เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวบรรยายพิเศษ เรื่อง ‘สืบสานพระราชปณิธาน ร่วมกันเสริมสร้างโรงเรียนคุณธรรม’ ตอนหนึ่ง ที่ วังวรดิศ ถนนหลานหลวงว่า ก่อนการประชุมเชิงปฏิบัติการผู้บริหาร ครูอาจารย์ ในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา เรื่อง ‘แนวคิดและแนวทางการจัดทำแผนและการบริหารโรงเรียนคุณธรรมให้กับศึกษานิเทศก์ในพื้นที่ 14 จังหวัดภาคใต้’ ตามนโยบายทางการศึกษาประการสำคัญ ขอฝากครูอาจารย์ทุกคนได้ทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในเรื่องการดำรงชีวิตที่พอเพียงตามพระราชดำรัสคำสอน อันจะเป็นคำตอบนำสู่สังคมและโรงเรียนคุณธรรมที่เราทุกคนมีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะให้เกิดขึ้นโดยเร็ววัน ความชักช้าจะเกิดขึ้นไม่ได้เลย ท่ามกลางบรรยากาศของความขัดแย้งหรือความไม่ไว้เนื้อเชื่อใจ การได้ทำบางสิ่งบางอย่างหรือการไม่ขบคิดไม่ทำอะไรให้เกิดมรรคเกิดผล ย่อมมีความหมายและมีคำตอบที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง บางเรื่องรับรู้รับทราบและมุ่งมั่นแก้ไขย่อมเป็นผลดีเกิดขึ้นได้ กับบางเรื่องหรือหลายเรื่องที่ต่างรับรู้รับทราบ แต่หาใช่อำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบ คิดไป ปรารถนาอยากเข้าไปแก้ไข แต่ไม่สามารถกระทำได้ สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องที่ตนต้องมีความเข้าใจ ยอมรับ หรือแม้แต่เกิดความเสียใจ
ม.ล.ปนัดดากล่าวว่า ความพอเพียงถือเป็นปรัชญาพระราชทานขององค์พระผู้ทรงเป็นดวงใจไทยทั้งชาติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ผู้ทรงเป็นที่เคารพรักยิ่งของปวงชนชาวไทย ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้ใหญ่ทุกคนที่ต้องมุ่งมั่นบำเพ็ญให้เกิดขึ้นซึ่งแบบอย่างที่ยั่งยืนแก่ลูกหลานเยาวชน การชี้แนะถึงแนวทางการดำรงอยู่ และการปฏิบัติตนของปัจเจกบุคคลอย่างมีความรับผิดชอบและสร้างสรรค์ กล่าวคือ ตั้งแต่ระดับครอบครัว ชุมชน จนถึงระดับรัฐ เราพูดถึงการพัฒนาทิศทางการบริหารประเทศ ความไม่ฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือย ความไม่หลงลืมตัว บรรพชนสอนเรามาเช่นนี้ว่า ‘ใครผู้ใดทำงานเกิดความสำเร็จ อย่ามองเป็นความอวดรู้อวดดี จงมอบคุณความดีแด่บุพการี ครูอาจารย์ หาใช่สำคัญตนเป็นอันขาด เพราะคนเขาทำอะไรต่ออะไรสำเร็จกันมามากแล้วตั้งแต่เรายังไม่เกิด’ กับอีกการควบคุมไม่ให้เกิดการทุจริตคอร์รัปชั่นแม้แต่น้อยนิด ทราบดีว่ายากสำหรับสังคมที่กำลังพัฒนาและมีความโลภโมโทสันชนิดไม่รู้จักพอ แต่เราก็ต้องมุ่งมั่นปฏิบัติและแก้ไขปัญหาให้เกิดความสำเร็จให้ได้มากที่สุด มีคำกล่าวของนักปราชญ์ชาวตะวันตกที่ว่า ทุจริตแม้เพียงเล็กน้อย คือความย่อยยับอับปางและความน่าอับอายขายหน้า คำตอบคือความล้มเหลวทางการบริหารจัดการ แต่ถามว่า แล้วหากทุจริตคดโกงมาก นำพาความน่าอับอายขายหน้าเข้าไปใหญ่ คำตอบคือความล่มสลายของรัฐและความหลอกลวงสังคมของผู้คนที่ต่างล้วนเป็นสมาชิกของสังคมใดๆ ความเสียหายในเชิงนี้ คือความจบสิ้นทางอุดมคติทางหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี ไปไกลถึงกับหมดสิ้นความเป็นชาติ
ม.ล.ปนัดดากล่าวว่า โรงเรียนคุณธรรมจึงต้องช่วยกันพร่ำเพียรสอนเพื่อให้ลูกหลานเยาวชนก้าวทันต่อยุคโลกาภิวัตน์ ความพอเพียงหมายถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผลในเรื่องหนึ่งๆ สามารถอธิบายด้วยข้อมูลข่าวสารที่เป็นจริง ไม่ใช่คำกล่าวอันเป็นเท็จ ครูอาจารย์ต้องช่วยกันสร้างความสำนึกแก่ศิษย์ในเรื่องความรับผิดชอบ มีความรอบรู้ทางวิชาการ ทางภาษาต่างประเทศและงานวิเทศสัมพันธ์ เป็นสุภาพชน มีสัมมาคารวะ มาประกอบใช้ในการวางแผนงานและการดำเนินการทุกขั้นตอนแห่งการดำรงชีวิต ในขณะที่จะต้องช่วยกันเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของคนในชาติ โดยเฉพาะข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐให้เป็นแบบอย่างที่ยั่งยืนแก่สังคมและลูกหลานเยาวชน ยึดมั่นความซื่อสัตย์สุจริตสร้างชาติ มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน เสียสละ มีความเพียร ด้วยปัญญาและความรอบคอบ เพื่อให้เกิดความสมดุลต่อการรองรับความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทั้งทางด้านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม และมีผลกระทบต่อวัฒนธรรมประเพณีและเอกลักษณ์ของชาติน้อยที่สุด สิ่งเหล่านี้ถือเป็นภาระหน้าที่รับผิดชอบอันสำคัญประการแรกของผู้บริหารสถานศึกษา ครูอาจารย์ ผู้มีภาวะผู้นำพิสัยสมบูรณ์ ความใส่ใจต่อปัจเจกบุคคล การกระตุ้นการใช้ปัญญา มีสติสัมปชัญญะ การใช้แรงจูงใจในการสร้างแรงบันดาลใจ และการมีความคิดเชิงอุดมการณ์ อาทิ การเสริมสร้างโรงเรียนประชารัฐให้เกิดหลักคุณธรรมเป็นหัวใจในการครองตนและครอบครัว ครองงาน และประเทศชาติ ในการที่เราทุกคน ผู้ใหญ่ในวันนี้ ครูอาจารย์ ตลอดจนลูกหลานเยาวชนต้องร่วมกันเสริมสร้างอุดมการณ์เพื่อให้เกิดโรงเรียนคุณธรรมอย่างกว้างขวางและทั่วถึง อันเป็นความยั่งยืนแห่งความร่มเย็นและความมั่นคงทางระบบการศึกษาของประเทศชาติบ้านเมืองสืบไปในอนาคต
