ราชกิจจาฯเผยแพร่ประกาศกรมศิลป์ ให้วัดพิจิตรสังฆาราม จ.มุกดาหาร เป็นโบราณสถาน
เมื่อวันที่ 11 ก.พ. ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนและกำหนดเขตที่ตินโบราณสถาน ระบุว่า อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ.2504 กรมศิลปากรจึงประกาศขึ้นทะเบียนและกำหนดเขตที่ดิน โบราณสถาน วัดพิจิตรสังฆาราม ตำบลโนนยาง อำเภอหนองสูง จังหวัตมุกดาหาร ให้มีพื้นที่โบราณสถาน 2 งาน 44 ตารางวา รายละเอียดดังปรากฏตามแผนผังแนบท้ายประกาศนี้ ประกาศ ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ.2564
พนมบุตร จันทรโชติ รองอธิบดีกรมศิลปากร รักษาราชการแทน อธิบดีกรมศิลปากร
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำหรับวัดพิจิตรสังฆาราม จ.มุกดาหาร มีธรรมาสน์เสาเดียวภายใน ลักษณะเป็นหอธรรมาสน์คือแท่นสำหรับพระสงฆ์ขึ้นไปนั้งแสดงธรรม ซึ่งจังหวัดอื่นในภาคอีสานจึงมักทำเป็นรูปหอปราสาทที่มีฐานสี่เหลี่ยมทึบลดหลั่นกันไปหรือเป็นเสาสี่เสา
ธรรมาสน์เสาเดียวภายในวัดพิจิตรสังฆาราม สร้างเมื่อปี พ.ศ.2473 หมดเงิน 113 บาทถ้วน ลักษณะเป็นธรรมาสน์ที่สร้างขึ้น โดยให้ตั้งอยู่บนเสาไม้หนึ่งต้น ไม้ที่นำมาใช้ทำเสา และส่วนประกอบอื่นๆ เป็นไม้เนื้อแข็ง แบ่งความสูงของธรรมาสน์ออกเป็นสามส่วน ส่วนที่หนึ่งเป็นฐาน มีคันทวยแกะสลักเป็นรูปพญานาคสี่ตัว วางไว้สี่ทิศ เป็นคันทวยหรือแขนนาง ซึ่งคันทวยแต่ละตัวลายไม่เหมือนกัน ทำหน้าที่รับน้ำหนักของธรรมาสน์ส่วนที่สอง เป็นชั้นธรรมาสน์ห้องสี่หลี่ยมจัตุรัส มีหน้าต่างสามบาน บานประตูหนึ่งบาน ซึ่งมี ลักษณะคล้ายหน้าต่าง ส่วนที่สามเป็นหลังคาธรรมาสน์ สร้างเป็นเก๋งห้าชั้น ลดหลั่นขึ้นไปถึงยอดสูงสุด การขึ้นธรรมาสน์ของพระ จะใช้บันไดไม้พาดด้านหลัง เมื่อไม่ได้ขึ้นเทศน์ก็จะนำบันไดไปเก็บไว้
วัดพิจิตรสังฆาราม สร้างเมื่อปี พ.ศ.2464 นำโดยพระเหรีญญู-เจ้าไชยมาส-เจ้าราชรินทร-นายติว พร้อมด้วยชาวบ้านร่วมกันสร้าง โรงธรรมหรือหอแจกหลังแรกสร้างเมื่อปี พ.ศ.2469 หลังปัจจุบันบูรณะเมื่อปี พ.ศ.2500 เป็นวัดที่อนุรักษ์ธรรมาสน์เสาเดียว ซึ่งตั้งอยู่บนศาลาการเปรียญ (โรงธรรมหรือหอแจก) เป็นธรรมาสน์เสาเดียวที่อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ที่สุด หอแจกหรือโรงธรรมหรือศาลาการเปรียญ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานของ “ธรรมาสน์เสาเดียว” ที่วัดพิจิตรสังฆาราม บ้านโนนยาง ยังคงใช้เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมของชาวบ้านและพระสงฆ์ ทั้งในวันธรรมดาและในวันธรรมสวนะ หรือวันพระ ตลอดมาจนถึงปัจจุบัน
