เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม บริเวณหลุมขุดค้นแหล่งโบราณคดี สมัยก่อนประวัติศาสตร์บ้านเชียง วัดโพธิ์ศรีใน ต.บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี นายทศพร ศรีศักดิ์ นายกสมาคมอนุรักษ์และพัฒนาควายไทย นำเกษตรกรผู้เลี้ยงควาย และชาวบ้านที่ชื่นชอบควาย จัดกิจกรรมวันอนุรักษ์ควายไทย โดยร่วมทำพิธีบายศรีสู่ขวัญควาย ให้อยู่คู่กับเจ้าของควายตลอดไป ทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่ควายที่ตายไปแล้ว จากนั้นเข้าเยี่ยมชมหลุมขุดค้นโบราณคดี ซึ่งที่นี่ขุดพบโครงกระดูกบรรพบุรุษควาย สมัยบ้านเชียงอายุ 2,300-1,800 ปีก่อนประวัติศาสตร์ ซึ่งถูกฝังไปพร้อมกับศพของคนตาย
มีผู้เลี้ยงควายงาม นำควายของตัวเองมาร่วมพิธี ซึ่งควายที่นำมาแต่ละตัว มีรูปร่างสวยงาม เช่น ควายตัวผู้ชื่อว่า เจ้าภูพญา อายุ 5 ปี เป็นควายงามตัวใหญ่ ราคา 500,000 บาท ตัวที่ 2 คือเจ้าเทอร์โบ อายุ 3 ปี ราคา 400,000 บาท และควายตัวเมียเจ้าทองก้อน เพิ่งตกลูกออกมาเป็นตัวผู้อายุ 5 เดือน ราคา 300,000 บาท โดยควายทั้งหมดเป็นของนายไพบูลย์ ปัญญาคำ อายุ 57 ปี ชาวบ้าน ต.บ้านเชียง นอกจากนี้ยังมีควายงามของ นายเสมียน ไม้ชัย อายุ 70 ปี ชาวบ้านที่บ้านสามขา ต.บ้านตาด อ.ศรีธาตุ จ.อุดรธานี นำควายงามชื่อว่า เจ้าเพชรศรีธาตุ ควายตัวผู้อายุ 3 ปี ควายเผือก หรือที่คนอีสานเรียกว่า ควายด่อน ชื่อ “เจ้าแก้วตา” มาโชว์ ส่วนเจ้าเพชรน้ำหนึ่งที่เป็นควายตัวเมียราคาล้านกว่าบาท นายเสมียนไม่ได้เอามาโชว์ เพราะท้องแก่ใกล้คลอด
น.ส.เบญพร สารพรม หน.พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติบ้านเชียง เปิดเผยว่า การขุดค้นพบโครงกระดูกมนุษย์ และสัตว์เลี้ยงโบราณ จนได้เป็นมรดกโลกเมื่อปี พ.ศ.2518 โครงกระดูกที่เป็นตระกูลกระบือและโค เชื่อว่าเป็นเรื่องราวที่ฝังไปพร้อมกับศพเจ้าของ เชื่อว่าคนบ้านเชียงสมัยก่อนทำเกษตรกร มีการนำควายมาใช้ในการไถนา แต่โครงกระดูกควายที่พบในหลุมฝังศพไม่มีหัว และควายที่เจอในหลุมฝังศพพบว่า แตกต่างจากควายป่า น่าจะเป็นควายเลี้ยง โดยเชื่อว่าที่นี่มีบรรพบุรุษควายอยู่เช่นกัน นอกจากควายแล้วก็มีวัว หมู มีไก่และสุนัข น่าจะเป็นสัตว์ที่คนบ้านเชียงเลี้ยงเอาไว้ และฝังเอาไว้กับเจ้าของที่ตายไป ตามความเชื่อว่าการฝังสัตว์เลี้ยงไปกับคนตายสมัยก่อนคนตายจะได้เอาสิ่งของเหล่านี้ไปใช้ในภพหน้าได้ด้วย
นายทศพร ศรีศักดิ์ นายกสมาคมอนุรักษ์และพัฒนาควายไทย เปิดเผยว่า วันนี้กลุ่มผู้เลี้ยงควายไทยได้รวมตัวกันจัดกิจกรรมพิธีบายศรีสู่ขวัญควาย ทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ควายที่ตายไปแล้ว ซึ่งถือเป็นสัตว์เลี้ยงที่อยู่คู่เกษตรกรไทยมาแต่โบร่ำโบราณ การมาจัดกิจกรรมที่นี่ยังได้มาดูบรรพบุรุษควายตามหลักฐานที่ขุดพบพร้อมกับโครงกระดูกมนุษย์โบราณบ้านเชียง 5 พันปีด้วย เชื่อว่าควายอยู่กับมนุษย์เรามาก่อนสมัยประวัติศาสตร์แน่นอน นอกจากนี้แล้วเกษตรกรที่ จ.อุดรธานี มีการเลี้ยงควายเพิ่มขึ้นมียอดทั่วจังหวัดประมาณ 60,000 ตัว เชื่อว่าต่อไปที่นี่จะเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิต มาบ้านเชียงนอกจากจะได้ชมไหและโครงกระดูกมนุษย์โบราณแล้ว ต่อไปหากมีการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิต อาจจะนั่งควายชมท้องทุ่งอีกด้วยก็ได้



