นายกฤษฎา บุญราช ประธานกรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ ได้มอบหมายให้ นายวรยุทธ เนาวรัตน์ ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญ ผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติงานภาคกลาง และเจ้าหน้าที่สถาบันฯ ลงพื้นที่ แปลงปลูกหม่อนเลี้ยงไหมกลุ่มราษฎรบ้านคลองมะหาด ตำบลท่าตะเกียบ อำเภอท่าตะเกียบ จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 28 มีนาคม เนื่องจากสถาบันได้รับการร้องขอจากกลุ่มราษฎรฯ ว่าได้รับความเดือดร้อนจากการขาดแคลนน้ำเพาะปลูกดูแลต้นหม่อนเพื่อใช้ในการเลี้ยงไหม ซึ่งเป็นอาชีพหลักของเกษตรกรในพื้นที่ ทั้งนี้พื้นที่ดังกล่าวนอกจากการปลูกต้นหม่อนแล้วไม่สามารถปลูกพืชชนิดอื่นได้ เนื่องจากเป็นเส้นทางหากินของช้างป่า พืชชนิดอื่นจะถูกช้างป่าเข้ามากินเป็นอาหารทั้งหมด
จากการลงพื้นที่พบปะพูดคุยกับกลุ่มราษฎร นายกองค์การบริหารส่วนตำบล กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เจ้าหน้าที่สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และหน่วยทหารพราน พบว่าสระเก็บน้ำคลองมะหาด ที่เป็นแหล่งต้นทุนน้ำของกลุ่มราษฎรปลูกหม่อนเลี้ยงไหม เป็นสระเก็บน้ำที่ รพช. สร้างไว้เมื่อปี 2542 ในพื้นที่ของ สปก. จำนวน 14 ไร่ มีขนาดความจุน้ำ 95,000 ลบ.ม. นำน้ำไปใช้ประโยชน์สำหรับผลิตน้ำประปาหมู่บ้าน และการปลูกต้นหม่อน โดยมีธนาคารกรุงไทย ร่วมกับสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ(สสน.) จัดทำระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ และระบบกระจายน้ำเข้าพื้นที่แปลงหม่อนครอบคลุมพื้นที่ปลูก จำนวน 60 ไร่ ที่ผ่านมาสระน้ำแห่งนี้ไม่เคยแห้ง แต่ในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2568 เป็นต้นมา สระเก็บน้ำมีสภาพน้ำแห้งขอด เกิดจากสาเหตุหลัก 3 ประการ คือ 1.ฝนไม่ตกบริเวณพื้นที่รับน้ำรอบสระเก็บน้ำ 2.ก้นสระมีตะกอนทับถมบริเวณตาน้ำสูงประมาณ 3 เมตร และ 3.การเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ ทำให้ทางรับน้ำเข้าสระ มีการเปลี่ยนแปลง สภาพไปจากเดิม
กลุ่มปลูกหม่อนเลี้ยงไหมบ้านอ่างเตย มีสมาชิก 30 ราย เนื้อที่ปลูกต้นหม่อนประมาณ 60 ไร่ นำต้นหม่อนไปใช้เลี้ยงตัวไหม มีรายได้เฉลี่ยจากการขายเส้นไหน ตัวไหม รังไหม เดือนละ 10,000 บาท/ราย รวมรายได้ของสมาชิกกลุ่ม 3.9 ล้านบาท/ปี การรวมกลุ่มราษฎรปลูกหม่อนมีการรวมกลุ่มสมาชิก การบริหารจัดการกลุ่มเข้มแข็ง มีการเก็บค่าใช้น้ำ 300 บาท/ไร่/ปี มีเงินทุนกลุ่มจำนวนหนึ่งแสนบาทเศษ
จากการหารือร่วมกับ กลุ่มราษฎรผู้ปลูกหม่อนลี้ยงไหม ผู้นำในพื้นที่ และส่วนราชการที่เกี่ยวข้องสรุปแนวทางในการแก้ไขปัญหาเบื้องต้น ดังนี้ 1. การแก้ไขปัญหาเร่งด่วน โดยการขุดลอกสระเก็บน้ำ เป็นการขุดลอกบางส่วนเพื่อเปิดตาน้ำให้มีน้ำสำหรับสูบน้ำขึ้นถังเพื่อใช้กระจายน้ำเข้าพื้นที่แปลงหม่อนในช่วงหน้าแล้ง ไม่ให้ต้นหม่อนยืนต้นตาย2. ระยะยาว ขุดลอกสระน้ำทั้งสระ ความลึก 3 เมตร เพิ่มทางน้ำเข้าสระ ติดตั้งบานประตูเปิดปิดน้ำ ทำบ่อดักตะกอนของน้ำก่อนเข้าสระ พัฒนาระบบสูบน้ำโซลาร์เซลล์ให้เหมาะสมกับการใช้งานในปัจจุบัน
