หน้าแรก ภูมิภาค นักวิชาการติง...

นักวิชาการติง ดันเชียงใหม่เป็น ‘มรดกโลก’ มีทั้งข้อดีข้อเสีย หวั่นคนท้องถิ่นอพยพหนี

18.06.17 | 21:34 น.

เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน นายชำนาญ จันทร์เรือง นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวแสดงความกังวลถึงการเสนอขึ้นทะเบียนเชียงใหม่ให้เป็นมรดกโลกว่า “แนวคิดของการพยายามทำให้เชียงใหม่เป็นมรดกโลกได้แพร่หลายออกไปอย่างกว้างขวางแต่อย่าลืมว่ามันเป็นเหรียญสองด้านที่มีท้ังข้อดีและข้อเสีย

ในทางบวกการขึ้นทะเบียนเป็น มรดกโลกทำให้เกิดการเพิ่มขึ้นของปริมาณนักท่องเที่ยว การขยายตัวของกิจกรรม ทางเศรษฐกิจ อันเป็นผลให้เกิดการจ้างงานทั้งทางตรง ทางอ้อม การสร้างงานจาก กิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องและที่สำคัญคือ การจ้างงานในการภาคของการท่องเที่ยว

นอกจากนี้การเข้าสู่ตลาดของการแข่งขันทำให้กระบวนการผลิต ทางมรดกและวัฒนธรรมในหลายพื้นท่ีเกิดการพัฒนา เช่น การพัฒนารูปแบบ ของผลิตภัณฑ์ ฝีมือช่าง วัสดุ เป็นต้น

แต่ในทางกลับกันการเพิ่มขึ้นของกิจกรรมท่องเที่ยวก็อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชน ท้องถิ่นได้เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น การรักษาภาพลักษณ์ของพื้นที่ด้วยเงื่อนไขของการอนุรักษ์คุณค่าของความแท้ (Authentic Value) เป็นผลให้ภูมิทัศน์ของท้องถิ่นเกิดบรรยากาศของย่านเมืองเก่าที่สวยงาม ซึ่งในด้านหนึ่งก็เป็นผลดีในด้านของสุนทรียศาสตร์ แต่ในทางตรงกันข้ามมันก็อาจทำให้เกิดแรงกดดันต่อเจ้าของอาคารที่ต้องดูแลรักษาอาคาร ซึ่งต้องใช้งบประมาณ ฝีมือช่าง และ วัสดุที่มีราคาสูงขึ้น

มากยิ่งไปกว่าน้ันในพื้นที่มรดกโลกมักเป็นพื้นที่ที่ภาครัฐต้องการสร้างการจัดการและการควบคุมที่เข้มงวดโดยมีกฎหมายเป็นกลไกสำคัญ และ โดยส่วนใหญ่แล้วกฎหมายเหล่าน้ันมักมีธรรมชาติแบบบนลงล่างอันเนื่องมาจาก ความต้องการในการรักษาคุณค่าอย่างเข้มงวดเพื่อให้เป็นไปตามเกณฑ์ของ คณะกรรมการมรดกโลก ดังนั้นแล้วมันยิ่งเป็นการเพิ่มแรงกดดันระหว่างหน่วยงาน ของรัฐและชุมชนมากยิ่งขึ้นไปอีก

Advertisement

แต่ที่สำคัญที่สุดก็คือจะทำให้เกิดภาวะของเมืองที่ไม่มีชีวิตหรือที่เรียกว่าเมืองมันตาย เพราะมีแต่นักท่องเที่ยวแต่ขาดผู้คนดั้งเดิมเพราะอพยพหนีแรงกดดันไปอยู่ที่อื่นเหลือแต่ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวเข้ามาแทนครับ”

โดยมีความเห็นเพิ่มเติมว่า ตนไม่ได้คัดค้านแต่การรณรงค์ต้องบอกทั้งข้อดีและข้อเสียแล้วให้คนเชียงใหม่ตัดสินใจ ขณะที่เมืองแบมเบิร์ก เยอรมัน ยอมสละการเป็นมรดกโลกเพราะถูกสั่งให้รื้อสะพานที่สร้างขึ้นมาใหม่ เพราะชาวเมืองเลือกสะพาน