ภาวะฝนทิ้งช่วงยาวนาน และปริมาณฝนน้อยกว่าปกติในช่วงฤดูฝนที่ผ่านมา ทำให้น้ำในทะเลสาบสงขลามีค่าความเค็มสูงกว่ามาตรฐานกว่าปกตินานกว่า 1 เดือน ไม่สามารถนำมาใช้กับภาคการเกษตรในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระอย่างรุนแรง เพราะถือเป็นแหล่งน้ำจืดหลักหล่อเลี้ยงนาข้าวในทุ่งระโนด จนเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหาย
ค่าความเค็มสูงเกินค่ามาตรฐานของทะเลสาบสงขลายังมีผลต่อการนำเข้าสู่ระบบประปาสำหรับอุปโภคบริโภค ซึ่งเป็นปัญหาต่อเนื่องมาแล้ว 2 เดือน ถือเป็นสภาวะผิดปกติแตกต่างจากหลายปีที่ผ่านมา
แม้ทุกปีจะมีช่วงที่น้ำในทะเลสาบสงขลาจะมีความเค็มสูง แต่ในปีนี้กลับเค็มเร็วกว่าปีก่อนๆ ประมาณ 2 เดือน ส่งผลกระทบต่อนาข้าวและพื้นที่การเกษตรในพื้นที่ลุ่มน้ำคาบสมุทรสทิงพระ คือ อำเภอระโนด อำเภอกระแสสินธุ์ และอำเภอสทิงพระ อย่างรุนแรง เนื่องจากเกษตรกรยังคงมีการทำนาเพาะปลูกกันตามฤดูกาลปกติ เมื่อแหล่งน้ำหลักอย่างทะเลสาบสงขลามีค่าความเค็มสูงเกินมาตรฐาน หรืออยู่ที่ 2.50-2.90 กรัมต่อลิตร มาตั้งแต่ปลายปีก่อน จึงไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้
เพราะค่ามาตรฐานที่จะนำมาใช้ในการผลิตประปาไม่ควรเกิน 0.50 กรัมต่อลิตร ส่วนการเกษตรไม่ควรเกิน 1.50 กรัมต่อลิตรเท่านั้น
ความเค็มที่มาเร็วกว่าปกติของน้ำในทะเลสาบสงขลาเป็นผลพวงจากปัญหาภัยแล้ง เนื่องจากมีฝนตกลงมาน้อย ฝนทิ้งช่วงยาวนาน ทำให้ไม่มีน้ำจืดเข้ามาเติมเพื่อเจือจางและผลักดันน้ำเค็มในทะเลสาบสงขลาออกสู่อ่าวไทย คาดการณ์ว่าค่าความเค็มเช่นนี้จะยังคงอยู่ต่อไปจนกว่าจะมีฝนตกลงมา หรือมีน้ำจืดเข้ามาเติม
นั่นหมายถึงต้องรอไปจนถึงปลายเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคม ซึ่งจะเป็นช่วงเริ่มมีฝนในภาคใต้ ชาวบ้านในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระระบุว่า ปรากฏการณ์ที่เกิดกับทะเลสาบสงขลาขณะนี้เคยเกิดขึ้นมาเมื่อประมาณ 30 ปีก่อน
นายสยาม อิ่มเจริญ ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาระโนด-กระแสสินธุ์ บอกว่า การแก้ปัญหาเฉพาะหน้านั้นได้ทำการติดตั้งเครื่องสูบน้ำมากกว่า 20 เครื่อง ทำการสูบน้ำจากคลองธรรมชาติที่ยังพอมีน้ำจืดในพื้นที่ รวมถึงประสานไปยังพื้นที่ข้างเคียงเพื่อขอสนับสนุนน้ำจากลำคลองธรรมชาติ เข้ามาเสริมผ่านระบบชลประทานของโครงการเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเฉพาะหน้า โดยเฉพาะพื้นที่นาข้าวประมาณ 7 หมื่นไร่ในทุ่งระโนด ที่ขณะนี้มีบางส่วนที่ข้าวตั้งท้องใกล้ที่จะเก็บเกี่ยว ซึ่งเบื้องต้นได้ทำการสูบน้ำมาแล้ว 4 วัน เกษตรกรนำเครื่องสูบน้ำส่วนตัวมาสูบน้ำเข้าพื้นที่การเกษตรกร
น้ำจืดชุดแรกจากคลองธรรมชาติในพื้นที่คาดว่าจะมีประมาณ 9 ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งจะช่วยนาข้าวได้ประมาณ 19,000 ไร่ ส่วนน้ำอื่นๆ ที่เข้ามาเสริม รวมถึงน้ำจากคลองพลเอกอาทิตย์ ซึ่งเป็นคลองสายสำคัญในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระนั้นมีน้ำประมาณ 1 ล้านลูกบาศก์เมตรในภาพรวมประเมินว่าพื้นที่นี้จะมีน้ำจืดใช้ไปจนถึงเดือนมีนาคมเท่านั้น
สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น “จารุวัฒน์ เกลี้ยงเกลา” ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา ได้เรียกประชุมหน่วยเกี่ยวข้องเพื่อหาแนวทางแก้ไขและลดผลกระทบ พร้อมเน้นย้ำการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนรับทราบสถานการณ์และร่วมกันใช้น้ำอย่างประหยัด โดยในที่ประชุมประเมินว่าในช่วงเดือนมีนาคม ความชื้นในอากาศน่าจะมีเพิ่มขึ้น จะสามารถทำฝนหลวงมาช่วยในพื้นที่ได้
สำหรับพื้นที่ทุ่งระโนดมีนาข้าวประมาณ 1 แสนไร่ ปลูกข้าวไปแล้ว 7 หมื่นไร่ ซึ่งเป็นข้าวนาปี แต่ชาวนาจำนวนไม่น้อยก็ยืนยันที่จะทำนาปรัง หรือทำนาครั้งที่ 2 แม้ทางการจะมีการประชาสัมพันธ์แจ้งเตือนให้ทราบล่วงหน้าว่าน้ำจืดมีอยู่น้อย ส่วนหนึ่งเป็นเพราะพื้นที่นาข้าวในทุ่งระโนดเป็นพื้นที่นาเช่า เมื่อเช่าแล้วหาก
ไม่ทำนาก็ต้องจ่ายค่าเช่า ชาวนาจึงจำเป็นต้องทำนา แม้จะมีความเสี่ยงที่ผลผลิตจะได้รับความเสียหาย
ขณะที่พื้นที่อำเภอสทิงพระ ชาวนาจะทำนาเพียงปีละครั้ง และพื้นที่นาไม่มากนัก แต่จะมีกิจกรรมทางด้านการเกษตรอื่นๆ เข้ามาเสริม ส่วนพื้นที่อำเภอกระแสสินธุ์ ซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกข้าวหอมมะลิพันธุ์ดี ในปีนี้ประสบปัญหาภัยแล้ง น้ำในทะเลสาบสงขลาเค็มเกินมาตรฐานอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ทำให้กังวลว่าผลผลิตข้าวหอมมะลิจะมีออกสู่ตลาดเพียงน้อยนิด
เป็นหนึ่งสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นกับภาคใต้ พื้นที่ที่มีฝนตกชุกมากกว่าภูมิภาคอื่นและมีแหล่งน้ำจำนวนมาก แต่ยังไม่รอดพ้นวิกฤตภัยแล้ง

