หน้าแรก ภูมิภาค โคราช สานต่อข...

โคราช สานต่อขุดค้นกู่ปราสาทหินทราย อายุใกล้เคียงปราสาทพนมวัน เชื่อมประวัติศาสตร์เมืองโบราณ อารยธรรมขอมพันปี

17.11.26 | 15:57 น.

โคราช สานต่อขุดค้นกู่ปราสาทหินทราย อายุใกล้เคียงปราสาทพนมวัน เชื่อมประวัติศาสตร์เมืองโบราณ อารยธรรมขอมพันปี

จากกรณีการขุดค้นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ “กู่ปราสาทหินทราย” (บุถ้ำ) “บุ” บริบทของสถานที่หรือหมู่บ้านใน จ.นครราชสีมา (ภาษาโคราช) หมายถึง พื้นที่ลุ่ม,แอ่งน้ำ,ที่ราบลุ่มต่ำ,หรือหนองน้ำ “บุถ้ำ” อาจเป็นที่ราบลุ่มต่ำมีถ้ำในบริเวณดังกล่าว ตั้งอยู่ในหมู่บ้านจัดสรรปรางค์ทองนิเวศน์ หมู่ 2 ต.บ้านใหม่ อ.เมือง จ.นครราชสีมา ซึ่งเป็นที่ดินส่วนบุคคลมีเอกสารสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมาย ครอบครองโดยคหบดี ดีลเลอร์รถยนต์ยี่ห้อดัง ขณะว่าจ้างให้ผู้รับเหมาปรับพื้นที่ด้านทิศเหนือ เพื่อดำเนินโครงการบ้านจัดสรรได้พบส่วนฐานของโบราณสถาน ต่อมา สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา ได้สั่งระงับและวันที่ 20-27 เมษายน ที่ผ่านมา ได้ขุดตรวจทางโบราณคดีหาขอบเขตโบราณสถานในพื้นที่ขนาด 190 ตารางวา เพื่อแสวงหาหลักฐานทางโบราณคดีในวัฒนธรรมขอมบริเวณพื้นที่ตัวเมืองนครราชสีมา ตามที่เสนอข่าวมาเป็นลำดับ


เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน ที่โบราณสถาน “กู่ปราสาทหินทราย” (บุถ้ำ) พระอาจารย์วา นรินฺโท พระเกจิอาจารย์ชื่อดัง วัดสนวน ต.หนองไข่น้ำ อ.เมือง จ.นครราชสีมา ประกอบพิธีบวงสรวงขอขมาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำโบราณสถาน โดยมีนายธนภัทร จิตสุทธิผล ผู้อำนวยการ สน.ศิลปากรที่ 10 พร้อมนางมะลิวัลย์ บางนิ่มน้อย นายกเทศมนตรีตำบล (ทต.) บ้านใหม่ นางสาวสุกัญญา มะแม้น กำนันตำบลบ้านใหม่ นางสาวปุญจรีย์ ชื่นชม ผู้แทนนายจิระศักดิ์ พันธ์สายเชื้อ เจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดิน นายนวรัตน์ เชื้อไทย ประธานชุมชนปรางค์ทองนิเวศน์และประชาชนในพื้นที่ร่วมพิธีทางศาสนาและกิจกรรมประชาสัมพันธ์สร้างการรับรู้และการมีส่วนร่วมการดำเนินงานขุดแต่งโบราณสถานกู่ปราสาทตามหลักวิชาการอนุรักษ์ของกรมศิลปากร รวมทั้งเปิดรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน

นายธนภัทร ผอ.สน.ศิลปากรที่ 10 เปิดเผยว่า สาระสำคัญเปิดดูรูปร่างหน้าตา องค์ประกอบของโบราณสถานเพิ่มเติม เพื่อศึกษาวางแผนในการบูรณะต่อไป การขุดแต่งโบราณสถาน ประชาชนและผู้สนใจสามารถเข้าสังเกตการณ์ในพื้นที่ปลอดภัยที่เรากำหนดเพื่อเพิ่มพูนองค์ความรู้ทางวิชาการโบราณคดีในระหว่างปฏิบัติงานกำหนดเวลาประมาณ 30 วัน แล้วเสร็จก่อนสิ้นปีนี้

Advertisement

นางมะลิวัลย์ นายก ทต.บ้านใหม่ กล่าวว่า ขอบคุณเจ้าของที่ดินอนุญาตให้กรมศิลปากร เข้ามาขุดค้นศึกษาโบราณสถาน เพื่อให้คนรุ่นหลังทราบถึงที่ดินส่วนหนึ่งของ ต.บ้านใหม่ เป็นเส้นทางประวัติศาสตร์ ที่ตั้งปราสาทหินทรายอีกแห่งหนึ่ง บ่งบอกถึงวัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมประเพณีวิถีชีวิตของบรรพบุรุษดำเนินการอย่างไร ชาวบ้านใหม่ยินดีร่วมสืบทอดศึกษาถึงประวัติความเป็นมาและจะช่วยดูแลรักษาให้ดีที่สุด

ด้านนายวรรณพงษ์ ปาละกะวงษ์ ณ อยุธยา นักโบราณคดีชำนาญการ สน.ศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา กล่าวเพิ่มเติม ในรอบ 30 ปี หลังปี 2539 สน.ศิลปากรที่ 10 ขุดพบโบราณสถานหลังการเกิดขึ้นของโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย 2 ชื่อเดิม ปัจจุบันคือโรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัยนครราชสีมา บริเวณนี้เป็นเนินดินที่มีร่องรอยของกลุ่มอิฐหัก สันนิษฐานน่าจะเป็นปราสาท ไม่ได้มีบริบทของ “บาราย” หรือแหล่งเก็บน้ำหรืออ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเป็นองค์ประกอบสำคัญทางสถาปัตยกรรมและระบบชลประทานในสมัยอาณาจักรขอมโบราณ เป็นการค้นพบตามองค์ความรู้ที่มีในช่วงนั้น ช่วงเดือนเมษายนที่ผ่านมา กรมศิลปากรได้ประสานความร่วมมือจัดซื้อภาพถ่ายทางอากาศจากกรมแผนที่ทหาร พบสระน้ำรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 200 เมตร x 400 เมตร ความลึกประมาณ 5 เมตร ถือเป็นการค้นพบร่องรอยของศาสนสถาน รวมทั้งค้นพบชุมชนโบราณขนาดใหญ่ เมื่อ 800-1000 ปีก่อนในพื้นที่แถบด้านตะวันตกของเมืองนครราชสีมาจนถึงเมืองโบราณเสมา อ.สูงเนิน ต่อมามีการขุดลึกจากผิวดินประมาณ 1.8 เมตร พบฐานปราสาทขนาดความกว้าง 9 เมตร ×16 เมตร สภาพใกล้เคียงกับปราสาทพนมวัน ตั้งอยู่ด้านตะวันออกของเมืองโคราช จากนั้นได้เคลื่อนย้ายฐานโยนีไปเก็บรักษาที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติมหาวีรวงศ์ เบื้องต้นกำหนดอายุศาสนสถานอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-18

ทั้งนี้จากร่องรอยทางประวัติศาสตร์ที่ค้นพบสามารถอนุมานบริเวณนี้เป็นหนึ่งในชุมชนโบราณขนาดใหญ่เมื่อ 1,000 ปีก่อน มีปัจจัยสำคัญดึงดูดให้คนเข้ามาอยู่อาศัยคือแร่เกลือสินเธาว์ เป็นทรัพยากรสำคัญสำหรับมนุษย์ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ผ่านยุควัฒนธรรมของโบราณ เข้าสู่สมัยอยุธยา,ธนบุรี,รัตนโกสินทร์จนถึงปัจจุบัน ที่เรายังบริโภคเกลือสินเธาว์ในพื้นที่ดังเช่น “เดิ่นเกลือบ้านพันดุง” ปัจจุบันเป็นศูนย์เรียนรู้ ของอุทยานธรณีโลกโคราช