จากกรณีต้นศรีมหาโพธิ์พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลเดช บรมนาถบพิตร ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงปลูก เมื่อคราวเสด็จพระราชดำเนินขึ้นเขาช่องกระจก ในเขตอภัยทานของวัดธรรมิการามวิหาร ตรงข้ามศาลาจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ วันที่ 12 มิถุนายน 2501 ถูกเจ้าอาวาสวัดธรรมิการามวิหารตัดโค่นถอนรากถอนโคน ต่อมาผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ทำหนังสือขอพระราชทานอภัยทานโทษถึงสำนักพระราชวัง พร้อมตั้งกรรมการสอบหาข้อเท็จจริงเพื่อหาหน่วยงานที่รับผิดชอบพื้นที่เขาช่องกระจกภายใน 15 วัน นั้น
วันที่ 9 กันยายน นายศรีสุวรรณ จรรยา นายกสมาคมต่อต้านสภาวะโลกร้อน เปิดเผยว่า จากการตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่ปรากฏใน น.ส. 5 หรือใบไต่สวนก่อนออกโฉนดให้วัดธรรมิการามวรวิหาร พบลายมือชื่อเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอเมืองประจวบฯทำหน้าที่แทนนายอำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ เพื่อชี้แนวเขตที่ดินของวัด ทำให้เข้าหลักเกณฑ์ตามมาตรา 122 พระราชบัญญัติ ( พรบ. ) ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 กำหนดอำนาจหน้าที่ให้นายอำเภอร่วมกับองค์ปกครองท้องถิ่น ( อปท.) เป็นผู้ดูแลพื้นที่เขาช่องกระจกทั้งหมด ซึ่งเป็นที่ดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน และเมื่อมีข้อสรุปชัดเจน จึงเป็นหน้าที่ของเทศบาลเมืองประจวบคีรีขันธ์ ร่วมกับนายอำเภอเมือง ร้องทุกข์กล่าวโทษเจ้าอาวาสวัดธรรมิการามต่อพนักงานสอบสวนกรณีการตัดต้นไม้สำคัญ การบุกรุก เพื่อส่งอัยการฟ้องต่อศาลอาญาต่อไป ส่วนกรณีที่หน่วยงานในจังหวัดใช้งบประมาณกว่า 70 ล้านบาทไปทำการก่อสร้างบนพื้นที่ภูเขาโดยไม่ได้รับอนุญาต สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน(สตง.) ต้องทักท้วงเรียกเงินคืนทันที
“ สมาคมฯจะรวบรวมเอกสารหลักฐานเพื่อร้องทุกข์กล่าวโทษกับเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองทุกระดับ ที่เข้าข่ายละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ทั้งในอดีตและปัจจุบัน ตามประมวลอาญามาตรา 157 หลังจากพบว่าการดูแลพื้นที่เขาช่องกระจกเป็นอำนาจหน้าที่ของนายอำเภอตามมาตรา 122 พรบ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2547 แก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 11 พ.ศ. 2551และมาตรา ๒๐ แห่งพรบ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 แก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 5 พ.ศ. 2545 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ออกระเบียบว่าด้วยการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน พ.ศ. 2553 กำหนดให้นายอำเภอร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น( อปท.) มีอำนาจหน้าที่ในการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ” นายศรีสุวรรณ กล่าว
นายศรีสุวรรณ กล่าวอีกว่า ปัจจุบัน จ.ประจวบคีรีขันธ์ ยังไม่มีข้อสรุปว่าหน่วยงานใดเป็นผู้ดูแลพื้นที่เขาช่องกระจก ทั้งที่ระเบียบกำหนดว่าหากมีข้อพิพาทเกี่ยวกับที่ดินของรัฐ กำหนดให้นายอำเภอเป็นผู้ดำเนินการหรือร่วมกับ อปท. สำหรับการขึ้นทะเบียนที่ดินสาธารณประโยชน์ที่พลเมืองใช้ร่วมกัน กำหนดให้เป็นหน้าที่ของนายอำเภอร่วมกับ อปท.จัดทำทะเบียนที่ดินสาธารณประโยชน์ 4 ชุด โดยเก็บรักษาไว้ที่อำเภอ อปท. สำนักงานที่ดินจังหวัดและกรมที่ดิน และ หากจะใช้ประโยชน์จากที่ดินดังกล่าว นายอำเภอและ อปท.ไม่มีอำนาจใช้ หรือยินยอมให้บุคคลอื่นใช้ที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบจากผู้ว่าราชการจังหวัด โดยปฏิบัติตามประมวลกฎหมายที่ดิน กฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง และระเบียบที่กระทรวงมหาดไทยกำหนดเท่านั้น
