สสส.ชื่นชม มมส ตรวจคัดกรองนิสิตใหม่ หาเชื้อพยาธิใบไม้ตับ ร้านส้มตำใกล้ ม.โอดเป็นจำเลยสังคม นิสิตมาจากทั่วประเทศ-เพิ่งเข้ามาเรียน ยังไม่ทันเป็นลูกค้าเลย ลั่นอยากมาตรวจก็มาเลย ใช้ปลาร้าสุกอยู่แล้ว จะมอบป้ายก็มอบ ไม่ต้องเสียเวลาอบรม

จากกรณีการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับให้กับนิสิตใหม่ที่เข้าเรียนในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (มมส) โดยพบจำนวนนิสิตที่ตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับกว่า 19,000 คน และพบว่าติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับกว่า 4 พันคนนั้น

เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม นายดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส. ที่ร่วมกับสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในการรณรงค์โครงการคนอีสานรุ่นใหม่ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี กล่าวว่า ต้องชื่นชมผู้บริหารมหาวิทยาลัยมหาสารคามที่มีการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับให้กับนิสิตที่มาเรียน ซึ่งมาจากทั่วประเทศ ถือเป็นการเริ่มต้นสู่เมืองแห่งการเรียนรู้ที่ดี เพราะพยาธิใบไม้ตับที่นิสิตติดมานั้น ติดมาจากบ้านที่เขาเกิด จากพฤติกรรมการกิน การใช้ชีวิต ที่ไปกินปลาดิบ ซึ่งเป็นปลาน้ำจืด โดยเฉพาะปลาร้าที่อาจจะกินแบบไม่สุก ซึ่งอาจจะปนเปื้อนมากับอาหาร โดยเฉพาะส้มตำ ซึ่งเด็กรุ่นใหม่ชอบกินกันมา นอกจากส้มตำยังมีเมนูยำ เมนูเหลา ซึ่งทุกวันนี้นิยมใส่น้ำปลาร้าผสมเข้าไปด้วย ซึ่งบางร้านอาจจะเป็นน้ำปลาร้าที่ไม่สุก และมีการปนเปื้อนพยาธิใบไม้ตับด้วย

ด้านนายเชาวลิต เจ้าของร้านส้มตำใน ต.ขามเรียง อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม ซึ่งเป็นร้านส้มตำใกล้มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กล่าวว่า มีเพื่อนๆ แชร์ข่าวมาให้ดู และยังมีโพสต์เฟซบุ๊กของกลุ่มนิสิต มมส ที่พูดคุยกันเรื่องนี้ ถือเป็นประเด็นที่ถกเถียงกัน มองว่าร้านส้มตำตกเป็นจำเลยของสังคม โดยเฉพาะร้านส้มตำในย่านมหาวิทยาลัยทั้งๆ ที่การตรวจหาเชื้อพยาธิใบไม้ตับเป็นการตรวจนิสิตใหม่ที่กำลังจะเข้ามาเรียน เป็นการตรวจก่อนเปิดภาคเรียน และเพิ่งจะเปิดเทอมได้แค่ 10 กว่าวัน กลายเป็นว่าร้านส้มตำย่านมหาวิทยาลัยเป็นจำเลยสังคม ทั้งๆ ที่เด็กเพิ่งจะเข้ามาเรียนและมาจากหลายที่ทั่วภาคอีสาน ทั่วประเทศไทย มันน่าเสียใจ และนั่นแสดงว่าน้องๆ เหล่านั้นยังไม่ได้เป็นลูกค้าของร้านส้มตำโดยรอบมหาวิทยาลัย

นายเชาวลิตกล่าวว่า ยังมีการมาบอกว่าจะเร่งตรวจสอบร้านส้มตำ เหมือนเราตกเป็นจำเลยไปแล้ว กระแสมาแล้วว่ามาจากการกินปลาร้า ยิ่งช่วงนี้ขายของก็ยากอยู่แล้ว พอมีกระแส มีประเด็นขึ้นมา กลายเป็นร้านส้มตำรับจบ ทั้งที่เรื่องของพยาธิก็มีหลากหลาย ทั้งลาบดิบ ลาบ ก้อย ซอยจุ๊ ผักดิบ ของดองต่างๆ ก็มีพยาธิเหมือนกัน

“ที่ร้านใช้ปลาร้าสุก และเชื่อว่าหลายๆ ร้านก็เป็นปลาร้าต้มสุกเช่นเดียวกัน หากต้องการได้น้ำปลาร้าที่อร่อย รสชาตินัวๆ จะต้องต้มใส่ทั้งสับปะรด ใบหม่อน ใบกระถิน เคี่ยวหลายชั่วโมงจนกระดูกปลาเปื่อย ถึงจะกรองมาใช้ เชื่อว่าเดี๋ยวนี้แทบจะไม่มีร้านไหนใช้ปลาร้าดิบแล้ว แต่หากจะให้มอง มองว่าเป็นปูนาดิบมากกว่า ก็ไม่เข้าใจว่าทำไมต้องเล็งมาที่น้ำปลาร้า ถ้าคนที่กินปลาร้าเป็น เขาจะรู้เลยว่าอันไหนเป็นปลาร้าดิบ อันไหนเป็นปลาร้าต้มสุก กลิ่นและความนัวจะไม่เหมือนกัน” นายเชาวลิตกล่าว

นายเชาวลิตกล่าวด้วยว่า สิ่งสำคัญคือต้องให้ความรู้กับประชาชนทุกคน ไม่ใช่พุ่งเป้ามาที่ร้านส้มตำว่าใช้ปลาร้าสุกหรือดิบ ประชาชนควรถ่ายพยาธิปีละกี่ครั้ง พยาธิทุกชนิด เพราะคนก็กินทุกอย่าง ทั้งแซลมอนดอง กุ้งดอง ปลาส้ม ปลาร้า ปลาจ่อม ส้มวัว ส้มหมู ลาบก้อย ซอยจุ๊ ต้องให้ความรู้ให้ทั่วถึง ส่วนการให้ไปอบรม แล้วจะมอบป้าย มองว่าถ้าจะมาตรวจก็มาตรวจเลย เพราะใช้ปลาร้าสุกอยู่แล้ว จะมอบป้ายก็มอบให้เลย แต่ถ้าให้ไปอบรมก็ไม่ไป เพราะเสียเวลาทำมาหากิน