สตูลไอเดียเก๋ ใช้แป้งจากหัวบอนแทนเทียน ผลิตผ้าบาติก เป็นมิตรสิ่งแวดล้อม
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่นสาชาวิชาเทคโนโลยีเคมีสิ่งทอ ร่วมกับ มทร.สงขลา สำนักงานวิจัยแห่งชาติ จัดโครงการความรู้การวิจัยเพื่อการใช้ประโยชน์เชิงชุมชนสังคม การจัดการความรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีการประยุกต์ใช้แป้งหัวบอนดัดแปลงและสีผงธรรมชาติสำหรับงานบาติก การพิมพ์และการเพนต์วัสดุสิ่งทอ ที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน ดาหลาปาเต๊ะ ม.2 ต.ควนสตอ อ.ควนโดน จ.สตูล โดยมีตัวแทนกลุ่มผลิตภัณฑ์ผ้าบาติก ปาเต๊ะ จากอำเภอต่างๆ ใน จ.สตูลเข้าร่วม 15 คน
ซึ่งผู้เข้าอบรมจะได้รับความรู้เกี่ยวกับการแปรรูปหัวบอนเป็นแป้งบอน ซึ่งบอนที่ใช้มีขึ้นอยู่ทั่วไปใน จ.สตูล ชาวบ้านจะเรียกบอนราโบะ การนำแป้งบอนมาใช้กับงานผ้าบาติกแทนเทียน ซึ่งแป้งบอนจะใช้เป็นสารกั้นสีซึ่งปกติแล้วจะใช้เทียนแต่การใช้แป้งบอนจะเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การใช้ผงสีในการพิมพ์ลาย เพนต์ผ้า เป็นการลดการใช้สารเคมี และให้สร้างคุณค่ากับผืนผ้าพร้อมทั้งเพิ่มมูลค่าผ้าชิ้นที่ทำเสร็จแล้วเพิ่มจากเดิมกว่า 2 เท่า นอกจากนี้ยังสอนเทคนิคการทำผ้านุ่มลื่น ผ้ากลิ่นหอมและผ้าสะท้อนน้ำ
ผศ.ดร.รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์ มทร.พระนคร คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น สาขาวิชาเทคโนโลยีเคมีสิ่งทอ กล่าวว่า หัวบอนเป็นวัสดุเหลือใช้ที่มีมากใน จ.สตูล คุณสมบัติมีแป้งเยอะมาก นำมาแปรรูปเป็นผง สามารถละลายน้ำใช้ในงานบาติกแทนเทียนไข ซึ่งเทียนไขเมื่อปล่อยลงท่อจะเกิดอุดตันและทำลายสิ่งแวดล้อม ข้อดีของแป้งบอนคือเมื่อละลายน้ำแล้วนำมาเพนต์สีได้เลย โดยไม่ต้องใช้ความร้อนเหมือนเทียน เมื่อวาดลวดลายบนผ้าแล้วเพียงนำไปผึ่งแดดไม่เกิน 1 ชั่วโมงก็สามารถนำมาลงสีได้เลย ก่อนหน้านี้มีการทำผ้าบาติกจากสีธรรมชาติ เช่น ฝักสะตอ ลูกเนียง ครั่ง คราม ใบมังคุด มะพูด ฯลฯ แต่งานผ้าบาติกยังคงใช้เทียนในการกั้นสี ทำให้ผ้าบาติกไม่เป็นธรรมชาติทั้งหมด
ผศ.ดร.รัตนพลกล่าวอีกว่า ดังนั้นทาง มทร.พระนคร จึงได้คิดค้นแป้งจากบอนขึ้นมา เพื่อให้งานผ้าบาติกใช้ธรรมชาติทั้งหมด เป็นการพัฒนาศักยภาพของกลุ่ม สามารถสร้างลวดลายด้วยเทคนิคต่างๆ พร้อมสร้างสรรค์การแปรรูปผลิตภัณฑ์ ให้มีความทันสมัย และเพิ่มมูลค่าให้กับผืนผ้า และผลิตภัณฑ์จากผ้าพิมพ์ ผ้าบาติกจากสีธรรมชาติอย่างยั่งยืน
“นอกเหนือจากการย้อม เช่น กางเกงจากการเพนต์สีธรรมชาติ ราคาตัวละ 500 บาท หากนำมาแต่งลวดลายปักเดินเส้นจะเพิ่มมูลค่าให้กับชิ้นงานเป็นตัวละ 1,200 บาทเลยทีเดียว” ผศ.ดร.รัตนพลกล่าว
ในขณะที่กลุ่มผ้าบาติกที่มาฝึกอบรมในครั้งนี้ต่างดีใจกับการได้เข้าร่วมอบรม เพราะถือเป็นการสร้างงานพรีเมี่ยมที่สามารถสร้างมูลค่าบนผืนผ้า และต่อยอดผลิตภัณฑ์ได้หลากหลายได้เป็นอย่างดี
