เผยครั้งแรก สำเนาพระพุทธบาท ‘พระเจ้าบรมโกศ’ ถวายกษัตริย์ลังกา ชมแน่นสถาปัตย์ มศก. (ชมคลิป)

เมื่อวันที่ 30 มกราคม ที่หอศิลปะสถาปัตยกรรมพระพรหมพิจิตร คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (มศก.) วังท่าพระ กรุงเทพฯ มีการจัดเสวนาวิชาการเรื่อง ‘จิตรกรรมภาพสัตว์หิมพานต์ในกรอบกระจก วัดสุทัศนเทพวราราม’ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บรรยากาศภายในงานมีผู้สนใจเข้าร่วมจนเต็มห้องบรรยาย ทั้งนักศึกษา ภิกษุ และประชาชนทั่วไป

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. นนท์ คุณค้ำชู คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.ศิลปากร กล่าวว่า งานเสวนาครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้ ความคืบหน้า และผลของการอนุรักษ์จิตรกรรมภาพสัตว์หิมพานต์ในกรอบกระจก ซึ่งติดตั้งอยู่ภายในวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวราราม โดยในวันนี้ทางวัดได้อนุญาตให้ถอดออกชั่วคราวเพื่อนำมาศึกษาเป็นกรณีพิเศษในครั้งนี้ นอกจากนี้ ยังมีการบรรยายตลอดทั้งวันโดยผู้ทรงคุณวุฒิ หวังว่างานเสวนานี้จะเกิดประโยชน์ต่อผู้รับฟัง และช่วยกันเผยแพร่สู่สังคมต่อไป อีกทั้งถือเป็นโอกาสที่จะได้รับฟังข้อเสนอแนะ ต่อยอดองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์ซึ่งเป็นงานที่ละเอียดอ่อน และสร้างความสมดุลระหว่างวิธีคิดและการปฏิบัติงาน เพื่อให้คนรุ่นหลังเรียนรู้อดีตได้อย่างไม่ผิดเพี้ยน

จากนั้น เป็นการบรรยายหัวข้อ ‘สัตว์หิมพานต์ในความรู้ความเข้าใจของสังคมไทย : กรณีศึกษา พระบาทสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ’

โดย ศาสตราจารย์ ดร.นิยะดา เหล่าสุนทร ราชบัณฑิต ซึ่งเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจอย่างมากตั้งแต่ช่วงเช้าก่อนการเปิดงานเสวนาอย่างเป็นทางการ เนื่องจากมีการนำสำเนารอยพุทธบาทจำลองสมัยอยุธยาตอนปลาย ผลงาน ดร.วอร์เดมาร์ ซี. ไซเลอร์ นักวิชาการชาวอเมริกันผู้ล่วงลับออกมาเปิดเผยในสาธารณะเป็นครั้งแรก

Advertisement

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ศาสตราจารย์ ดร.นิยะดา บรรยายถึงข้อมูลด้านวิชาการเกี่ยวกับสัตว์หิมพานต์จากพระไตรปิฎก อรรถกถา และคัมภีร์อย่างละเอียด โดยในตอนหนึ่ง ได้กล่าวว่า การบรรยายครั้งนี้ตนรู้สึกหนักใจที่เนื้อหาอาจไม่ค่อยตรงกับข้อมูลที่หลายท่านเคยศึกษามา อาจก่อให้เกิดข้อขัดเคืองใจบ้าง อาจไม่ตรงกับข้อคิดเห็นของนักวิชาการส่วนหนึ่ง แต่ในความเป็นนักวิชาการเราจะจูงมือไปด้วยกัน ในขณะเดียวกัน นี่ก็เป็นการบรรยายครั้งสำคัญที่สุดในชีวิตของตน โดยได้นำสำเนาพระพุทธบาทที่สำคัญมากมาจัดแสดงในวันนี้

“พระพุทธบาทองค์นี้ เป็นหนึ่งใน 2 องค์ในโลก ของจริงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เมืองแคนดี้ ประเทศศรีลังกา เป็นพระบฎพระบาทที่พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศส่งไปถวายเป็นเรื่องราชบรรณาการแด่พระเจ้ากิตติสีหะแห่งศรีลังกา เมื่อราว พ.ศ. 2200 ปลายๆ ภายในบรรจุภาพมงคล 108 ประการ สำเนานี้เกิดจากความวิริยะอุตสาหะของ ดร.ไซเลอร์ที่ไปค้นคว้า คนธรรมดาแค่ไปดูก็ยากแล้ว แต่ ดร.ไซเลอร์สามารถไปทำสำเนามาได้ โดยเดินทางไปถึง 20-30 ครั้ง ภาพนี้เป็นการทำสำเนามาติดบนผ้าดิบทาด้วยน้ำข้าว ดิฉันมีความผูกพันกับภาพนี้มาก โดยจะนำไปศึกษาเปรียบเทียบกับรอยพระพุทธบาทที่วัดพระเชตุพนวิทลมังลาคราม หรือวัดโพธิ์ต่อไป” ศาสตราจารย์ ดร.นิยะดากล่าว

ศาสตราจารย์ ดร.นิยะดา ยังอธิบายถึงสัญลักษณ์ต่างๆที่ปรากฏในสำเนารอยพระพุทธบาท อาทิ ปลาชนิดต่างๆ ในทะเลแต่ละชั้น เช่น ปลาอานนท์ ซึ่งไม่ได้อยู่ใต้โลกอย่างที่มักพูดกัน, มังกร, 7 สระในป่าหิมพานต์ รวมถึง’ดอกนันทิยาวัฏฏ’ ซึ่ง ดร.ไซเลอร์ ชื่นชอบเป็นพิเศษ มีลักษณะเป็นดอกไม้สีขาว 4 กลีบ เป็นสัญลักษณ์ของธัมมจักกัปปวัตตนสูตร แทนทุกข์ สมุทัย นิโรค มรรค ดอกไม้ดังกล่าว ก็คือ ‘ดอกพุด’ นั่นเอง ไม่ใช่ดอกมะเดื่ออย่างที่มักถูกแปลอย่างผิดๆ นอกจากนี้ ยังระบุว่า ในอดีตเคยมีบทสวดบูชาพระพุทธบาท คือ ‘พระพุทธบาทวันทนาการ’ แต่ปัจจุบันถูกหลงลืมไปจากสังคมไทย

ศาสตราจารย์ ดร.นิยะดา กล่าวด้วยว่า ตนขอยืนยันว่า สมบัติของ ดร.ไซเลอร์ทั้งหมด ตนพร้อมมอบให้ทางการ ไม่คิดเก็บไว้เป็นของส่วนตัว โดยเร็วๆนี้จะมีการจัดเสวนาเกี่ยวกับผลงานของ ดร.ไซเลอร์ ด้วย ในส่วนของรายละเอียดหากมีความคืบหน้าจะแจ้งให้ทราบต่อไป

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
เพิ่มเพื่อน

QR Code
เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
Line Image