เมื่อเวลา 06.29 น.วันที่ 12 พฤษภาคม นายพิบูล ฝ่ายดี นายกเทศมนตรี ต.ตาดทอง อ.เมืองยโสธร นำผู้สื่อข่าวลงพื้นที่ไร่นาของนายบุญเรือง คำไพ อายุ 66 ปี ชาวบ้านตาดทอง ต.ตาดทอง อ.เมือง จ.ยโสธร เพื่อดูวิธีแฮกนาหรือแรกนา ซึ่งเป็นพิธีกรรมแบบโบราณที่เคยปฏิบัติและสืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษ โดยเป็นการบวงสรวงบอกกล่าวผีไร่ผีนาให้คอยปกปักรักษาให้การทำนาปีนี้ราบรื่นและคอยช่วยปกป้องคุ้มครองให้นาข้าวอุดมสมบูรณ์ผลผลิตเต็มเม็ดเต็มหน่วย พร้อมทั้งมีการเสี่ยงทายความอุดมสมบรูณ์ของผลผลิตทางการเกษตรโดยใช้กระดูกคางไก่และใช้ควายไถนาแบบโบราณจำนวน 3 รอบ
นายบุญเรือง กล่าวว่าวิธีการแฮกนาแบบโบราณจะต้องเตรียมดอกไม้ธูปเทียน ไก่ต้มและเหล้าขาวทำพิธีบอกกล่าวตามพิธีกรรมที่เคยปฏิบัติก่อนที่จะนำควายแม่พันธุ์ใส่ไถแล้วไถนาไปรอบๆพื้นที่นา จำนวน 3 รอบ เป็นเสร็จพิธี ซึ่งในขณะเดียวกันก็ได้มีการเสี่ยงทายจากกระดูกคางไก่ที่นำไปทำพิธีเลี้ยงผีไร่ผีนาด้วยว่า ถ้าหากกระดูกคางไก่มีลักษณะโค้งงอลงด้านล่างแสดงว่าผลผลิตข้าวจะอุดมสมบูรณ์ดี แต่ถ้าหากกระดูกคางไก่ชี้ตรงขึ้นด้านบนแสดงว่าผลผลิตจะเสียหายยืนต้นตาย แต่ในปีนี้ผลเสี่ยงทาย ออกมากระดูกคางไก่โค้งงอลงด้านล่างจึงแสดงว่าปีนี้ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ดี แต่ในบางพื้นที่อาจจะเสี่ยงทายจากไถนาถ้ากระบือที่ไถนาปัสสาวะออกมาแสดงว่าปีนั้นจะมีปริมาณน้ำมากแต่ถ้ากระบือถ่ายมูลออกมาแสดงว่าพืชผลมีผลผลิตดี ตามความเชื่อมาแต่โบราณ
นายบุญเรือง กล่าวต่อว่า ตนได้ยึดถือพิธีกรรมแบบโบราณโดยก่อนที่จะมีการทำนาของทุกปีจะต้องมีการบวงสรวงผีตาแฮก ซึ่งเป็นผีที่อาศัยอยู่ตามหัวไร่ปลายนา เพื่อเป็นการบอกกล่าวให้การทำนาปีนี้ราบรื่นด้วยดีไม่มีเพศภัยต่างๆ คอยปกป้องดูแลนาข้าวให้ปราศจากศัตรูพืชและจากสิ่งรบกวนอื่นๆ รวมทั้งให้ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ อีกทั้งยังเป็นการเสี่ยงทายว่าการทำนาปีนี้จะเป็นอย่างไรฝนฟ้าดีหรือไม่ จึงได้มีการทำพิธีแฮกนา หรือแรกนาก่อนจะมีการลงมือทำนาต่อไป
นายพิบูล กล่าวว่าพิธีกรรมแฮกนาขวัญถือปฎิบัติมาตั้งแต่สมัยโบราณโดยทุกวันนี้ได้เลือนรางหายจากไปเรื่อยๆจากสังคม มีเพียงบางกลุ่มคนที่นำมาสืบทอด โดยตนจะเร่งให้มีการสืบสานประเพณีแฮกนาขวัญแบบโบราณให้ลูกหลานได้สืบทอดต่อไป
