เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2562 ที่โครงการหลวงหนองหอย ต.แม่แรม อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ นายภูมินพศ์ บุญบันดาร ผู้อำนวยการสำนักจัดการป่าไม้ ที่ 1 (เชียงใหม่) เป็นประธานประชุมการจัดระเบียบที่พักโฮมสเตย์บนม่อนแจ่ม ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติที่ 6/2562 เรื่องมาตรการส่งเสริมและพัฒนาการประกอบธุรกิจโรงแรมบางประเภท เพื่อควบคุมดูแลกิจการดังกล่าว ตามนโยบายกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีนายราเชนทร์ ภุมฆะภูมิ ผู้อำนวยการศูนย์ป่าไม้เชียงใหม่ นายมานพ นาราช หัวหน้าหน่วยป้องกันรักษาป่าเชียงใหม่ ที่ 11 (สะเมิง) กรมป่าไม้ นายสุรินทร์ นทีไพรวัลย์ ผู้ใหญ่บ้านหนองหอยเก่าหมู่ 7 ต.แม่แรม พร้อมข้าราชการ เจ้าหน้าที่กว่า 30 คนรวมประชุม
ต่อมานายภูมินพศ์ พร้อมเจ้าหน้าที่ป่าไม้กว่า 200 นาย แบ่งเป็น 4 ชุดๆ ละ 50 นาย ออกตรวจสอบบ้านพักและโฮมสเตย์บนม่อนแจ่มกว่า 200 หลัง โดยมีนายมานพ เป็นหัวหน้าตรวจชุดที่ 3 เข้าตรวจโฮมสเตย์ที่ม่อนอิงดอย ของนายสงกรานต์ ศิริพิพัฒน์ เลขที่ 26/3 หมู่ 7 บ้านหนองหอยเก่า เป็นจุดแรก ซึ่งนายสงกรานต์นำเอกสารหลักฐานการครอบครองที่ดิน พร้อมเอกสารการขออนุญาตกับเทศบาลตำบลแม่แรมมาให้ตรวจสอบ
นายสงกรานต์ชี้แจงว่า สร้างโฮมสเตย์กว่า10 หลัง และปลูกพืชผัก อาทิ อโวคาโด้ บนเนื้อที่กว่า 4 ไร่ ซึ่งเป็นของพ่อแม่ที่บุกเบิกและตั้งรกรากมานานแล้ว มีหุ้นส่วนประกอบกิจการที่เป็นเครือญาติ รวม 6 คน มีพนักงาน 5-6 คน ซึ่งธุรกิจโฮมสเตย์ และร้านอาหาร ทำรายได้เฉลี่ยปีละ 2 ล้านบาท แต่เสียภาษีถูกต้องตามกฏหมาย เจ้าหน้าที่ได้บันทึกปากคำและหลักฐานประกอบธุรกิจที่นำมาแสดงเพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง พร้อมสำรวจพิกัดการสร้างโฮมสเตย์ดังกล่าวและพื้นที่ใกล้เคียง ว่ามีการบุกรุกพื้นที่ป่าไม้หรือไม่
นายภูมินพงศ์ กล่าวว่า เจ้าหน้าที่มาสำรวจพิกัดการสร้างโฮมสเตย์ทุกหลังตามวัตถุประสงค์ของโครงการหลวงหรือไม่ ที่ให้ชาวบ้านทำการเกษตรแบบพอเพียง ส่วนใหญ่เป็นชาวบ้านหรือชุมชนดั้งเดิมที่่ทำโฮมสเตย์ เบื้องต้นเจ้าหน้าที่ไม่ได้รื้อถอนบ้านพักหรือโฮมสเตย์เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงทั้งหมดก่อน ว่ามีการเปลียนมือหรือให้นายทุนเข้ามาประกอบกิจการแทนหรือไม่ เพื่อจัดระเบียบที่พักหรือโฮมสเตย์ให้ถูกต้องตามกฏหมาย
นายสุรินทร์ กล่าวว่า ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและขายของที่ระลึกกว่า 80 % ซึ่งกรมป่าไม้ เคยมารังวัดที่อยู่อาศัยและที่ทำกินชาวบ้าน เมื่อปี 2544 หรือ 18 ปีมาแล้ว ไม่มีการบุกรุกหรือขยายที่ทำกินออกไป การสร้างโฮมสเตย์แต่ละครอบครัวอยู่ในพื้นที่ตนเองทั้งสิ้น ซึ่งเจ้าหน้าที่ป่าไม้มาตรวจสอบเป็นครั้งที่ 4 แล้ว ทำให้สงสัยว่าทำไมเจ้าหน้าที่มาตรวจสอบบ่อยทำให้ชาวบ้านกลัวและหวาดระแวง
“ส่วนการเปลี่ยนมือผู้ถือครองที่ดินบนม่อนแจ่ม ส่วนใหญ่ผลัดเปลี่ยนมือของญาติ หรือคนในครอบครัว ไม่ใช่นายทุนหรือบุคคลภายนอก ผมเป็นผู้ใหญ่บ้าน ได้จัดระเบียบชุมชนและวางมาตรการป้องกันนายทุนเข้ามาครอบครองกิจการชาวบ้านอยู่แล้ว และพร้อมให้เจัาหน้าที่ตรวจสอบ เพื่อชาวบ้านได้แสดงสิทธิการครอบครองที่อยู่อาศัยและที่ทำกินอย่างถูกต้อง ซึ่งโครงการหลวงเข้ามาวางแผนผังและแนวเขตแก่ชาวบ้านทั้งหมดแล้ว ถ้ามีการบุกรุกเกินกว่าที่ชาวบ้านครอบครอง ขอให้มีการตั้งโต๊ะเจรจากัน อย่าดำเนินคดีชาวบ้าน เพื่อหาทางออกร่วมกัน และให้ชุมชนมีส่วนร่วมจัดระเบียบดังกล่าวทุกขั้นตอนด้วย เพื่อสร้างความมั่นใจการประกอบอาชีพว่ามีความมั่นคงมากน้อยแค่ไหน” นายสุรินทร์ กล่าว
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ระหว่างนั้น นายวิชิต เมธาอนันต์กุล ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรม่อนแจ่ม กับชาวบ้านกว่า 100 คนรวมตัวกันบริเวณจุดชมวิวสามแยกบ้าานใหม่ เขตรอยต่อบ้านหนองหอยเก่า หมู่ 7 กับบ้านหนองหอยใหม่ หมู่ 11 เพื่อเรียกร้องขอความเป็นธรรมกรณีรื้อถอนและดำเนินคดีที่พักโฮมสเตย์บนม่อนแจ่ม โดยขอให้ยุติการรื้อถอน และไม่ดำเนินคดีกับชาวบ้าน เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมจัดระเบียบ และแก้ปัญหาดังกล่าวเพื่อพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืนด้วย
นายวิชิต กล่าวว่า ชาวบ้านทำโฮมสเตย์และร้านอาหาร มีรายได้จากการท่องเที่ยวเป็นหลัก คือ ลงทุน 20 % ได้กลับคืน 80% ถ้าทำเกษตร ลงทุน 80% ได้คืนเพียง 20 % เท่านั้น ซึ่งไม่สามารถเลี้ยงดูครอบครัวได้ จึงอยากให้รัฐเข้ามาช่วยเหลือ ซึ่งชุมชนพร้อมจัดระเบียบตามเงื่อนไขของทางราชการ โดยไม่ได้ต่อต้านหรือประท้วง แต่ต้องการทางเลือกประกอบอาชีพ เพื่อสร้างงานและรายได้ชุมชนเท่านั้น ที่สำคัญไม่ต้องการนายทุน เข้ามาซื้อกิจการ เพื่อแสวงหาผลประโยชน์ อยากให้บ้านพักหรือโฮมสเตย์เป็นของชุมชน เพื่อพัฒนาท้องถิ่นแบบยั่งยืน ซึ่งผู้ประกอบการโฮมสเตย์บนม่อนแจ่มมีเพียง 45 ราย แต่มีเพียงรายเดียว ที่ทำผิดเงื่อนไขสร้างโฮมสเตย์เกินกว่าที่กำหนดไว้เท่านั้น

