นักโบราณคดีไทย ขุดพบซากกำแพงเมืองนครราชสีมา สมัยอยุธยา ในรอบ 20 ปี
เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม รายงานบรรยากาศวันที่ 3 การดำเนินโครงการขุดตรวจทางโบราณคดี บริเวณกำแพงเมืองนครราชสีมา ด้านทิศตะวันออก (พลล้านต้านปัญจา) ริม ถ.พลล้าน เขตเทศบาลนคร (ทน.) นครราชสีมา โดยความร่วมมือระหว่างสำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา และ ทน.นครราชสีมา รวมระยะเวลา 20 วัน ระหว่างวันที่ 20 กรกฎาคม – 8 สิงหาคม นี้
พบ นายวรรณพงษ์ ปาละกะวงษ์ ณ อยุธยา นักโบราณคดีชำนาญการ พร้อมเจ้าหน้าที่และคนงานปักหลักขุดตรวจทางโบราณคดีหลุมขนาด 2.5×11.5 เมตร โดยมีนักศึกษาคณะคุรุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ร่วมเป็นอาสาสมัครโบราณคดี
หลัง 2 วัน ที่ผ่านมา พบซากโถสุขภัณฑ์และขยะมูลฝอย เนื่องจากหน้าดินเดิมเป็นที่ตั้งของบ้านพักข้าราชการสังกัดกระทรวงสาธารณสุข แต่ทุกคนก็ไม่ย่อท้อ จนกระทั่งขุดในระดับความลึกกว่า 2 เมตร พบซากกำแพงเมืองนครราชสีมา สมัยอยุธยา ถือเป็นความก้าวหน้าทางวิชาการโบราณคดีในพื้นที่ ซึ่งค้นพบกำแพงเมืองในรอบ 20 ปี ทำให้ทุกคนหายเหนื่อยทันที เบื้องต้นอยู่ระหว่างเก็บรายละเอียดตกแต่งหลุมอย่างระมัดระวัง ป้องกันมิให้เกิดความเสียหายต่อวัตถุโบราณ
ทั้งนี้เป็น การศึกษาวิจัยร่องรอยมนุษย์โบราณในพื้นที่เมืองเก่าและศึกษาร่องรอยมนุษย์ในวัฒนธรรมยุคก่อนประวัติศาสตร์ ซึ่งการขุดค้นจะช่วยขยายองค์ความรู้ทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์เมืองถึงยุคก่อนประวัติศาสตร์ สมัยสำริด ช่วงอายุ 2,544-2,194 ปี ผ่านโครงกระดูกมนุษย์และของอุทิศตลอด
โดยยกระดับให้หลุมขุดค้นเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับประชาชน ซึ่งการตรวจสอบชั้นดิน “โนนพลล้าน” ได้ดำเนินการต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2567 เพื่อเป็นฐานข้อมูลทางวิชาการสำหรับกรมศิลปากรและ ทน.นครราชสีมา ได้พัฒนาต่อยอดในด้านต่างๆ ด้วยการเปิดหลุมขุดตรวจให้เป็นแหล่งเรียนรู้ การปฏิบัติทางโบราณคดีและฝึกทดลองเป็นนักโบราณคดี เพื่อสร้างความตระหนัก รักและหวงแหนหลักฐานทางโบราณคดีในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ ภายใต้แนวคิด “ต่อยอดวิชาการ ผสานชุมชน”
ไทม์ไลน์ ปี 2567 สน.ศิลปากรที่ 10 ขุดพบโครงกระดูกมนุษย์พร้อมภาชนะเครื่องปั้นดินเผาของยุคก่อนประวัติศาสตร์สมัยสำริด-สมัยเหล็กในหลุมขุดกว้าง 3 เมตร ยาว 15 เมตร และความลึก 1.2 เมตร เป็นโครงกระดูกมนุษย์ทั้งหมด 11 โครง สมัยสำริดจำนวน 5 โครงและโครงกระดูกมนุษย์สมัยเหล็กจำนวน 6 โครง สอดคล้องกับข้อสันนิษฐานแหล่งโบราณคดีโนนพลล้าน เป็นที่ฝังศพของวัฒนธรรมยุคก่อนประวัติศาสตร์สมัยเหล็กช่วงอายุ 1,500-2,400 ปี และหลักฐานทางโบราณคดีที่เชื่อมโยงกับภูมิภาคอื่นๆ อาทิเช่น เครื่องประดับทองคำจากโครงกระดูกมนุษย์หมายเลข 3 ชิ้นส่วนทองคำ เมื่อวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุพบสัดส่วนทองคำที่เหมือนกันสะท้อนให้เห็นความเชื่อมโยงกับแหล่งโบราณคดีที่มีอายุร่วมสมัยในบริเวณคาบสมุทรภาคใต้ของไทย
โดยใช้กระบวนการทางชีววิทยาศึกษาวิเคราะห์สภาพแวดล้อมโบราณของพื้นที่ ซึ่งเป็นการบูรณาการระหว่างสถาบันการศึกษาและองค์กรที่เกี่ยวข้อง ทำให้งานวิชาการมีความสมบูรณ์รอบด้านมากขึ้นและนอกเหนือจากการขุดตรวจทางโบราณคดี ได้จัดนิทรรศการข้างหลุมขุดตรวจ ในหัวข้อ “สืบร่องรอยมนุษย์โบราณเมืองนครราชสีมา ผ่านหลักฐานทางโบราณคดี” เป็นการสรุปการดำเนินงานที่ผ่านมาและสะท้อนให้เห็นหลักฐานการมีอยู่ของผู้คนในพื้นที่บริเวณเมืองเก่านครราชสีมาผ่านหลักฐานทางโบราณคดี
