นายนเรศ ฝีปากเพราะ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 6 จังหวัดเชียงใหม่ กรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า เนื่องจากช่วงต้นเดือนมกราคมของปี 2560 กลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกหอมแดงตำบลจำป่าหวาย อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา ประสบปัญหาสภาพอากาศแปรปรวน มีฝนตกติดต่อกันเกือบ 10 วัน ประกอบกับมีหมอกลงจัดในช่วงเช้าและกลางคืน ทำให้เกิดโรคระบาดในแปลงปลูกหอมแดงจำนวน 13 หมู่บ้าน ส่งผลกระทบต่อผลผลิตหอมแดงเสียหายกว่า 1,400 ไร่ เกษตรกรได้รับผลกระทบจำนวนกว่า 800 ราย คิดเป็นมูลค่าความเสียหาย 2,374,450 บาท
ซึ่งจากการลงพื้นที่สำรวจความเสียของกลุ่มงานอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดพะเยา สำนักงานเกษตรอำเภอเมือง จังหวัดพะเยา และศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืช จังหวัดเชียงใหม่ พบว่า หอมแดงที่ได้รับความเสียหายแสดงอาการเหี่ยวเฉา เน่า และเป็นเชื้อรา ซึ่งโรคของหอมแดงที่สำคัญ ได้แก่ โรคหัวและรากเน่า โรคเหี่ยว โรคใบเน่าหรือแอนแทรกโนส โรคหอมเลื้อย โรคใบจุดสีม่วง โรคใบแห้ง โรคใบไหม้ และโรคราน้ำค้าง
สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 6 จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน เล็งเห็นถึงปัญหาความเดือดร้อนของเกษตรกรผู้ปลูกหอมแดงจังหวัดพะเยาดังกล่าว จึงได้มอบหมายให้กลุ่มวิชาการส่งเสริมการเกษตร ทำการศึกษาวิจัยการใช้สารชีวภัณฑ์ในการควบคุมโรคหอมแดงที่พบระบาดในจังหวัดพะเยา เรื่อง ศึกษาการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาชนิดสดในการควบคุมโรคหอมแดง ตำบลจำป่าหวาย อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา โดยศึกษาค้นคว้าข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับสารชีวภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติในการป้องกันกำจัดโรคพืช ซึ่งพบว่า เชื้อราไตรโคเดอร์มาเป็นเชื้อราปฏิปักษ์ (Antagonistic fungus) ที่สามารถควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืชได้หลายชนิด โดยเฉพาะเชื้อราที่อยู่ในดิน เช่น เชื้อ Phytophthora spp., Pythium spp., Rhizoctonia solani, Fusarium spp., Sclerotium rolfsii, Alternaria spp., Colletotrichum spp., Macrophomina phaseolina, Mycocentrospora acerina และ Botrytis cinerea ซึ่งเป็นสาเหตุของโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียนและส้ม โรคเน่าคอดินของพืชต่างๆ โรคเหี่ยวของพริกและมะเขือเทศ โรคเน่าดำของเงาะ โรคแอนแทรกโนสในมะม่วง พริก หอม กระเทียม และมันฝรั่ง และโรคกล้าไหม้ในข้าวบาร์เลย์
โดยเชื้อราไตรโคเดอร์มามีกลไกในการควบคุมโรคพืชได้หลายวิธี เช่น การสร้างสารปฏิชีวนะที่มีคุณสมบัติในการย่อยสลายผนังเซลล์ ยับยั้งการสร้างสปอร์ และการเจริญเติบโตของเส้นใยเชื้อราสาเหตุโรคพืช แข่งขัน แก่งแย่งอาหารและปัจจัยต่างๆ จากเชื้อราสาเหตุโรคพืช เป็นปรสิตโดยการพันรัดและแทงเส้นใยเข้าไปอยู่ภายในเส้นใยเชื้อราสาเหตุโรคพืช ชักนำให้พืชเกิดความต้านทานต่อโรคพืช นอกจากนี้ยังสามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชได้อีกด้วย เช่น ไม้ดอกไม้ประดับที่ปลูกในกระถาง พืชผัก กล้าไม้ผลที่เพาะด้วยเมล็ด ตลอดจนกิ่งปักชำ และพืชหัว โดยการช่วยเพิ่มขนาด ความสูง น้ำหนักของต้น และช่วยในการสร้างดอกของพืช
“จะเห็นได้ว่า จากการศึกษาวิจัยดังกล่าว สามารถแก้ปัญหาโรคหอมแดงที่พบระบาดเป็นประจำในพื้นที่ จ.พะเยาได้ และยังสามารถนำไปเป็นแนวทางในการส่งเสริม แนะนำเกษตรกรในการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาเพื่อควบคุมโรคในหอมแดง และขยายผลสู่พื้นที่อื่น และพืชชนิดอื่นต่อไป” นายนเรศ กล่าว
