โรงต้มเกลือสินเธาว์กุดเรือคำสกลนคร เสี่ยงเลือนหาย หลังแบกภาระต้นทุนสูง ทยอยปิดกิจการ
ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่บ้านกุดเรือคำ ตำบลกุดเรือคำ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร ซึ่งเป็นหมู่บ้านผลิตเกลือสินเธาว์ ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของจังหวัด ผลิตและจำหน่ายไปทั่วประเทศ รวมถึงส่งออกไปยังประเทศเพื่อนบ้าน ปัจจุบันชุมชนกำลังเผชิญกับวิกฤตต้นทุนการผลิตที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งค่าน้ำมันสำหรับสูบน้ำบาดาลจากใต้ดิน และค่าเชื้อเพลิงที่ใช้ในการต้มเกลือ
ในอดีต โรงต้มเกลือบ้านกุดเรือคำ ใช้แกลบเป็นเชื้อเพลิงหลักในการต้มเกลือสินเธาว์ แต่ปัจจุบันแกลบส่วนใหญ่ถูกส่งขายให้กับโรงงานผลิตกระแสไฟฟ้า ทำให้ชาวบ้านจำเป็นต้องหันมาใช้ไม้ยางพาราแทน โดยมีราคาประมาณ 800 บาทต่อตัน ซึ่งต้องใช้ไม้ยางพาราถึง 2 ตัน จึงจะสามารถต้มเกลือได้ 1 ตัน ขณะที่การใช้แกลบเพียง 1 ตัน สามารถต้มเกลือได้ 1 ตัน และมีต้นทุนที่ต่ำกว่ามาก
นางจันทร์ศรี ตุงคุณะ อายุ 61 ปี เจ้าของโรงต้มเกลือสินเธาว์ในหมู่บ้านกุดเรือคำ เปิดเผยว่า ชาวบ้านในพื้นที่ประกอบอาชีพต้มเกลือสินเธาว์มานานกว่า 40 ปี ในอดีตจะมีพ่อค้าคนกลางจากกรุงเทพมหานครเดินทางมารับซื้อ เพื่อนำไปจำหน่ายยังจังหวัดต่าง ๆ รวมถึงมีพ่อค้ารายย่อยเข้ามารับซื้อไปขายต่อในชุมชน แต่ปัจจุบันจำนวนผู้รับซื้อลดลงอย่างมาก ทำให้ชาวบ้านต้องออกไปหาตลาดเอง และไม่สามารถจำหน่ายได้ในปริมาณเท่าเดิม อีกทั้งยังต้องเผชิญกับต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
สำหรับราคาเกลือสินเธาว์ของโรงต้มเกลือบ้านกุดเรือคำ ปัจจุบันจำหน่ายในราคากิโลกรัมละประมาณ 2.30 บาท หรือเฉลี่ย 2,300–2,400 บาทต่อตัน โดยในแต่ละวัน ชาวบ้านแต่ละครอบครัว หรือแต่ละโรงต้มเกลือ สามารถผลิตได้วันละประมาณ 1–2 ตัน เมื่อหักต้นทุนและค่าแรงงานแล้ว แทบไม่เหลือกำไร
ในอดีต หมู่บ้านกุดเรือคำมีโรงต้มเกลือประมาณ 60 โรง ปัจจุบันเหลือไม่ถึง 60 โรง บางรายต้องกู้หนี้ยืมสินมาลงทุน และทยอยปิดกิจการลง เนื่องจากไม่สามารถแบกรับภาระต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้นได้
ทั้งนี้ โรงต้มเกลือกุดเรือคำถือ เป็นมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นอันทรงคุณค่าของจังหวัดสกลนคร ที่กำลังเผชิญความเสี่ยงต่อการสูญหาย ท่ามกลางปัญหาต้นทุนการผลิตและการขาดการสนับสนุนจากภาครัฐ ชาวบ้านจึงอยากเห็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาช่วยเหลือ เพื่อประคับประคองอาชีพดั้งเดิมและรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นแห่งนี้ให้คงอยู่ต่อไป
