‘นครโคราช’ ขับเคลื่อน Zero Waste
ชุมชนรวมพลังคัดแยก-ลดขยะยั่งยืน
เทศบาลนครนครราชสีมา หรือเทศบาลนครโคราช ถือเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประเภทเทศบาล และเป็นระดับเทศบาลนครขนาดใหญ่ มีพื้นที่ดูแลรับผิดชอบประมาณ 37.5 ตารางกิโลเมตร หรือ 23,437 ไร่ 2 งาน หรือคิดเป็นร้อยละ 4.96 ของอำเภอเมืองนครราชสีมา หรือร้อยละ 0.18 ของพื้นที่ทั้งจังหวัด แบ่งเป็นพื้นที่ปกครอง 4 เขต ซึ่งมีชุมชนมากถึง 91 ชุมชน มีประชากรภายใต้การดูแลรับผิดชอบตามทะเบียน กว่า 1.2 แสนคน ยังไม่รวมประชากรแฝงอีกจำนวนหนึ่งในพื้นที่
จากสภาพของชุมชนเมืองขนาดใหญ่ ทำให้มีปริมาณขยะในแต่ละวันจากกิจกรรม และการประกอบการพื้นที่มหาศาล รวมทั้งต้องมีระบบจัดการขยะที่เหมาะสมสามารถรองรับปริมาณขยะในแต่ละวัน รวมทั้งลดปริมาณสะสม ซึ่งเป็นหนึ่งในภารกิจของเทศบาล โดยกิจกรรมหนึ่งที่เทศบาลกำลังดำเนินการ คือโครงการส่งเสริมการมีส่วนร่วมตามแนวทางการจัดการขยะเหลือศูนย์ Zero Waste ของเทศบาลนครนครราชสีมา ด้วยวิธีคัดแยกและลดปริมาณขยะต้นทางตั้งแต่ครัวเรือนหวังแก้ปัญหาขยะล้นเมืองอย่างยั่งยืน
ล่าสุด นางสายชล มือขุนทด ผู้อำนวยการส่วนส่งเสริมสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครนครราชสีมา นำคณะกรรมการตรวจประเมินการประกวดชุมชนปลอดขยะ ประกอบด้วย กลุ่มงานบริการสาธารณะท้องถิ่นฯ สำนักงานท้องถิ่นจังหวัดนครราชสีมา, ศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา, สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 11 (นครราชสีมา), สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดนครราชสีมา ตลอดจนหัวหน้ากลุ่มงานสุขาภิบาลและสิ่งแวดล้อม และนักวิชาการสุขาภิบาล เทศบาลนครนครราชสีมา ลงพื้นที่ตรวจประเมิน “การประกวดชุมชนปลอดขยะ” ครั้งที่ 2/2568 ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมของโครงการ ที่ชุมชนพานิชเจริญ เขตเทศบาลนครนครราชสีมา ภายใต้โครงการ Zero Waste
นางสายชลเปิดเผยว่า ขณะนี้เทศบาลนครโคราชกำลังประสบกับปัญหาปริมาณขยะที่มีมากจนล้นพื้นที่จัดเก็บปลายทาง จึงต้องจัดการอย่างเร่งด่วนเพื่อลดปริมาณขยะที่จะต้องเก็บขนไปกำจัดยังปลายทางให้เหลือน้อยที่สุด ด้วยการลดและคัดแยกขยะตั้งแต่แหล่งกำเนิด ซึ่งจะต้องขับเคลื่อนให้เกิดผลเป็นรูปธรรมโดยเร็ว โดยนำแนวทางจัดการขยะเหลือศูนย์ Zero Waste มาใช้ ซึ่งสำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมดึงชุมชนในเขตเทศบาล เข้ามามีส่วนร่วมขับเคลื่อนคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางจากบ้านเรือน ทั้งขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล และมูลฝอยที่เป็นพิษหรือเป็นอันตราย อาทิ หลอดไฟ ถ่านไฟฉาย แบตเตอรี่แห้ง กระป๋องสเปรย์ เป็นต้น และส่งเสริมการจัดการขยะทั่วไปให้มีอัตราการใช้ประโยชน์เพิ่มมากขึ้น รวมไปถึงปรับปรุงระบบการจัดเก็บขยะให้ตรงตามประเภทของขยะ เพื่อนำไปกำจัดให้ถูกสุขลักษณะและเกิดประสิทธิภาพมากที่สุด
“การประกวด ‘ชุมชนปลอดขยะ’ เป็นอีกหนึ่งกลไกในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ให้มีความรู้ความเข้าใจและมีจิตสำนึกร่วมกันคัดแยกขยะตั้งแต่ในครัวเรือน และให้มีการรีไซเคิลขยะ เพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล ซึ่งชุมชนพานิชเจริญ เป็นชุมชนต้นแบบอีกชุมชนหนึ่งของเมืองโคราชที่มีการจัดการและคัดแยกขยะอย่างเป็นรูปธรรม มีคณะทำงานจัดการขยะที่เข้มแข็ง สามารถดึงคนในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมคัดแยกขยะได้เป็นอย่างดีจนสามารถคว้ารางวัลระดับประเทศมาแล้ว ชุมชนนี้จะโดดเด่นเรื่องการจัดการขยะอินทรีย์ มีการนำไปแปรรูปทำน้ำหมัก EM ทำปุ๋ยบำรุงต้นไม้ ส่วนขยะอินทรีย์ที่ไม่ได้จัดการเอง จะนำไปทิ้งถังขยะรวมเฉพาะขยะอินทรีย์เท่านั้น เพื่อให้รถจัดเก็บขยะอินทรีย์มารับช่วงไปจัดการต่อ ทำเป็นปุ๋ยหมักและผลิตเป็นกระแสไฟฟ้าพลังงานขยะ แต่ละชุมชนจะแข่งขันกัน ถ้าชุมชนใดจัดการได้อย่างเข้มแข็งจะส่งเข้าประกวด และถ้าผ่านการประเมินก็จะเข้าสู่การประกวดระดับจังหวัด ระดับภาค และระดับประเทศ”
ผอ.ส่วนส่งเสริมสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมยังกล่าวอีกว่า นอกจากนี้ เทศบาลนครโคราชยังส่งเสริมให้สถานศึกษาทุกแห่ง และหน่วยงานทุกภาคส่วน ช่วยกันลดปริมาณขยะลงด้วย ต้องช่วยกันคัดแยกตั้งแต่ต้นทาง จะได้ช่วยลดปัญหาขยะล้นเมืองและลดปัญหามลพิษลงได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะขยะอินทรีย์ซึ่งมีปริมาณมากกว่าขยะทั่วไป ราว 50-60% ถ้าช่วยกันคัดแยกขยะอินทรีย์ออกมาต่างหาก ปริมาณขยะอื่นๆ ก็จะลดลงตามด้วย แถมยังช่วยให้ต้นทุนการจัดการขยะปลายทางลดน้อยลง ทำให้สิ่งแวดล้อมดีขึ้น ไม่มีหนู แมลงวัน แมลงหวี่ มาตอมขยะที่เน่าเหม็น ซึ่งช่วยลดปัญหาในครัวเรือนลงได้ สำหรับเทศบาลจะจัดรถมาเก็บขนขยะที่คัดแยกแล้วนำไปดำเนินการต่อ
ถ้าร่วมกันขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่องครอบคลุมทุกภาคส่วน เชื่อว่าปริมาณขยะจะลดลงอย่างรวดเร็ว เป็นการจัดการขยะที่ยั่งยืน สามารถแก้ปัญหาขยะกองล้นอยู่ที่ปลายทางได้ในที่สุด!
