กงสุลใหญ่สหรัฐฯ ส่งมอบโบราณวัตถุ 399 ชิ้น ให้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ด้าน อบจ.เชียงใหม่ จ่อเนรมิตพื้นที่ 8 ไร่ ดันเป็นแลนด์มาร์กใจกลางเมือง
เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ ที่สถานกงสุลใหญ่สหรัฐอเมริกา เชียงใหม่ (แห่งเดิม) นางคีเลีย คัมมินส์ กงสุลใหญ่สหรัฐอเมริกาประจำเชียงใหม่ เป็นประธานในพิธีส่งมอบโบราณวัตถุอย่างเป็นทางการให้แก่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงใหม่ โดยมีนางฉัตรลดา สินธุสอน ภัณฑารักษ์ชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ เป็นตัวแทนรับมอบ และนางอิโลนา อเล็กซานโดรวา ที่ปรึกษาฝ่ายสื่อมวลชนและวัฒนธรรม สถานกงสุลใหญ่สหรัฐฯ เชียงใหม่ ร่วมเป็นสักขีพยาน
นางคีเลีย กล่าวว่า เพื่อเน้นย้ำถึงความสัมพันธ์ที่หยั่งรากลึกระหว่างสหรัฐฯ และไทย และความเคารพของสหรัฐฯ ต่อประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอันรุ่มรวยของประเทศไทย โดยโบราณวัตถุเหล่านี้ถูกค้นพบในปี 2545 ระหว่างการขุดดินเพื่อวางท่อระบายน้ำที่สถานกงสุลใหญ่สหรัฐฯ เชียงใหม่แห่งเดิม ซึ่งประกอบด้วยเศษเครื่องปั้นดินเผา โลหะ และกระดูกสัตว์ ที่มีอายุย้อนไปถึงช่วงพุทธศตวรรษที่ 20-22 โดยสำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ ระบุในว่าวัตถุเหล่านี้เป็นโบราณวัตถุที่สำคัญ และแนะนำให้สถานกงสุลใหญ่จัดเก็บไว้ในสถานที่ที่ปลอดภัย
ต่อมา ในเดือนกรกฎาคม 2568 สถานกงสุลใหญ่สหรัฐฯ เชียงใหม่ ได้เชิญผู้เชี่ยวชาญจากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงใหม่ สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ และคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มาประเมินโบราณวัตถุ หลังจากการตรวจสอบ ผู้เชี่ยวชาญจากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงใหม่ได้เข้ามารับโบราณวัตถุเหล่านี้ในเดือนกันยายน 2568 เพื่อบันทึกและจัดทำทะเบียน โดยมีการจัดทำทะเบียนรายการโบราณวัตถุทั้งหมดจำนวน 171 รายการ 399 ชิ้นขึ้น แบ่งเป็นประเภทสำคัญ ๆ ดังนี้
เศษเครื่องปั้นดินเผา : น่าจะผลิตจากแหล่งเตาเผาในล้านนา เช่น เตาเวียงกาหลง เตาสันกำแพง และเตาลำปาง มีอายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 20-22 เศษเครื่องปั้นดินเผาจีนสมัยราชวงศ์หมิง : มีอายุประมาณพุทธศตวรรรษที่ 20-22 เศษเครื่องปั้นดินเผาจีนสมัยราชวงศ์ชิง : มีอายุประมาณกลางพุทธศตวรษที่ 24 ถึงกลางพุทธศตวรรษที่ 25 ซึ่งพิธีในวันนี้ ถือเป็นการส่งมอบโบราณวัตถุเหล่านี้อย่างเป็นทางการ พร้อมกับทะเบียนรายการที่จัดทำขึ้นให้แก่พิพิธภัณฑ์เสถานแห่งชาติเชียงใหม่ เพื่อการอนุรักษ์และการศึกษาต่อไป
“พิธีในวันนี้เป็นมากกว่าการส่งมอบวัตถุทางประวัติศาสตร์ แต่ยังสะท้อนหลักการสำคัญที่นิยามความเป็นหุ้นส่วนของสหรัฐฯ และประเทศไทย นั่นคือความเคารพต่ออธิปไตย ความโปร่งใสและความร่วมมือ เรารู้สึกเป็นเกียรติที่ได้ส่งมอบโบราณวัตถุเหล่านี้ให้อยู่ในความดูแลของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงใหม่เพื่อคนรุ่นหลังต่อไป” นางคีเลีย กล่าว
นางฉัตรลดา กล่าวว่า การส่งมอบครั้งนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นร่วมกันของสหรัฐฯ และประเทศไทยในการปกป้องคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของสถานที่และวัตถุที่พบที่นี่ โบราณวัตถุเหล่านี้จะให้ข้อมูลเชิงลึกที่มีคุณค่าเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของภูมิภาค และจะเป็นทรัพยากรสำคัญสำหรับนักวิจัยและประชาชนทั่วไป
“พื้นที่นี้อยู่ในย่านคนมีเงิน ทำให้พบโบราณวัตถุจากเตาเวียงกาหลงมาก ทั้งดินเผาและเครื่องเคลือบ ลายสีดำใต้เครื่องเคลือบใส เลียนแบบของจีนมีสีน้ำเงินขาวสวย ส่วนที่มีสีเขียวเข้มมีความพิเศษ และเป็นของในการใช้ชีวิตประจำวันของชาวล้านนาและเมียนมาในแถบนี้” นางฉัตรลดา กล่าว
นายพิชัย เลิศพงศ์อดิศร นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เชียงใหม่ กล่าวเสริมว่า ตลอดระยะเวลากว่า 75 ปี ที่ทางสหรัฐอเมริกาเช่าพื้นที่จากกรมธนารักษ์ ชาวเชียงใหม่ไม่มีโอกาสได้เข้ามาชมโบราณสถานแห่งนี้เลย ซึ่งหลังการส่งมอบพื้นที่คืนให้กับกรมธนารักษ์ในวันที่ 27 กุมภาพันธ์นี้ ทาง อบจ.เชียงใหม่ จะเข้ามาดูแลพื้นที่ต่อ เพื่อเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ไทย-สหรัฐฯ ประวัติเจ้านายเหนือ มีร้านกาแฟ เป็นพื้นที่ปอดกลางเมืองเชียงใหม่ บนเนื้อที่กว่า 8 ไร่
“เบื้องต้นที่น่าสนใจคือ อาคาร 5-6 หลังที่อยู่ในบริเวณ โดยเฉพาะคุ้มเจ้าแก้วนวรัฐ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์สุดท้าย อาคาร 2 ชั้น ที่ทุกอย่างยังสมบูรณ์แบบที่สุด ห้องที่ทรงพิราลัย คุ้มเจ้าทิพเกสร โรงเลี้ยงม้า อาคารที่เคยตั้งพระศพพระราชชายาเจ้าดารารัศมีและเจ้าแก้วนวรัฐฯ และบริเวณรอบๆ ที่ยังคงสวยงาม เป็นพื้นที่ประวัติศาสตร์ของล้านนา แต่เราจะมีการเชิญทุกส่วน รวมทั้งทายาทเจ้านายฝ่ายเหนือมาหารือเพื่อหาข้อสรุปสุดท้ายต่อไป โดยเน้นความมุ่งมั่นที่จะส่งเสริมความร่วมมือกับสถาบันในท้องถิ่น และสานต่อความสัมพันธ์อันยาวนานระหว่างสหรัฐฯ และประเทศไทยให้เข้มแข็งยิ่งยิ่งขึ้นไป”นายพิชัยกล่าว
