ซุปเปอร์เอลนีโญพ่นพิษ น้ำในอ่างลำตะคอง โคราช ลดฮวบ ! ถนนมิตรภาพสายเก่าโผล่ ภาพรวมน้ำเก็บกักในอ่างเก็บน้ำทั้งจังหวัด เหลือใช้การได้ไม่ถึง 50%
เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม โครงการชลประทานจังหวัดนครราชสีมา รายงานสถานการณ์น้ำเก็บกักในอ่างเก็บน้ำลำตะคอง อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา ซึ่งถือเป็นเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงชาว จ.นครราชสีมา ถึง 5 อำเภอ ว่าจะเป็น อ.เมืองนครราชสีมา , อ.สีคิ้ว , อ.สูงเนิน , อ.ขามทะเลสอ และ อ.เฉลิมพระเกียรติ พบว่า ระดับน้ำลดต่ำลงอย่างรวดเร็ว จากปรากฏการณ์เอลนีโญและซูเปอร์เอลนีโญ ที่ส่งผลให้ประเทศไทยเผชิญภาวะฝนทิ้งช่วงยาวนาน ปริมาณฝนต่ำกว่าค่าปกติ และอุณหภูมิสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งสภาพอากาศที่แปรปรวนนี้ สร้างความเสี่ยงต่อวิกฤตภัยแล้ง ขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค และสร้างความเสียหายรุนแรงต่อภาคการเกษตรทั่วประเทศ
โดยปัจจุบัน อ่างเก็บน้ำลำตะคอง มีระดับน้ำเก็บกักอยู่ที่ 102.49 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็น 32.59 % ของความจุที่ระดับเก็บกักทั้งหมด 314.49 ล้านลูกบาศก์เมตร อยู่ในเกณฑ์น้ำน้อย ซึ่งปริมาณน้ำคงเหลือนี้ เป็นน้ำใช้การได้ 79.77 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือ 27.34 % โดยวานนี้ มีน้ำไหลเข้าอ่างฯ เพียง 0.61 ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้น คิดเป็นน้ำไหลเข้าอ่างฯ สะสมตั้งแต่ปี แค่ 49.51 ล้านลูกบาศก์เมตร แต่ทางอ่างฯ ในแต่ละวันมีภาระต้องส่งจ่ายน้ำไปให้พื้นที่ดูแล เพื่อใช้ในกิจกรรมหลัก ทั้งผลิตน้ำประปาเพื่อการอุปโภค-บริโภค , รักษาระบบนิเวศลำน้ำ , ภาคเกษตรในเขตชลประทาน และภาคอุตสาหกรรม โดยวันนี้ ระบายน้ำออกจากอ่างฯในอัตรา 6 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที หรือระบายน้ำออกวันละ 0.51 ล้านลูกบาศก์เมตร
ซึ่งสภาพน้ำในอ่างฯ ที่ลดต่ำต่อเนื่อง ทำให้จุดที่เคยมีน้ำท่วมถึง กลับเห็นเป็นผืนดินทอดยาวตามแนวขอบอ่าง โดยเฉพาะพื้นที่ท้ายเขื่อนบริเวณบ้านท่างอย ต.หนองสาหร่าย อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา ถนนมิตรภาพ สายเก่า ซึ่งเป็นสายประวัติศาสตร์ไทย-สหรัฐฯ เมื่อปี 2515 ที่เคยจมอยู่ใต้น้ำ โผล่ขึ้นมาให้เห็นเป็นทางยาวหลายกิโลเมตร ชาวบ้านที่ทำประมงพื้นบ้านในอ่างฯ ต้องออกเรือไปหาจับปลาไกลจากฝั่งมากขึ้น เพราะระดับน้ำที่ลดต่ำ ทำให้ปลาที่เคยอยู่อาศัยตามแนวขอบอ่างฯ ต้องว่ายออกไปห่างจากฝั่งเพื่ออยู่อาศัยในระดับน้ำที่ลึกขึ้น
อย่างไรก็ตาม เมื่อเปรียบเทียบปริมาตรน้ำเก็บกักภาพรวมในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ทั้ง 4 แห่งของ จ.นครราชสีมา ทั้งอ่างเก็บน้ำลำตะคอง อ่างเก็บน้ำลำพระเพลิง อ่างเก็บน้ำมูลบน และอ่างเก็บน้ำลำแชะ เมื่อเปรียบเทียบปีที่แล้วในช่วงเวลาเดียวกัน จะเห็นว่า อ่างเก็บน้ำลำตะคองและอ่างเก็บน้ำลำพระเพลิง มีปริมาตรน้ำเก็บกักปีนี้มากกว่าปีที่แล้ว ส่วนอ่างเก็บน้ำมูลบน และอ่างเก็บน้ำลำแชะ กลับมีปริมาตรน้ำเก็บกักของปีนี้น้อยกว่าปีที่แล้ว ทั้งนี้ เนื่องจากพื้นที่ต้นน้ำของแต่ละอ่างฯ มีฝนตกไม่เท่ากัน จึงทำให้มีมวลน้ำไหลลงอ่างฯ มากน้อยไม่เท่ากัน ซึ่งปริมาตรน้ำเก็บกักภาพรวมในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 4 แห่ง และอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง 25 แห่ง ล่าสุด มีน้ำเก็บกักไม่ถึง 50 % โดยเหลืออยู่ที่ 423.63 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็น 34.58 % เท่านั้น
โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาอ่างเก็บน้ำแต่ละแห่ง จึงต้องบริหารจัดการน้ำอย่างรัดกุม เพราะคาดว่า สถานการณ์ปรากฏการณ์ซุปเปอร์เอลนีโญจะทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น ทำให้เกิดภัยแล้งยาวนานข้ามไปถึงปี 2570 จำเป็นต้องสงวนน้ำที่เหลือไว้ใช้อุปโภค-บริโภค และรักษาระบบนิเวศทางธรรมชาติ เป็นหลัก ส่วนเพื่อการเกษตรอาจจำเป็นต้องงดจ่ายน้ำหากปริมาตรน้ำเก็บกักในอ่างฯ ลดต่ำจนเข้าขั้นน้ำน้อยวิกฤติและภัยแล้งยาวนาน
