เกษตรกรกังวลสารพิษส่งผลกระทบต่อการปลูกพืชผัก แต่ไร้ทางเลือกด้านจังหวัดเร่งศึกษาฝายดักตะกอน
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเกษตรกรในพื้นที่บ้านสันมะนะ หมู่ 5 ต.แม่สาย อ.แม่สาย จ.เชียงราย ยังคงทำการมะเขือเทศในแปลงนาเพื่อหารายได้เสริม ภายหลังจากที่มีการเก็บเกี่ยวข้าวนาปีเรียกร้อยแล้ว แม้จะรู้ว่ามีความเสี่ยงว่าผลผลิตอาจจะจำหน่าายลำบากหรืออาจไม่ได้ขาย หลังกระแสเรื่องของสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำสายที่สูงขึ้ยนและสื่อออนไลน์มีการนำเสนอข้อมูลว่ามีการสารตกค้างในพืชไม่ชัดเจนในแหล่งพื้นที่ที่ตรวจพบและหลักฐานการตรวจทางวิทยาศาสตร์ เริ่มส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภค
นายศตพล วงค์ริยะ อายุ 63 ปี เกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเทศ บ้านสันมะนะ กล่าวว่า ปัจจุบันชาวบ้านในพื้นที่ต่างมีความกังวลเกี่ยวกับคุณภาพน้ำที่นำมาใช้ในการเกษตร โดยเฉพาะผู้ที่ต้องพึ่งพาน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติ เนื่องจากเกรงว่าสารปนเปื้อนอาจซึมลงสู่ชั้นดินและแหล่งน้ำใต้ดิน แม้จะมีความเข้าใจว่าสารพิษอาจเจือจางลงตามปริมาณน้ำที่ไหลไหลผ่าน แต่ก็ยังไม่มีความมั่นใจเพียงพอว่าจะปลอดภัยจริงหรือไม่
นายศตพล กล่าวอีกว่า ภายหลังมีข่าวเกี่ยวกับสารหนูปนเปื้อน ประชาชนเริ่มตื่นตัวและระมัดระวังการใช้น้ำมากขึ้น บางครัวเรือนยกเลิกการใช้น้ำประปาและหันไปใช้น้ำจากแหล่งอื่น เช่น ตนก็ใช้น้ำบาดาล เพราะคิดว่ามันน่าจะผ่านการกรองจากชั้นดิน สารหนูอาจจะเจือจางลงไปบ้าง
ขณะที่เกษตรกรยังคงมีความจำเป็นต้องใช้น้ำในการเพาะปลูกก็ยังต้องใช้น้ำจากแม่น้ำสาย เนื่องจากเป็นแม่น้ำหลักสายเดียวที่ไหลผ่านพื้นที่ เพราะพืชผักต้องได้รับน้ำอย่างสม่ำเสมอ หากหยุดใช้น้ำก็อาจทำให้ผลผลิตเสียหาย แต่หากยังใช้ต่อไปก็เกิดความกังวลว่าสารปนเปื้อนจะสะสมในพืชผลและส่งผลต่อผู้บริโภค
นายศตพล กล่าวอีกว่า ถ้าหากรัฐบาลไม่เร่งแก้ปัญหาสารปนเปื้อนจากต้นทาง ซึ่งก็คือการไปเจรจากับเมียนมา เพื่อระงับการทำเหมือง และหากปัญหายังคงไม่ได้รับการแก้ไขอยู่แบบนี้ อนาคตแม่สายคงกลายเป็นเมืองร้าง เนื่องจากคงไม่มีใครอยากอยู่ คงต้องย้ายไปอยู่ที่อื่นกันหมด
น.ส.เพียรพร ดีเทศน์ นักเคลื่อนไหวและนักปกป้องสิทธิสิ่งแวดล้อม กล่าวว่าการนำแม่น้ำสายหรือแม่น้ำรวกมาใช้ทั้งการอุปโภคบริโภคแม้จะมีการบำบัดสารให้มีน้อยหรือมากเพียงไร แต่ก็ไม่ไช่วิธีการแก้ไขปัญหา ส่งที่รัฐบาลไทยดำเนินการทันทีค่อต้องปกป้องแหล่งน้ำที่อยู่ในประเทศไทย ให้เป็นแม่น้ำทางเลือกให้ประชาชนได้ใช้แทนแม่นจ้ำระหว่างประเทศ ที่การควบคุมเป็นไปได้ยากการเจรจาต้องใช้เวลา การฟื้นฟูลำน้ำก็ต้องใช้เวลาอีกหลายสิบปี แหล่งน้ำในประเทสจึงมีความสำคัญหากต้องพึ่งพาแม่น้ำระหว่างประเทศประเทสไทยจะมีความเสี่ยงเป็นอย่างยิ่ง
ขณะที่ นางอทิตาธร วันไชยธรนวงศ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย ได้บูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าทำการช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาให้่กับชาวบ้านบ้านแก่นเหนือ และบ้านเกี๋ยงใต้ ต.ห้วยซ้อ อำเภอเชียงของ ซึ่งประสบปัญหาบ่อน้ำบาดาลซึ่งนำมาผลิตประปาหมู่บ้านพบสารหนูเกินค้ามาตรฐานถึง 41 เท่า จนส่งผลกระทบต่อการใช้น้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคของพื้นที่
โดยทาง อบจ.เชียงราย ให้ดำเนินการปิดบ่อผลิตน้ำประปาหมู่บ้านแก่นเหนือ ไม่ให้นำมาใช้เพระเกรงจะเกิดอันตรายต่อสขุภาพของประชาชน พร้อมทั้งนำรถผลิตน้ำประปา ซึ่งผลิตได้ 1,000 ลิตรต่อชั่วโมง จำนวน 2 คัน สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเชียงรายมาผลิตน้ำสะอาจแจกจ่ายบริการน้ำให้กับชาวบ้านบ้านเกี๋ยงใต้กับบ้านแก่นเหนือ อบจ.เชียงราย นำรถบรรทุกน้ำสะอาด 12,000 ลิตร มาลำเลียงน้ำจากประปาเชียงของ เข้าระบบกรองรถผลิตน้ำประปา เชิญ นาโนเทคกับ อาจารย์จาก ม.เกษตร วางแผนปรับปรุงระบบผลิตประปาหมู่บ้านทั้ง 2 หมู่ ให้สามารถกรองและผลิตน้ำประปา ที่สะอาดปราศจากสารหนูและสารปนเปื้อน จะใช้เวลาจากนี้ไม่เกิน 1 เดือนอย่างช้าให้แล้วเสร็จ
ล่าสุดทาง นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ได้มีการหารือส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อบูรณาการความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการศึกษา สำรวจ และกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่จังหวัดเชียงราย โดยเฉพาะแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญที่ประชาชนใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันและภาคการเกษตร
โดยแต่งตั้งคณะทำงานสำรวจความเหมาะสมการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำด้วยวิธีการดักตะกอนในพื้นที่แม่น้ำกกและแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย แต่งตั้งคณะทำงานสำรวจแหล่งน้ำดิบในการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ซึ่งจะมีการสำรวจสำรวจพื้นที่และศึกษาความเหมาะสมสำหรับการก่อสร้างฝายดักตะกอน เพื่อแก้ไขปัญหากรณีพบสารปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐานในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย รวมถึงการสำรวจแหล่งน้ำดิบที่มีศักยภาพ เพื่อนำมาใช้เป็นแนวทางแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่จังหวัดเชียงราย

