เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2561 นายขจรศักดิ์ นิตชิน นายกเทศมนตรีตำบลธาตุพนม อ.ธาตุพนม จ.นครพนม เปิดเผยว่า จากกรณี กลุ่มผู้ค้าขายสินค้าภายในวัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร รวมตัวประท้วงเรียกร้องให้แก้ปัญหาความเดือดร้อน หลังจากกรรมการวัดพระธาตุพนมขอคืนพื้นที่เพื่อปรับปรุงภูมิทัศน์ โดยให้ย้ายไปยังสถานที่จัดเตรียมไว้ให้บริเวณนอกวัด เพื่อรองรับการพัฒนาการก้าวสู่การเป็นมรดกโลกนั้น
สิ่งที่กลุ่มพ่อค้าแม่ขายกล่าวอ้างถึงการขึ้นทะเบียนมรดกโลกนั้น ไม่ถูกเสียทีเดียว เพราะมรดกโลกเพิ่งมาเพียงไม่กี่ปี แต่วัดพระธาตุพนม เป็นพระวรมหาวิหารชั้นเอก เป็นหนึ่งใน 9 วัดที่อยู่ในโครงการวัดบันดาลใจ ภายใต้การสนับสนุนของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ สมาคมภูมิสถาปนิกประเทศไทย สมาคมสถาปนิกสยามฯ สมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยฯ นำร่องเป็น 9 วัดต้นแบบ ซึ่งเดิมภายในวัดมีผู้ค้าไม่เกิน 30 ราย โดยวัดเก็บค่าเช่าเดือนละ 500 บาท/เดือน ประมาณ 10 ปีเศษ ต่อมาผู้ค้าเพิ่มขึ้นเป็นร้อยราย ทำให้ถนนทุกเส้นในวัดถูกยึดพื้นที่ตั้งร้านค้า แผงลอย ล้อเลื่อน ไม่เว้นแม้แต่หน้าห้องน้ำ เหลือเพียงทางเดินแคบๆ ทำให้ทัศนียภาพต่างๆถูกบดบังจนมองไม่เห็น การเข้าไปปรับปรุงอะไรทำได้ยาก เพราะกลุ่มผู้ค้าไม่ยอมให้เข้าไปดำเนินการใดๆ โดยอ้างเสียเวลาทำมาหากิน
“หลังจากวัดพระธาตุพนมฯได้รับคัดเลือกเป็นวัดต้นแบบ เพื่อเป็นกรณีศึกษาในการส่งต่อองค์ความรู้และสร้างเครือข่ายการทำงานเชื่อมต่อระหว่างภาคประชาชนคนรุ่นใหม่และพระสงฆ์อย่างยั่งยืน ที่สำคัญเพื่อเป็นแรงบันดาลใจให้วัดและชุมชนอื่นๆมาร่วมมือกันพลิกฟื้นวัดทั่วประเทศให้เป็นวัดบันดาลใจของทุกคน คณะกรรมการจึงเชิญผู้ประกอบการมาพูดคุย เพื่อเตรียมขยับขยายปรับปรุงเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริง แต่ถูกกลุ่มผู้ค้าคัดค้าน ยืนยันจะไม่ยอมย้ายหนีไปไหน ขณะเดียวกันก็ไม่ได้เก็บค่าเช่าพื้นที่ เพราะต้องการให้ย้ายไปขายของนอกวัด นอกจากนี้เมื่อเดือน เมษายน 2560 เกิดพายุพัดต้นตาลอายุกว่า 100 ปี โค่นล้มทับ 2 แม่ลูกอาชีพช่างภาพอิสระเสียชีวิต เหตุการณ์เช่นนี้ไม่มีใครอยากให้เกิด แต่วัดเข้าไปทำอะไรก็ไม่มีใครให้ความร่วมมือ จนเกิดเหตุเศร้าสลด ข้อสังเกตอีกอย่างเวลาเกิดฝนตกเพียงไม่กี่นาที น้ำจะท่วมขังพื้นที่วัดทันที สาเหตุมาจากร่องระบายน้ำตื้นเขิน เนื่องจากกลุ่มผู้ค้ายึดพื้นที่ก็ไม่ยอมให้ลอกดินออกจากร่องน้ำ ปล่อยให้น้ำไหลท่วมวัด
ที่ผ่านมา คณะกรรมการประชุมหารือกันหลายครั้ง กระทั่งมีมติเป็นเอกฉันท์ใหย้าย เนื่องจากเห็นว่า หากปล่อยไว้เนิ่นนานกว่านี้ ปัญหาจะเรื้อรังหนักไปเรื่อยๆ ประกอบกับมีผู้ค้าบางคนทำตัวเป็นมาเฟีย อ้างคำสั่งของพระผู้ใหญ่ เรียกเก็บเงินค่าเช่าจากผู้ค้าเข้ากระเป๋า ทั้งที่วัดไม่ได้เก็บค่าเช่ามากว่า 10 ปีแล้ว จึงจำเป็นต้องใช้กฎเหล็กขอคืนพื้นที่ เพื่อปรับปรุงภูมิทัศน์โดยรอบ นอกจากนี้ จากให้ผู้ค้าย้ายออกไปขายของนอกเขต ก็ไม่ได้ทอดทิ้ง แต่ได้จัดพื้นที่รองรับเพื่อให้เป็นระเบียบเรียบร้อย อีกทั้งปรับเกรดบริเวณใกล้เคียงสร้างเป็นร้านค้าถาวร แรกๆอาจฉุกละหุก แต่เมื่อเข้าที่เข้าทางจะเป็นระเบียบ” นายขจรศักดิ์ฯกล่าวและว่า
หลังจัดระเบียบผู้ค้าแล้ว วัดจะเปิดพื้นที่สีเขียวรอบองค์พระธาตุ เพื่อเสริมความสง่างาม พร้อมสร้างพื้นที่โดยรอบให้เกิดความสวย ศักดิ์สิทธิ์ไปในตัว เป็นการส่งเสริมให้ผู้คนได้ใช้เป็นพื้นที่ปฏิบัติภาวนา ใช้เวลาเรียนรู้ พักผ่อน และอยู่ในวัดได้มากขึ้น จากนั้นการปฏิบัติภาวนา การประกอบศาสนกิจตามพระธรรมและวินัยของคณะสงฆ์ รวมถึงศาสนกิจพิเศษของชาวพุทธไทยและสากล เช่น สวดมนต์ข้ามปี
