้จ่ายไร่ละ 2,000 บาท ครัวเรือนละไม่เกิน 15 ไร่ และถ่ายทอดความรู้ด้านการผลิตพืชทดแทน
2.โครงการปลูกพืชปุ๋ยสด ฤดูนาปรัง เป้าหมายพื้นที่ 0.2 ล้านไร่ ทั้งนี้ โครงการฯ ดำเนินการสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ต้นทุนไร่ละ 5 กิโลกรัม ครัวเรือนละไม่เกิน 15 ไร่ สนับสนุนค่าไถ 2 ครั้ง (เตรียมดิน/ไถกลบ) ไร่ละ 500 บาท ครัวเรือนละไม่เกิน 15 ไร่ และถ่ายทอดความรู้การปลูกพืชปุ๋ยสด
3.โครงการขยายการส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลาย ฤดูนาปรัง เป้าหมายพื้นที่ 0.3 ล้านไร่
4.โครงการขยายการปลูกพืชปุ๋ยสด ฤดูนาปรัง เป้าหมายพื้นที่ 0.2 ล้านไร่
5.โครงการส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์ ฤดูนาปรัง เป้าหมายพื้นที่ 0.4 ล้านไร่ดำเนินการสนับสนุนการปลูกพืชอาหารสัตว์ (ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์) ไร่ละ 2,000 บาท ไม่เกินรายละ 15 ไร่ ถ่ายทอดความรู้การปลูกพืชอาหารสัตว์ และประสานผู้ประกอบการรับซื้อ
