รัฐวิสาหกิจใหญ่สุดในจีน ขยายเหมืองแรร์เอิร์ธ-ทองคำ ริมน้ำกก รอบ 6 เดือน ไม่สนเสียงค้าน
เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ผู้สื่อข่าวรายงานกรณี มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ ได้เผยแพร่ภาพถ่ายดาวเทียมในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา และวิเคราะห์จากภาพรวมทั้งคลิปว่ามีการขุดเหมืองแร่โดยเฉพาะแมงกานีส ทองคำ และแรร์เอิร์ธบริเวณลุ่มแม่น้ำสายสำคัญอย่างต่อเนื่องนั้น
ล่าสุดได้มีการเผยแพร่ภาพถ่ายดาวเทียมเพิ่มเติมพร้อมข้อมูลว่า มีรัฐวิสาหกิจจากประเทศจีนเดินหน้าขยายเหมืองทองคำและแรร์เอิร์ธริมแม่น้ำกก ในรัฐฉานตะออกอย่างต่อเนื่อง โดยพบว่าทางตอนใต้ของ จ.เมืองสาด ภาคตะวันออกของรัฐฉานและติดกับ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ และ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย มี บริษัท ไชนา อินเวสเมนต์ ไมนิ่ง จำกัด (China Investment Mining Company) เข้าไปดำเนินการทั้งหมด
โดยหลังจากมีการเผยแพร่ภาพถ่ายดาวเทียมในช่วงต้นปี 2568 แล้วพบว่าภาพเมื่อวันที่ 14 ต.ค.2568 พบมีการเปลี่ยนแปลงของหน้าดินอย่างชัดเจนในบริเวณเหมืองทองคำที่เมืองยอน ใกล้กับแม่น้ำกกก่อนไหลเข้าสู่ ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ เพียงประมาณ 30 กิโลเมตร เพราะมีการก่อสร้างโครงข่ายถนนและสร้างเหมืองแร่ใหม่เข้าไปบริเวณเชิงเขาที่มีป่าไม้ มีการปล่อยกากของเสียซึ่งมีโลหะหนักลงไปในแม่น้ำกกโดยตรง ปัจจุบันมีการสกัดสินแร่ทองคำตามบริเวณที่ตั้งของโรงงานแห่งต่างๆ ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำกกอย่างต่อเนื่อง
ส่วน เหมืองแรร์เอิร์ธ ซึ่งเคยมีการเผยแพร่เมื่อวันที่ 15 พ.ค.2568 ว่าตั้งอยู่ริมแม่น้ำกกทั้งฝั่งตะวันออก 1 แห่ง และทิศตะวันตก 1 แห่ง รวมจำนวน 2 แห่งนั้น ได้มีการพัฒนาพื้นที่โดยรอบมากขึ้น สามารถมองเห็นจากภาพถ่ายดาวเทียมได้อย่างชัดเจนเพราะทั้ง 2 แห่งใช้ วิธีสกัดแร่แบบชะละลาย (in-situ leaching) โดยมีการฉีดสารเคมีจำนวนมากเข้าไปในเชิงเขาจึงทำลายสภาพแวดล้อมเป็นอย่างมาก โดยภาพถ่ายเมื่อวันที่ 6 พ.ค.2568 เหมืองแรร์เอิร์ธทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปรากฎให้เห็นบ่อแต่งแร่ที่ตั้งเรียงรายเป็นวงกลมแสดงว่าอยู่ระหว่างก่อสร้าง แต่ต่อมาวันที่ 14 ต.ค.2568 การก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์จึงใช้หลังคาสีดำปกคลุมเอาไว้
ส่วน เหมืองแร่แรร์เอิร์ธ ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำกกดำเนินการมาตั้งแต่เดือน ม.ค.2568 แล้ว และปัจจุบันยังคงดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เห็นได้จากสารเคมีเหลวสีน้ำเงินสดในบ่อแต่งแร่เรียงรายเป็นแถว สิ่งที่เปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนคืออาคารใหม่หลายหลังที่ถูกสร้างขึ้นมาทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของแหล่งแร่แสดงให้เห็นว่ามีการดำเนินการเพิ่มมากขึ้น
มูลนิธิฯ ระบุอีกว่าที่ผ่านมาประเทศไทยมีการตรวจสอบคุณภาพน้ำในแม่น้ำกกตั้งแต่เดือน เม.ย.2568 ทุกๆ 2 สัปดาห์ จึงพบมีปริมาณสารหนูและตะกั่วเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยหลายครั้ง ขณะที่พื้นที่ก่อสร้างเป็นเขตเมืองยอนเขตติดต่อกับ จ.เมืองสาด จึงควบคุมร่วมกันระหว่างกองทัพว่า (United Wa State Army – UWSA) กับรัฐบาลทหารพม่า การทำเหมืองจึงต้องได้รับอนุญาตจากทั้ง 2 ฝ่าย ก่อนให้บริษัทไชนาฯ ซึ่งทำกิจการเหมืองแรร์เอิร์ธทางตอนเหนือของ สปป.ลาว อยู่แล้วเข้าไปดำเนินการ
บริษัทไชนาฯ เป็นกิจการของ บริษัทเซี่ยงไฮ้ ฉือจิน เซียะหวู่ เมทัล รีสอร์สเซส จำกัด (Shanghai Chijin Xiawu Metal Resources Co.Ltd.,) ที่ถือหุ้นอยู่ 90% โดยบริษัทเซี่ยงไฮ้ฯ เกิดจากการร่วมค้า (joint venture) เมื่อปี 2565 ระหว่างบริษัทเซียะเหมินทังสเตน จำกัด (Xiamen Tungsten Corporation) ซึ่งเป็นหนึ่งในเอกชนผลิตแรร์เอิร์ธรายใหญ่ที่สุดในประเทศ และบริษัท ฉือเฟิงโกลด์ (Chifeng Gold) ที่เป็นบริษัทผู้ผลิตทองคำเอกชนรายใหญ่สุดในประเทศจีน
โดย บริษัทไชนาฯ เข้าไปเปิดกิจการเหมืองแรร์เอิร์ธทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองคำ แขวงเชียงขวาง ตอนเหนือของ สปป.ลาว จนมีการทำลายสิ่งแวดล้อมอย่างกว้างขวางและส่งผลกระทบเช่นเดียวกันต่อลุ่มน้ำกก เพราะมีการปล่อยน้ำเสียลงสู่ลำน้ำขาวซึ่งไหลลงไปยังแม่น้ำคานก่อนไหลสู่แม่น้ำโขงที่แขวงหลวงพระบาง
.
