เชียงใหม่เดินหน้ามาตรการฉุกเฉินระดับ 2 รับมือวิกฤต PM 2.5
วันที่ 10 เมษายน 2567 ภายหลังการประชุมหารือร่วมกับคณะเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานในศูนย์ปฏิบัติการระดับจังหวัด เพื่อแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ หลังที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติให้ยกระดับการปฏิบัติการแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5 ในช่วงสถานการณ์ภาวะวิกฤต โดยให้หน่วยงานต่างๆ บูรณาการในการทำงานร่วมกันผ่านมาตรการที่กำหนด

จังหวัดเชียงใหม่พิจารณายกระดับการปฏิบัติการในการแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ในช่วงสถานการณ์วิกฤต ระดับที่ 2 เมื่อมีปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) เฉลี่ย 24 ชั่วโมง มีค่าตั้งแต่ 150 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรขึ้นไปติดต่อกัน 5 วัน ตามแนวทางของคณะกรรมการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศเพื่อความยั่งยืน และพบว่าสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศที่ตำบลเมืองนะ อำเภอเชียงดาว เป็นจุดที่ตรวจพบค่าฝุ่น PM 2.5 เฉลี่ย 24 ชั่วโมง มีค่าตั้งแต่ 150 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรขึ้นไป ติดต่อกันนานถึง 9 วัน คือ ตั้งแต่วันที่ 1-9 เมษายน 2567 ที่ผ่านมา จึงมีการประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน (กรณีฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5) แต่ยังอยู่ระหว่างรอพิจารณาหลักเกณฑ์และแนวทางในการประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือจากกรมบัญชีกลาง จึงจะสามารถอนุมัติงบประมาณลงไปช่วยเหลือยังพื้นที่ต่างๆ ได้

ส่วนด้านการจัดการไฟในป่า ล่าสุดมีการออกประกาศปิดป่าอนุรักษ์ทั้งหมด 21 แห่งแล้ว ส่วนป่าสงวนแห่งชาติ 25 แห่ง อยู่ในช่วงประกาศควบคุมการเข้าพื้นที่ป่า และคาดว่าจะยกระดับให้ปิดป่าสงวนแห่งชาติทั้งหมดในเร็วๆ นี้ การจัดการไฟในพื้นที่เกษตร ให้หน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์บรรจุเป็นเงื่อนไขในการดำเนินภารกิจต่างๆ หากตรวจพบว่าเกษตรกรรายใดฝ่าฝืนการเผาในพื้นที่เกษตร จะถูกระงับความช่วยเหลือจากภาครัฐในทุกกรณี
สำหรับการควบคุมฝุ่นในเขตเมือง ห้ามรถบรรทุกที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซลที่มีค่าควันดำเกินค่ามาตรฐานเข้าสัญจรในเขตพื้นที่เมือง โดยเน้นย้ำให้สำนักงานขนส่งจังหวัดเชียงใหม่และสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษฯ เพิ่มความถี่ในการตรวจควันดำรถให้มากขึ้น เน้นย้ำให้สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเพิ่มความเข้มข้นในการตรวจโรงงานกลุ่มเสี่ยงที่ก่อให้เกิดฝุ่นละอองที่เกินค่ามาตรฐาน หากมีการตรวจพบและเตือนให้ปรับปรุงแก้ไขแล้วยังไม่ดำเนินการ ให้ออกคำสั่งหยุดประกอบกิจการเป็นการชั่วคราวในทันที

โดยให้ความสำคัญมากที่สุดในการดูแลสุขภาพของประชาชน ขอความร่วมมือสถานศึกษาทุกแห่ง รวมถึงหน่วยงานและสถานประกอบการต่างๆ พิจารณาประกาศให้ Work From Home ตามความเหมาะสม และหลีกเลี่ยงการจัดกิจกรรมกลางแจ้ง โดยเฉพาะบุคลากรที่เป็นกลุ่มเปราะบาง พร้อมจัดทำห้องลดฝุ่น และให้หน่วยงานด้านสาธารณสุขยกระดับการตรวจสุขภาพ บูรณาการร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นจัดเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมชาวบ้านตามครัวเรือน เพื่อตรวจสุขภาพ แจกจ่ายอุปกรณ์ป้องกันฝุ่น และจัดยารักษาโรคที่มีคุณภาพให้อย่างทั่วถึง
ในขณะที่ ศูนย์บัญชาการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าหมอกควัน และฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 เชียงใหม่ รายงานพบจุดความร้อน (Hotspot) ประจำวันที่ 10 เมษายน 2567 รอบเช้า จำนวน 75 จุด ในพื้นที่อำเภอ เชียงดาว 28 จุด เวียงแหง 12 จุด ฝาง 8 จุด แม่แตง 7 จุด อมก๋อย 6 จุด กัลยาณิวัฒนา 4 จุด แม่ออน 2 จุด พร้าว 2 จุด สะเมิง 2 จุด แม่วาง 2 จุด จอมทอง 1 จุด และแม่แจ่ม 1 จุด โดยเย็นวานนี้มีพายุฤดูร้อน ฝนฟ้าคะนอง ลูกเห็บตกในพื้นที่บ้านดอยหลวง หมู่ 4 ตำบลมืดกา (หย่อมบ้านแม่ป๊อกล่าง) บ้านดอยแก้ว หมู่ 5 ตำบลมืดกา (หย่อมบ้านหล่ายทุ่ง) บ้านโปงท่า หมู่ 4 ตำบลโปงทุ่ง บ้านหนองปู หมู่ 3 ตำบลบงตัน อำเภอดอยเต่า เจ้าหน้าที่เร่งให้ความช่วยเหลือ และมีฝนตกในบางพื้นที่ตามอำเภอชายขอบ แต่ยังไม่สามารถชะล้างฝุ่นควันให้จางลงได้
โดยวันนี้ดัชนีคุณภาพอากาศของเชียงใหม่ลดลงไปอยู่อันดับ 11 ของโลก คือ 156 สามารถมองเห็นดอยสุเทพได้แล้วแต่ยังไม่แจ่มชัดนัก เพราะค่าฝุ่น PM 2.5 ยังเกินค่ามาตรฐานครอบคลุมทั้งเมืองและอยู่ในเกณฑ์เสี่ยงต่อสุขภาพประชาชนและนักท่องเที่ยว แต่โชคดี คือ มีกระแสลมพัดมาเป็นระยะตลอดทั้งวันทำให้ช่วยระบายอากาศให้ดีขึ้นและไม่ร้อนเกินไป

ดร.เจน ชาญณรงค์ ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อม ระบุว่า สิ่งที่รัฐบาลจะต้องปรับปรุงมากๆ คือ เรื่องการผลักดันงบประมาณออกมาให้ทันการณ์ ตอนนี้กว่าจะออกไฟดับไปเกือบหมดแล้ว และแม้วันนี้จะเรียกเฮลิคอปเตอร์ MI-17 มาช่วยดับไฟก็แทบจะไม่เหลือไฟให้ดับแล้ว เพราะฝนตกเริ่มจากเมื่อคืน คือมาไม่ทันเวลา ขยับช้าเกินไป เพราะฝุ่นภาคเหนือเข้าสู้สภาพวิบัติจากการเผาตั้งแต่วันที่ 27 มีนาคม -7 เมษายน จุดความร้อนขึ้นไปเกือบ 4,000 จุดต่อวัน ชาวบ้านบุกเผาป่า และนอกระบบควบคุมทั้งหมด เหมือนกับเดือนมีนาคม 2566 ไม่มีผิด และจะเป็นแบบนี้ไปเรื่อยๆ ถ้าเราไม่เข้าให้ถึงว่าชายชุดดำที่เผา เขาคือใคร บ้านอยู่ไหน ชื่ออะไร จึงอยากให้คำแนะนำสองประการ คือ ถ้าเข้าถึงตัว จะประหยัดงบในการป้องกันไฟป่าไปได้มากถึงมากที่สุด และสามารถทำเงียบๆ ได้ด้วยเจ้าหน้าที่เพียงไม่กี่คน เราไม่ได้ล่าชายชุดดำเหมือนล่าแม่มด แต่ไปผูกมิตร ปรับทุกข์ และขอให้ทราบว่าเราจะช่วยเหลือเขาได้อย่างไรต่อไป ทั้งเรื่องจิต การบำบัด ยาเสพติด เหล้า ฯลฯ กระทรวงที่ควรเข้ามาเกี่ยวข้องต่อไปคือสาธารณสุขและพํมนาความมั่นคงของมนุษย์ เนื่องจากเมื่อไฟเกิดขึ้นแล้วงานจะหนักมาก และหลายพื้นที่สูงชันเกินกว่าคนหรือเฮลิคอปเตอร์จะเข้าไปดับ ต้องรับสภาพตามยถากรม ส่วนเรื่องงบประมาณเดือนพฤศจิกายน 2567 ต้องมีงบประมาณพร้อมสำหรับฤดูไฟปี 2568 แล้ว ถ้าทำได้จะเปลี่ยน landscape ของไฟป่าไทยไปได้มาก


